Τρίτη, 23 Ιουλίου 2013

Οι μόνιμοι κάτοικοι των
ελληνικών θαλασσών

Στις ελληνικές θάλασσες ζουν μόνιμα 9 είδη θηλαστικών, ενώ άλλα 5 έχουν μό­­νο πε­ρι­στα­σι­α­κή παρουσία:
● Μόνιμοι κάτοικοι είναι η πτεροφάλαινα, ο φυσητήρας, ο ζιφιός, το στα­χτο­δέλ­φι­­νο, το ρινοδέλφινο, το ζωνοδέλφινο, το κοινό δελφίνι, η φώκαινα και η με­σο­γει­α­κή φώ­κια.
● Περιστασιακοί και σπάνιοι επισκέπτες είναι η μεγάπτερη φάλαινα, η βόρεια ρυγ­­χο­φά­λαι­να, η ψευδόρκα, ο μεσοπλόδοντας και το στενόρυγχο δελφίνι.

 1  Πτεροφάλαινα


Η πτεροφάλαινα είναι το δεύτερο μεγαλύτερο ζώο στον κόσμο (μετά τη γα­λά­ζια φά­λαι­να) και το μεγαλύτερο θηλαστικό των ελληνικών θαλασσών. Το μή­κος της ξε­περ­νά τα 20 μέτρα, ενώ το βάρος της μπορεί να φτάσει τους 70 τό­νους!


Η εκπνοή της δημιουργεί έναν πίδακα που φτάνει σε ύψος τα 6 μέτρα και είναι ο­ρα­τός από απόσταση μεγαλύτερη των δύο ναυτικών μιλίων. Το φύσημα αυτό δεν εί­ναι εκτόξευση νερού αλλά οι ζεστοί υδρατμοί της εκπνοής, οι οποίοι υ­γρο­ποι­ού­νται κατά την επαφή τους με τον ψυχρότερο αέρα.


Τη συναντούμε ανοικτά των Ιονίων Νήσων, όμως κάποιες χρονιές μπορεί να πλη­σι­ά­σει και πολύ κοντά στις ακτές (για παράδειγμα στον Σαρωνικό).


 2  Φυσητήρας


Είναι το τρίτο σε μέγεθος ζώο του πλανήτη και μοιάζει με... υποβρύχιο. Το κε­φά­λι του είναι πολύ μεγάλο (καταλαμβάνει το ⅓ του σώματός του), ενώ ο ε­γκέ­φα­λός του, ο μεγαλύτερος που έχει καταγραφεί ποτέ στο ζωϊκό βασίλειο, ζυ­γί­ζει κατά μέσο ό­ρο 8 κιλά!


Ο φυσητήρας έχει ιδιαίτερα αναπτυγμένη κοινωνική συμπεριφορά, μοναδική σε σχέ­ση με τα υπόλοιπα θαλάσσια θηλαστικά. Χρησιμοποιεί ήχους για να προ­σα­να­το­λί­ζε­ται και να επικοινωνεί, ενώ η μητέρα μπορεί να μεταδώσει στο παι­δί τα πο­λι­τι­σμι­κά στοιχεία του είδους της (τη γλώσσα, τη δομή και την ι­ε­ραρ­χί­α της κοι­νω­νί­ας, τους χάρτες τροφής κτλ.).


Τον συναντούμε κατά μήκος της Ελληνικής Τάφρου (από τη δυτική Κέρκυρα έ­ως τα νό­τι­α της Κρήτης και τα νοτιοανατολικά της Ρόδου), στο Μυρτώο Πέ­λα­γος και σε πε­ρι­ο­χές του Αιγαίου που έχουν μεγάλος βάθος.


 3  Ζιφιός


Αυτό το δυσπρόσιτο ζώο θυμίζει ένα μεγάλο, εύσωμο και κάπως «προϊ­στο­ρι­κό» δελ­φί­νι. Είναι πολύ καλός δύτης.


Τον συναντούμε στα μέρη όπου ζουν και οι φυσητήρες. Κατοικεί σταθερά στη νό­τι­α Κρή­τη και τη δυτική Λευκάδα, ενώ προτιμά και τις θαλάσσιες περιοχές με έντο­νη κλί­ση, όπου το βάθος αυξάνεται απότομα.


 4  Σταχτοδέλφινο


Είναι το πιο μεγάλο δελφίνι που ζει μόνιμα στις ελληνικές θάλασσες, αλλά και το πιο δυσεύρετο. Φτάνει σε μέγεθος τα 3,5 μέτρα και ξεχωρίζει για τα ση­μά­δια που υ­πάρ­χουν στο δέρμα του. Μια συχνή (και περίεργη) συμπεριφορά του εί­ναι η κά­θετη στά­ση, με το κεφάλι κάτω και την ουρά να κινείται έξω από την ε­πι­φά­νει­α του νε­ρού.


Το συναντούμε κυρίως στο Μυρτώο πέλαγος, στις Βόρειες Σποράδες και στη Χαλ­κι­δι­κή.


 5  Ρινοδέλφινο


Είναι το δεύτερο μεγαλύτερο δελφίνι μετά το σταχτοδέλφινο. Το σχήμα του στό­μα­τός του δίνει την εντύπωση πως έχει ένα μόνιμο χαμόγελο. Το ύψος των αλ­μά­των του πάνω από την επιφάνεια του νερού μπορεί να φτάσει και τρεις φο­ρές το μήκος του, δηλαδή μέχρι και 8 μέτρα!


Το ρινοδέλφινο είναι το πιο γνωστό μας δελφίνι. Ζει κοντά στις ακτές και ε­πη­ρε­ά­ζε­ται από τις ανθρώπινες δραστηριότητες, αφού μπορεί να έρθει σε άμεση ε­πα­φή μα­ζί μας. Δυστυχώς, ο άνθρωπος εκμεταλλεύεται συχνά τη φιλική του συ­μπε­ρι­φο­ρά και το αιχμαλωτίζει, το εκθέτει σε ζωολογικά πάρκα, δελφινάρια ή τηλε­οπτικά προ­γράμ­μα­τα, διαστρέφοντας και καταστρέφοντας την ε­λεύ­θε­ρη και κοι­νωνική φύ­ση του.


Το συναντούμε πολύ συχνά στα ελληνικά νερά, κυρίως στις παράκτιες πε­ρι­ο­χές, 6-250 χιλιόμετρα από τις ακτές.


 6  Ζωνοδέλφινο


Είναι το πιο κοινό είδος δελφινιού που συναντούμε στις ελληνικές θάλασσες σή­με­ρα.


 7  Κοινό δελφίνι


Ονομάζεται «κοινό», επειδή κάποτε ήταν το πιο διαδεδομένο είδος δελφινιού στη χώ­ρα μας. Δυστυχώς τα τελευταία 40 χρόνια ο πληθυσμός του έχει υ­πο­στεί σο­βα­ρή μείωση.


Η κοινωνική αλληλεγγύη που διακρίνει τα περισσότερα είδη δελφινιών είναι ι­δι­αί­τε­ρα έντονη και σε αυτό. Επανειλημμένως έχει παρατηρηθεί στη χώρα μας κοι­νά δελ­φί­νια να στηρίζουν τραυματισμένους ή αδύναμους συντρόφους τους στην ε­πι­φά­νει­α της θάλασσας για να αναπνεύσουν, καθώς και μητέρες που μέ­νουν κο­ντά στο μικρό τους και επιμένουν να το κρατούν στην επιφάνεια α­κό­μη και μέρες μετά τον θάνατό του.


Το συναντούμε σε πολλά σημεία των θαλασσών μας, κυρίως σε περιοχές με βά­θος έ­ως 200 μέτρα αλλά και κοντά στην ακτή.


 8  Φώκαινα


Η φώκαινα, ένα εξαιρετικά δυσπρόσιτο ζώο, συγκαταλέγεται στα μικρότερα κη­τώ­δη πα­γκο­σμί­ως. Είναι το μικρότερο θηλαστικό των ελληνικών θαλασσών.


Τη συναντούμε στο Βόρειο Αιγαίο, κυρίως στο Θρακικό Πέλαγος.


 9  Μεσογειακή φώκια


Η γνωστή μας monachus monachus είναι η πιο σπάνια φώκια της Γης και συ­γκα­τα­λέ­γε­ται στα 10 πιο απειλούμενα ζωικά είδη του πλανήτη. Στις θάλασσές μας ζει και αναπαράγεται ο μισός περίπου παγκόσμιος πληθυσμός του είδους, πε­ρί­που 250-300 άτομα (!).

Περνάει το μεγαλύτερο μέρος της ζωής της στη θάλασσα, ωστόσο χρη­σι­μο­ποι­εί και την ξηρά, κυρίως απομακρυσμένες και δυσπρόσιτες θαλασσινές σπη­λιές, για να γεν­νή­σει, να γαλουχήσει τα μικρά της και να αναπαυθεί.


Τη συναντούμε σε όλες τις παράκτιες περιοχές της Ελλάδας, εκτός από τους δύ­ο κλει­στούς κόλπους του Κορινθιακού και του Αμβρακικού.


Περισσότερες πληροφορίες για τους μόνιμους κατοίκους των
θαλασσών μας μπορείτε να βρείτε στο pdf που βρίσκεται εδώ.


ΠΗΓΕΣ: www.thalassa-project.gr, www.thalassapedia.gr | ΕΙΚΟΝΕΣ: www.thalassapedia.gr (1-8,
10-24,26-36), www.pelagosinstitute.gr (9), es.pinterest.com (25), www.thalassa-project.gr (37)



Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Παρακαλώ μη γράφετε με greeklish ή κεφαλαία (σημαίνει ότι φωνάζετε), γιατί τα σχόλια θα διαγράφονται. Πριν τη δημοσίευση ελέγξτε για τυχόν λάθη απροσεξίας, πατώντας στο κουμπί «Προεπισκόπηση». Περισσότερα εδώ.