Όλοι ζεσταίνονται το καλοκαίρι!

Φροντίζουμε τα ζωάκια στο σπίτι

Φροντίζουμε και τα αδεσποτάκια

Περισσότερες πληροφορίες

Προστασία από υψηλές θερμοκρασίες

ΖώαΚαλοκαίριΚόμικς - Σκίτσα

ΕΙΚΟΝΕΣ: Arkas-The-Original-Page@facebook, Ειδική Γραμματεία για την Προστασία των Ζώων Συντροφιάς

Ο 15ος αιώνας

Από το 1401 στο 1500

Ο αιώνας αυτός αναγνωρίζεται από τους περισσότερους μελετητές ως το τέλος του Μεσαίωνα και η αυγή της Νεότερης Εποχής. Στη διάρκειά του λαμβάνουν χώρα τρία σημαντικά γεγονότα για την ευρωπαϊκή ιστορία με παγκόσμιες επιπτώσεις:

1 Η δεύτερη και οριστική Άλωση της Κωνσταντινούπολης το 1453, την οποία ακολουθεί η ραγδιαία ισχυροποίηση και γιγάντωση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

2 Η θεμελίωση της τυπογραφικής μεθόδου από τον Γουτεμβέργιο, που φέρνει ραγδιαίες εξελίξεις στην ευρωπαϊκή γραμματεία. Εξάλλου, συνεχίζεται η Αναγέννηση (ξεκίνησε τον προηγούμενο αιώνα και θα κορυφωθεί στον επόμενο).

3 Η έναρξη της ευρωπαϊκής αποικιοκρατίας, με ορόσημο την Ανακάλυψη της Αμερικής το 1492 από τον Χριστόφορο Κολόμβο. Την αρχή κάνει η Πορτογαλία και ακολουθεί η Ισπανία.

Όλες οι περιοχές του κόσμου που κάποτε ήταν
μέρος της Πορτογαλικής Αυτοκρατορίας

Μικρό χρονολόγιο

1405

• Ο Κινέζος ναύαρχος Τσενκ Χι ξεκινά το πρώτο εξερευνητικό ταξίδι του.

1415

• Η Πορτογαλία καταλαμβάνει τη Θέουτα (ΒΔ Αφρική) από τους Μαυριτανούς, κάτι που σηματοδοτεί τις απαρχές της ευρωπαϊκής αποικιοκρατίας στις άλλες ηπείρους.

1416

• Η Δημοκρατία του Ντουμπρόβνικ (στη σημερινή Κροατία) γίνεται η πρώτη χώρα στην Ευρώπη που κηρύσσει παράνομη τη δουλεία.

1419

• Οι Πορτογάλοι πλοίαρχοι Ζοάο Γκονσάλβες Ζάρκο και Τριστάο Βαζ Τεϊσέιρα ανακαλύπτουν τη νήσο Μαδέρα (δυτικά του Μαρόκου).

1421

• Πορτογάλοι ναυτικοί φθάνουν μέχρι τη σημερινή Δυτική Σαχάρα.

1425

• Η νέα πρωτεύουσα της Κίνας, το Πεκίνο, γίνεται η πολυπληθέστερη πόλη του κόσμου.

1428

• Στο Μεξικό σχηματίζεται η Αυτοκρατορία των Αζτέκων με τη συμμαχία τριών πόλεων-κρατών.

1430

• Οι Οθωμανοί αρχίζουν να κατακτούν την Ήπειρο.

1432

• Η Πορτογαλία κατακτά τις Αζόρες.

1434

• Πορτογάλοι έμποροι «ξεφορτώνουν» το πρώτο «φορτίο» Αφρικανών σκλάβων στη Λισαβόνα.

1437

• Το Εδιμβούργο ανακηρύσσεται πρωτεύουσα της Σκωτίας.

1445

• Ο Πορτογάλος εξερευνητής Ντίνις Ντίας ανακαλύπτει το Πράσινο Ακρωτήριο στη δυτική ακτή της Αφρικής.

1446

• Οι Οθωμανοί κατακτούν τη Λαμία.
• Οι Πορτογάλοι φτάνουν στη σημερινή Σενεγάλη (Δυτική Αφρική).

1449

• Ο Κωνσταντίνος ΙΑ΄ Παλαιολόγος στέφεται βυζαντινός αυτοκράτορας στον Μυστρά.

1451

• Ο σουλτάνος Μωάμεθ Β΄ κληρονομεί τον θρόνο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.
• Ο Γερμανός Νικόλαος Κουζάνος επινοεί γυαλιά με αποκλίνοντες φακούς για τη μυωπία.

1452

• Ο Πάπας Νικόλαος Ε΄ νομιμοποιεί το αποικιακό δουλεμπόριο.
• Μεγάλη έκρηξη του ηφαιστείου Kuwae στο Βανουάτου (νότιος Ειρηνικός) απελευθερώνει τεράστιες ποσότητες διοξειδίου του θείου στην ατμόσφαιρα με αποτέλεσμα την πτώση της μέσης θερμοκρασίας στην επιφάνεια του πλανήτη.

1453

• Οι Οθωμανοί κατακτούν την Κωνσταντινούπολη και δίνουν τέλος στην Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία (Βυζάντιο). Το επακόλουθο κλείσιμο της παραδοσιακής χερσαίας διαδρομής από την Ευρώπη προς την Άπω Ανατολή και η ανάγκη ανεύρεσης νέων θαλάσσιων οδών οδηγούν στην Εποχή των Ανακαλύψεων, τερματίζοντας τον Μεσαίωνα.
• Λήγει ο Εκατονταετής Πόλεμος Αγγλίας-Γαλλίας (1337-1453) με νίκη των γαλλικών δυνάμεων.

1455

• Ο Γερμανός Ιωάννης Γουτεμβέργιος εισάγει στην Ευρώπη την τυπογραφία με κινητά τυπογραφικά στοιχεία. Το πρώτο βιβλίο που τυπώνει είναι η Βίβλος στη λατινική της μετάφραση. Ακολουθεί η μαζική παραγωγή βιβλίων.
• Οι Οθωμανοί αρχίζουν να κατακτούν τα νησιά του Βορείου Αιγαίου.

1458

• Οι Οθωμανοί κατακτούν την Αθήνα και την Κόρινθο.

1460

• Οι Πορτογάλοι φθάνουν στις ακτές της σημερινής Σιέρα Λεόνε.
• Οι Οθωμανοί κατακτούν το Δεσποτάτο του Μυστρά, την τελευταία βυζαντινή κτήση σε ευρωπαϊκό έδαφος.

1461

• Οι Οθωμανοί κατακτούν την Αυτοκρατορία της Τραπεζούντας, το τελευταίο κατάλοιπο της Ρωμαϊκής/Βυζαντινής Αυτοκρατορίας.

1462

• Η Πορτογαλία αρχίζει να εποικίζει τα νησιά του Πράσινου Ακρωτηρίου με δούλους από την ακτή της Γουινέας.

1463

• Οι Οθωμανοί κατακτούν το Βασίλειο της Βοσνίας.

1470

• Οι Οθωμανοί αρχίζουν να κατακτούν την υπόλοιπη Στερεά Ελλάδα.

1472

• Το δημοτικό συμβούλιο του Άμστερνταμ απαγορεύει (!) τον χιονοπόλεμο.
• Στη Σιένα της Ιταλίας ιδρύεται η αρχαιότερη τράπεζα του κόσμου που λειτουργεί μέχρι σήμερα, η Banca Monte dei Paschi di Siena.

1479

• Οι Οθωμανοί κατακτούν την Αλβανία.

1480

• Τα τελευταία υπολείμματα του Φάρου της Αλεξάνδρειας εξαφανίζονται όταν ο σουλτάνος της Αιγύπτου Καΐτμπεης χτίζει στη θέση του το «Φρούριο του Καΐτμπεη».

1483

• Η Ισπανία αποικεί τα Κανάρια Νησιά, θεμελιώνοντας την Ισπανική Αποικιακή Αυτοκρατορία της.

1484

• Ο βασιλιάς της Πορτογαλίας ορίζει μια επιτροπή μαθηματικών για να τελειοποιήσουν πίνακες που θα βοηθούν τους θαλασσοπόρους να βρίσκουν το γεωγραφικό πλάτος της περιοχής τους.

1488

• Ο Πορτογάλος Βαρθολομαίος Ντιάζ περνά από το Ακρωτήριο της Καλής Ελπίδας (Νότια Αφρική) και γίνεται ο πρώτος γνωστός Ευρωπαίος που ταξίδεψε τόσο νότια.

1490

• Ο Ιταλός Λεονάρντο ντα Βίντσι σχεδιάζει τον «Άνθρωπο του Βιτρούβιου».

1492

• Τα χριστιανικά βασίλεια της Ισπανίας και της Πορτογαλίας ανακτούν τα μουσουλμανικά εδάφη της νότιας Ιβηρικής (οι μουσουλμάνοι τα κατείχαν από το 718, πάνω από εφτά αιώνες).
• Οι Εβραίοι εκδιώκονται από την Ισπανία. Περίπου 100.000 Εβραίοι εκδιώκονται από το Βασίλειο της Σικελίας.
• Ο Ιταλός Χριστόφορος Κολόμβος σαλπάρει για λογαριασμό της Ισπανίας με σκοπό να φτάσει στην Ασία διασχίζοντας τον Ατλαντικό Ωκεανό. Η αποστολή του φτάνει στις Μπαχάμες (Καραϊβική), αλλά ο ίδιος πιστεύει ότι έχει φτάσει στις Ινδίες. Στη συνέχεια αποβιβάζεται στην Κούβα και στο νησί Ισπανιόλα.
• Ο Γερμανός Μάρτιν Μπέχαϊμ κατασκευάζει την πρώτη σωζόμενη υδρόγειο σφαίρα. Καθώς όμως ο Χριστόφορος Κολόμβος θα επιστρέψει από το ταξίδι του το 1493, δεν απεικονίζεται ακόμη ο Νέος Κόσμος.

1493

• Ο Χριστόφορος Κολόμβος ανακαλύπτει την Ντομίνικα (Καραϊβική) και αποβιβάζεται στο Πουέρτο Ρίκο.

1494

• Ο Χριστόφορος Κολόμβος αντικρίζει για πρώτη φορά την Τζαμάικα.
• Η Ισπανία και η Πορτογαλία υπογράφουν τη Συνθήκη της Τορδεσίγιας, η οποία μοιράζει τον Νέο Κόσμο στις δύο χώρες.

1496

• Ο Λεονάρντο ντα Βίντσι δοκιμάζει ανεπιτυχώς μία ιπτάμενη μηχανή.
• Η Πορτογαλία εκδίδει διάταγμα απέλασης των Εβραίων από τη χώρα.

1497

• Ο Ιταλός Τζοβάννι Καμπότο αποβιβάζεται στο καναδικό νησί της Νέας Γης.
• Ο Πορτογάλος Βάσκο ντα Γκάμα διασχίζει το Ακρωτήριο της Καλής Ελπίδας και φτάνει στο σημείο όπου ο Βαρθολομαίος Ντιάζ (το 1488) είχε επιστρέψει στην Πορτογαλία.

1498

• Οι Οθωμανοί κατακτούν τη Μεσσηνία.
• Ο Βάσκο ντα Γκάμα επισκέπτεται τη σημερινή Κένυα και τη Μοζαμβίκη, και ανακαλύπτει τον θαλάσσιο δρόμο για την Ινδία, φτάνοντας στο Κοζικόντε (νότια Ινδία).
• Ο Χριστόφορος Κολόμβος ανακαλύπτει το νησί του Τρινιντάντ (νότια Καραϊβική) και επισκέπτεται τη χώρα που σήμερα ονομάζεται Βενεζουέλα.

1499

• Οι Οθωμανοί κατακτούν το Μαυροβούνιο, την τελευταία ελεύθερη μοναρχία στα Βαλκάνια.

1500

• Ο Πορτογάλος Πέδρο Άλβαρες Καμπράλ φτάνει στη Βραζιλία.
• Ο Πορτογάλος Ντιόγκο Ντιάζ ανακαλύπτει το νησί που αργότερα θα γίνει γνωστό ως Μαδαγασκάρη.

ΜΕ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΑΠΟ: el.wikipedia.org
ΕΙΚΟΝΕΣ: el.wikipedia.org (1-2), newsbeast.gr (3)

Μια καλή οικογένεια

Της Λίλας Σταμπούλογλου
Οκτώβριος 2020

Καλοκαίρι, καμιά δεκαετία πριν, σε μια μικρή πόλη της Εύβοιας. Ένα πανέμορφο διώροφο σπίτι απέναντι από το σπίτι όπου παραθέριζα, από εκείνα της ελληνικής επαρχίας που τα χαζεύεις και λες «ποιος τυχερός μένει εδώ».

Μια καλή οικογένεια της πόλης έμενε, πολύτεκνη. Ήσυχοι άνθρωποι, μορφωμένοι, καλόβολοι, ευγενικοί, οι τέλειοι γείτονες. Τα πρωινά κινούσαν για τις δουλειές τους με καλημέρες και με χαμόγελα. Τους έβλεπα καθώς διέσχιζαν την αυλή τους, από το σπίτι μέχρι την καγκελόπορτα. Τεράστια αυλή, να τη χαίρεσαι: με γρασίδι, με δέντρα, με κιόσκι, με άπλα. Και με μια γωνίτσα περιφραγμένη στην άκρη της. Ένα πράγμα δύο επί δύο, σαν κοτέτσι. Με έναν σκύλο μέσα.

Μια σπιταρόνα με ένα παράπηγμα στην άκρη της, όπου ένα ζωντανό περνούσε τη ζωή του κλεισμένο. Έναν μήνα εκεί, δεν είδα να του άνοιξαν μια φορά να τρέξει, να χαρεί, να ξεπιαστεί. Τα παιδιά πήγαιναν δυο τρεις φορές μέσα στη μέρα να το ταΐσουν και να το περιποιηθούν, να παίξουν μαζί του. Αλλά όλα γίνονταν μέσα στο κοτέτσι, το ζωντανό έπρεπε να μένει εκεί μέσα.

Γάβγιζε το σκυλί κάθε φορά που τους άκουγε να κάθονται στην αυλή τους, γάβγιζε τα βράδια, γάβγιζε τα πρωινά, όλη την ημέρα γάβγιζε. Γάβγιζε, είπα; Λάθος. Έκλαιγε. Κλαψούριζε. Παραπονιόταν. Και μόλις έπεφτε το σκοτάδι, λαμπύριζαν δυο μάτια εκεί στη γωνιά της αυλής, μέσα από το συρματόπλεγμα.

Να πάρω την αστυνομία; Την πήρα. «Ένα σκυλί εδώ απέναντι είναι μονίμως κλεισμένο σ’ ένα κοτέτσι». «Και τι να κάνουμε;» «Δεν ξέρω, εσείς θεωρείτε εντάξει να έχει κάποιος ένα ζώο περιφραγμένο συνέχεια έτσι;» «Άμα το ταΐζει και το προσέχει, πού το πρόβλημα;»

Καμία αστυνομία δεν ήρθε ποτέ. Υποθέτω ότι θα έκαναν καζούρα και με το τηλεφώνημα μόλις κλείσαμε: «Μια περίεργη μας λέει ασυναρτησίες για έναν σκύλο που τον έχουν περιφραγμένο. Αυτό δεν είναι το κανονικό δηλαδή, να είναι ο σκύλος περιφραγμένος; Έλα, Παναγιά μου!»

Υπάρχουν πολλών ειδών βασανισμοί, αλλά όλοι ακουμπούν πάνω σε μια κοινή γραμμή, πάνω σε μια κουλτούρα γενικότερης έλλειψης σεβασμού για τα ζώα. Κάποιες φορές εκφράζεται με άσκηση άμεσης βίας, στη συντριπτική πλειοψηφία των περιπτώσεων όμως εκφράζεται με κακή μεταχείριση του ζώου, που το αποστερεί από μια φυσιολογική ζωή.

Ξέρετε πόσοι ιδιοκτήτες ζώων εντάσσονται στην τελευταία κατηγορία; Είναι πολλοί που αντιμετωπίζουν έτσι το κατοικίδιό τους. Δεν το χτυπάνε, δεν το κρεμάνε, δεν το πυροβολούν, αλλά το περιορίζουν, το δένουν, το ξεχνάνε, το υποτιμούν. Δεν το βασανίζουν άμεσα, αλλά σίγουρα το κάνουν έμμεσα, υποχρεώνοντάς το να ζει μια ζωή που δεν του αξίζει.

ΔιαβάσαμεΖώα

ΠΗΓΗ: protagon.gr

Το μανιφέστο της μη εχθρικής επικοινωνίας

Δέκα κανόνες καλής συμπεριφοράς στο διαδίκτυο

Από τον μη κερδοσκοπικό οργανισμό Parole O_Stili
(parole ostili στα ιταλικά είναι οι «εχθρικές λέξεις»)

1. Το εικονικό είναι πραγματικό. Λέω και γράφω στο διαδίκτυο μόνο πράγματα που τολμώ να πω προσωπικά.

2. Είμαστε αυτό που επικοινωνούμε. Οι λέξεις που επιλέγω εκφράζουν το άτομο που είμαι: με αντιπροσωπεύουν.

3. Οι λέξεις φανερώνουν τη μορφή σκέψης. Δε βιάζομαι, για να εκφράζω καλύτερα αυτό που σκέφτομαι.

4. Πριν μιλήσουμε πρέπει να ακούσουμε. Κανείς δεν έχει πάντα δίκιο, ούτε κι εγώ. Ακούω με απροσποίητη συμπεριφορά και ανοιχτό πνεύμα.

5. Τα λόγια είναι μια γέφυρα. Επιλέγω τα λόγια για να καταλάβω, για να γίνω κατανοητός, για να πλησιάσω τους άλλους.

Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης είναι πράγματι εικονικοί χώροι, αλλά είναι επίσης αλήθεια ότι οι άνθρωποι που συναντάμε εκεί είναι πραγματικοί, όπως και οι συνέπειες. Γι’ αυτό, ειδικά στο διαδίκτυο, πρέπει να προσέχουμε πώς χρησιμοποιούμε τις λέξεις.

6. Οι λέξεις έχουν συνέπειες. Ξέρω ότι κάθε λέξη μου μπορεί να έχει επιπτώσεις, μικρές ή μεγάλες.

7. Η κοινοποίηση είναι μια υπεύθυνη πράξη. Κοινοποιώ κείμενα και εικόνες μόνο μετά από ανάγνωση, αξιολόγηση, κατανόηση.

8. Τις ιδέες μπορούμε να τις συζητούμε, τους ανθρώπους όμως πρέπει τους σεβόμαστε. Δε θεωρώ εχθρό όποιον έχει ιδέες διαφορετικές από τις δικές μου.

9. Οι προσβολές δεν είναι επιχειρήματα. Δεν ανέχομαι ποτέ τις προσβολές και την επιθετικότητα, ούτε όταν στηρίζουν τη γνώμη μου.

10. Και η σιωπή είναι επικοινωνία. Όταν η καλύτερη επιλογή είναι η σιωπή, σιωπώ.

Ορίστε και η σχετική αφίσα για το αρχείο σας:


Μέσα κοινωνικής δικτύωσης

ΠΗΓΗ: paroleostili.it

Η καθημερινότητα στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό

Του Δημήτρη Αθηνάκη
Σεπτέμβριος 2024

Κάνουν μια πλήρη περιστροφή γύρω από τον πλανήτη μας κάθε 92 λεπτά, με ταχύτητα περίπου 7,7 χιλιόμετρα το δευτερόλεπτο ή 28.000 χιλιόμετρα την ώρα. Και όλα αυτά σε ύψος 400 χιλιομέτρων πάνω από τη Γη.

Η πολυεθνική ομάδα αστροναυτών στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό (ΔΔΣ) συνυπάρχει βοηθώντας την ανθρωπότητα να κατανοήσει ζητήματα από την κλιματική αλλαγή έως τη δημιουργία φαρμάκων για τον άνθρωπο. Εκεί κατοικούν επιστήμονες από εθνικές διαστημικές υπηρεσίες, όπως η ευρωπαϊκή (ESA), η αμερικανική (NASA), η ιαπωνική (JAXA), η καναδική (CSA) και η ρωσική (Roscosmos).

Πώς είναι όμως η καθημερινότητά τους; Για τους αστροναύτες —⁠ή κοσμοναύτες, όπως τους λέει η Ρωσία⁠— σίγουρα δεν είναι όλες οι ημέρες εύκολες. Για εμάς, βέβαια, τους επίγειους όλα ακούγονται ιδιαιτέρως συναρπαστικά.

Ο ΔΔΣ

Ο διαστημικός σταθμός περιλαμβάνει ένα εξάρι «σπίτι» και συνολικά η έκτασή του είναι όση το παλάτι του Μπάκιγχαμ (η βασιλική κατοικία στο Λονδίνο). Μπορεί να κοιμίσει από έξι έως δεκατρία άτομα, διαθέτει γυμναστήριο, εργαστήρια πειραμάτων και όλους τους απαραίτητους χώρους διατροφής και προσωπικής υγιεινής.

Ωστόσο, δε διαθέτει ψύξη, οπότε τα τρόφιμα πρέπει να είναι προσεκτικά συσκευασμένα και τα περισσότερα σε κενό αέρος. Για παράδειγμα, ορισμένα τρόφιμα προσφέρονται σε ειδικές μορφές, όπως τα μακαρόνια, που απαιτούν πρόσθετο νερό. Ακόμα και το αλάτι και το πιπέρι είναι σε υγρή μορφή, διότι, ελλείψει βαρύτητας, οι κόκκοι θα χάνονταν στο Διάστημα — ή τουλάχιστον στο εσωτερικό του σταθμού!

Συνολικά ο ΔΔΣ ζυγίζει περί τους 360 τόνους και δημιουργήθηκε το 1998 με τη συνεργασία του Καναδά, της Ευρώπης, της Ιαπωνίας, της Ρωσίας και των ΗΠΑ. Για την ενέργεια που χρειάζεται υπάρχουν 1.000 τ.μ. ηλιακών συλλεκτών, που τον καθιστούν ένα από τα φωτεινότερα αντικείμενα στον ουρανό. Η τροχιακή διαδρομή του σταθμού καλύπτει πάνω από το 90% του παγκόσμιου πληθυσμού και η NASA δημοσιεύει πρόγραμμα για το πότε είναι ορατός από κάθε πόλη του κόσμου, διότι ο ΔΔΣ διακρίνεται με γυμνό μάτι.

Φαγητό

Βέβαια, η ζωή εκεί πάνω έχει τις δικές της προκλήσεις, κυρίως λόγω της βαρύτητας. Για παράδειγμα, όταν τρώνε, οι αστροναύτες πρέπει να είναι δεμένοι με τον δίσκο τους ή να τον στηρίζουν σε κάποιο τοιχίο. Κατά την προετοιμασία των γευμάτων, που ξεπερνούν τα 300 διαφορετικά είδη, όλα τα συστατικά στηρίζονται στις επιφάνειες με κολλητική ταινία, προκειμένου να μη βρεθούν, ας πούμε, τα μακαρόνια να αιωρούνται ανάμεσα στις οθόνες και στα εργαστήρια πειραμάτων.

Μάλιστα, αυτό έχει συμβεί με το άνοιγμα μίας κονσέρβας πριν από λίγα χρόνια, όπου τα λίπη αιωρούνταν στο εσωτερικό του ΔΔΣ και όλοι έκαναν ό,τι μπορούσαν για να μην πέσουν πάνω τους!

Παράλληλα, το φαγητό δε χρησιμοποιείται μόνο για την παροχή επαρκούς αριθμού θερμίδων για την εργασία (2.800 ημερησίως), αλλά ταυτόχρονα αποτελεί και σημαντική κοινωνική περίσταση για όλους και όλες, που βρίσκονται πολύ μακριά από οικογένεια και φίλους.

Καθαριότητα

Ταυτόχρονα, επειδή δεν υπάρχουν ντους και νεροχύτες, καθώς, αν ανοίξει μια βρύση στο Διάστημα, όπου η βαρύτητα είναι πολύ ασθενής, το νερό θα πετάξει προς κάθε κατεύθυνση, οι επιστήμονες του ΔΔΣ χρησιμοποιούν ειδικά σαπούνια που δε χρειάζονται ξέβγαλμα. Ακόμα, αφού πλύνουν τα δόντια τους, αφήνουν τα υπολείμματα σε πετσέτες, εκτός και αν η οδοντόκρεμα είναι βρώσιμη.

Σχετικά με την τουαλέτα, η λειτουργία της δεν είναι ίδια με τις επίγειες. Υπάρχουν πάγκοι εξοπλισμένοι με καθίσματα τουαλέτας όπως αυτά στη Γη, αλλά έχουν σχεδιαστεί για χρήση με περιορισμούς, ώστε ο χρήστης να μην… επιπλέει. Το σύστημα απορροφά τα απόβλητα μαζί με τον αέρα, όπως μια ηλεκτρική σκούπα.

Και με την μπουγάδα τι γίνεται; Σύμφωνα με τη Νικόλ Στοτ, Αμερικανίδα αστροναύτη της NASA που πέρασε 104 ημέρες στο Διάστημα σε δύο αποστολές το 2009 και το 2011, η καθημερινότητα των μελών του πληρώματος παράγει πολύ ιδρώτα, κάτι που επιφέρει μία επιπλέον δυσκολία: το πλύσιμο των ρούχων. «Δε βάζουμε μπουγάδα. Μόνο νερό που σχηματίζεται σε σταγόνες και κάποια σαπουνάδα».

Χωρίς η βαρύτητα να απομακρύνει τον ιδρώτα από το σώμα, οι αστροναύτες καλύπτονται με μια επίστρωση ιδρώτα. «Πολύ περισσότερο απ’ ό,τι στη Γη», σημειώνει η Αμερικανίδα αστροναύτης. «Ένιωθα πολλές φορές τον ιδρώτα να αυξάνεται στο τριχωτό της κεφαλής μου. Έπρεπε να στραγγίξω το κεφάλι μου. Δεν μπορείς να τινάξεις τον ιδρώτα, διότι απλούστατα θα πήγαινε παντού».

Σωματική επιβάρυνση

Το γυμναστήριο, από την άλλη, είναι απαραίτητο, διότι τα μέλη του πληρώματος πρέπει να ασκούνται για περισσότερες από δύο ώρες την ημέρα, ώστε να αντιμετωπίσουν την απώλεια μυϊκής και οστικής μάζας που προκαλείται από τη ζωή με τη μικροβαρύτητα. Γι’ αυτόν τον λόγο χρησιμοποιούν εξοπλισμό για προπόνηση με βάρη και αερόβια άσκηση, όπως διάδρομο και εργόμετρο.

Κι όλο αυτό, επειδή οι αστροναύτες δε χρειάζεται να χρησιμοποιούν τους μυς του κάτω μέρους του σώματός τους για να περπατήσουν ή να στέκονται στο κενό, κι έτσι οι μύες της πλάτης και των ποδιών αρχίζουν να χάνουν δύναμη. Ειδικά αυτή η συνθήκη με τους μυς και τα οστά είναι πεδίον δόξης λαμπρόν για την έρευνα π.χ. περί οστεοπόρωσης.

Όπως λέει η Νικόλ Στοτ, σχολιάζοντας ότι οι αστροναύτες φορούν μόνιτορ καρδιάς, εγκεφάλου ή αίματος για να μετρούν τις αποκρίσεις τους στο δύσκολο φυσικό περιβάλλον, «είμαστε πειραματόζωα. Το Διάστημα υποβάλλει τα οστά και τους μυς σε επιταχυνόμενη διαδικασία γήρανσης και οι επιστήμονες μπορούν να εξαγάγουν συμπεράσματα».

Πλην των παραπάνω οργάνων του σώματος, η διαστημική παραμονή στον ΔΔΣ αδυνατίζει το ανοσοποιητικό σύστημα και την καρδιαγγειακή υγεία των ανθρώπων. Στο Διάστημα το αίμα και το νερό μετακινούνται στο πάνω μέρος του σώματος και αυτό κάνει τα πρόσωπα των αστροναυτών να φαίνονται συχνά πρησμένα, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέχουν οι διαστημικές υπηρεσίες που συμμετέχουν στον ΔΔΣ.

Άλλες προκλήσεις

Αυτό που προκαλεί εντύπωση είναι ότι βιώνουν καθημερινά 16 ανατολές και ισάριθμα ηλιοβασιλέματα, κάτι που τους δημιουργεί προβλήματα στον ύπνο. Πέραν αυτών, πρέπει να είναι δεμένοι στους υπνόσακούς τους, ενώ κάποιοι δεν μπορούν να κοιμηθούν είτε από την αδρεναλίνη είτε από τη ναυτία. Η Νικόλ Στοτ λέει ότι «οι περισσότεροι άνθρωποι κολλούν στο παράθυρο κοιτάζοντας τη Γη και γι’ αυτό χάνουν ώρες ύπνου».

Παράλληλα, επειδή στο Διάστημα δεν υπάρχει σχεδόν καθόλου βαρύτητα, δεν υπάρχει διάκριση μεταξύ πάνω και κάτω όπως στη Γη. Οποιαδήποτε επιφάνεια μπορεί να είναι πάτωμα, τοίχος ή οροφή και επομένως οι αστροναύτες μπορούν να κοιμηθούν οπουδήποτε.

Επιπλέον, τα διαμερίσματα αυτά διαθέτουν φορητούς υπολογιστές, ώστε το πλήρωμα να μπορεί να μένει σε επαφή με την οικογένεια, και μια γωνιά για προσωπικά αντικείμενα, όπως φωτογραφίες ή βιβλία.

Και τι συμβαίνει αν αρρωστήσει κάποιος αστροναύτης ή κοσμοναύτης; Κατ’ αρχάς, υπάρχει μέλος του πληρώματος που επωμίζεται την ιατρική περίθαλψη των υπολοίπων. Ο ιατρός του πληρώματος εκπαιδεύεται όχι μόνο στις πρώτες βοήθειες αλλά και στη συρραφή πληγών και τη χορήγηση ενέσεων. Υπάρχει, βεβαίως, ιατρικό κιτ που περιέχει ιατρικά εργαλεία και φάρμακα. Επίσης, όλα τα μέλη του πληρώματος λαμβάνουν εκπαίδευση για την ανάνηψη σε περίπτωση που κάποιος υποστεί καρδιακή ανακοπή.

Το μεγαλύτερο δώρο

«Αισθάνθηκα πολύ ασήμαντη σε αυτή την απεραντοσύνη του Διαστήματος», λέει η Ελεν Σάρμαν, η πρώτη Βρετανίδα αστροναύτης, η οποία πέρασε οκτώ ημέρες στον σοβιετικό διαστημικό σταθμό «Μιρ» το 1991. «Βλέποντας τη Γη τόσο καθαρά, τους στροβιλισμούς των νεφών και των ωκεανών, σκέφτηκα τα γεωπολιτικά σύνορα που κατασκευάζουμε και πως, στην πραγματικότητα, οι άνθρωποι είμαστε απόλυτα διασυνδεδεμένοι».

Η Αμερικανίδα Νικόλ Στοτ προσθέτει ότι της άρεσε να ζει με έξι ανθρώπους από διαφορετικές χώρες, «κάνοντας αυτή τη δουλειά για λογαριασμό όλης της ζωής στη Γη, δουλεύοντας μαζί, ανακαλύπτοντας πώς να αντιμετωπίζεις τα προβλήματα».

«Ονειρευόμασταν, δουλεύαμε και εκπαιδευόμασταν όλη μας τη ζωή, ελπίζοντας σε μια παρατεταμένη παραμονή στο Διάστημα», επισημαίνει ο Καναδός Κρις Χάντφιλντ. «Το μεγαλύτερο δώρο που μπορείς να κάνεις σε έναν επαγγελματία αστροναύτη είναι να τον αφήσεις να μείνει περισσότερο».

Συνέντευξη με έναν αστροναύτη 1. Τρώγοντας στο Διάστημα 2. Η καθημερινότητα στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό

ΠΗΓΗ: Η Καθημερινή (17.09.2024)
ΕΙΚΟΝΕΣ: syfy.com (1), cgtnenespanol@facebook (2), edition.cnn.com (3), esa.int (4-5), nasa.gov (6), flickr.com (7)

Συναρμολογήστε τον ανθρώπινο σκελετό

Πατήστε στην εικόνα και ακολουθήστε τις οδηγίες:

Σκελετικό και μυϊκό σύστημα

ΠΗΓΗ: photodentro.edu.gr

Οξέα, βάσεις, άλατα

Πατήστε στην εικόνα και κάντε την επανάληψή σας:

Επιστήμη

ΠΗΓΗ: photodentro.edu.gr