28 Ιουνίου 2022

Τα κράτη μέλη του ΝΑΤΟ

Ο Οργανισμός Βορειοατλαντικού Συμφώνου (ΝΑΤΟ) είναι μια στρατιωτική αμυντική συμμαχία χωρών της Δύσης που βρίσκονται δυτικά και ανατολικά του Βόρειου Ατλαντικού Ωκεανού.

Τα κράτη μέλη του ΝΑΤΟ

Το ΝΑΤΟ, γνωστό και ως Βορειοατλαντική Συμμαχία, ιδρύθηκε μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και απαρτίζεται από 30 κράτη μέλη. Η έδρα του βρίσκεται στις Βρυξέλλες, την πρωτεύουσα του Βελγίου.

Σκοπός του ΝΑΤΟ είναι η ανάπτυξη της συνεργασίας μεταξύ των χωρών που το αποτελούν, η προώθηση των γεωπολιτικών συμφερόντων τους και η αποτροπή της ένοπλης επίθεσης εναντίον κάποιου κράτους μέλους από άλλη χώρα.

ΝΑΤΟ - ΟΤΑΝ

Το λογότυπο της Συμμαχίας αναγράφει τα αρχικά της στις δύο επίσημες γλώσσες της.
  • Αγγλικά: North Atlantic Treaty Organization
  • Γαλλικά: Organisation du Traité de l’Atlantique Nord


Ίδρυση και επέκταση

1949. Ιδρύεται το ΝΑΤΟ από δέκα χώρες της Ευρώπης (Ισλανδία, Νορβηγία, Ηνωμένο Βασίλειο, Γαλλία, Ολλανδία, Βέλγιο, Λουξεμβούργο, Δανία, Ιταλία και Πορτογαλία) και δύο της Βόρειας Αμερικής (ΗΠΑ, Καναδάς).

1952. Το ΝΑΤΟ διευρύνεται για πρώτη φορά. Εισέρχονται δύο νέες χώρες: η Ελλάδα και η Τουρκία.

1955. Το ΝΑΤΟ διευρύνεται για δεύτερη φορά με μία νέα χώρα, τη Δυτική Γερμανία.

1982. Το ΝΑΤΟ διευρύνεται για τρίτη φορά με ακόμη μία νέα χώρα, την Ισπανία.

1990. Το ΝΑΤΟ διευρύνεται για τέταρτη φορά. Η Ανατολική Γερμανία ενσωματώνεται στη Δυτική και γίνεται τμήμα της ενιαίας πλέον Γερμανίας.

Το κτίριο του ΝΑΤΟ στις Βρυξέλες

1999. Το ΝΑΤΟ διευρύνεται για πέμπτη φορά με τρεις νέες χώρες: την Πολωνία, την Τσεχία και την Ουγγαρία.

2004. Το ΝΑΤΟ διευρύνεται για έκτη φορά. Εισέρχονται εφτά νέες χώρες: Εσθονία, Λετονία, Λιθουανία, Σλοβακία, Σλοβενία, Βουλγαρία και Ρουμανία.

2009. Το ΝΑΤΟ διευρύνεται για έβδομη φορά με δύο νέες χώρες: την Κροατία και την Αλβανία.

2017. Το ΝΑΤΟ διευρύνεται για όγδοη φορά με μία νέα χώρα, το Μαυροβούνιο.

2020. Το ΝΑΤΟ διευρύνεται για ένατη φορά με ακόμη μία νέα χώρα, τη Βόρεια Μακεδονία.

Η σημαία του ΝΑΤΟ



Κράτη
ΠΗΓΗ: el.wikipedia.org
ΕΙΚΟΝΕΣ: el.wikipedia.org (1-2,4), naszapolska.pl (3)

26 Ιουνίου 2022

Σεισμός 5 Ρίχτερ στον Άρη

Η ισχυρότερη δόνηση που έχει καταγραφεί σε άλλο πλανήτη

(Ειδήσεις - Μάιος 2022)

Η Αμερικανική Διαστημική Υπηρεσία (NASA) ανακοίνωσε ότι το στατικό ρομποτικό γεωλογικό εργαστήριο InSight ανίχνευσε στον Άρη σεισμό μεγέθους 5 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ. Πρόκειται για τον μεγαλύτερο μέχρι σήμερα σεισμό που έχει παρατηρηθεί ποτέ σε άλλο πλανήτη.

Πλανήτης Άρης

Ο σεισμός συνέβη στις 4 Μαΐου, είχε διάρκεια πάνω από μία ώρα (!) και αποτελεί την κορύφωση των τουλάχιστον 1.313 σεισμών που έχουν καταγραφεί στον γειτονικό πλανήτη από τον Νοέμβριο του 2018 που το InSight προσεδαφίστηκε στον Άρη.

* Οι μεγαλύτεροι προηγούμενοι αρειανοί σεισμοί είχαν μέγεθος 4,2 Ρίχτερ και καταγράφηκαν τον Αύγουστο και τον Σεπτέμβριο του 2021.

Το InSight είναι εφοδιασμένο με έναν άκρως ευαίσθητο σεισμογράφο γαλλικής κατασκευής που «πιάνει» τα σεισμικά κύματα καθώς αυτά διασχίζουν ή ανακλώνται στο εσωτερικό του Κόκκινου Πλανήτη.

Το γεωλογικό εργαστήριο InSight. Μπροστά και αριστερά διακρίνεται ο σεισμογράφος του.

Ο σεισμός των 5 βαθμών είναι μεσαίου μεγέθους για τα γήινα δεδομένα, αλλά θεωρείται τεράστιος για τα αρειανά δεδομένα. Ο επικεφαλής ερευνητής Μπρους Μπάνερντ δήλωσε σχετικά:

Από τότε που ξεκίνησε τη λειτουργία του ο σεισμογράφος, τον Δεκέμβριο του 2018, περιμέναμε έναν πραγματικά μεγάλο σεισμό. Και σίγουρα αυτός ο σεισμός θα μας δώσει τη δυνατότητα να μελετήσουμε το εσωτερικό του πλανήτη όπως κανένας άλλος έως τώρα. Οι επιστήμονες θα αναλύουν επί χρόνια αυτά τα δεδομένα για να μάθουν νέα πράγματα σχετικά με τον Άρη.

Το InSight μελετά την τεκτονική δραστηριότητα του Άρη και συλλέγει διαφόρων ειδών δεδομένα από το εσωτερικό του. Μεταξύ άλλων, τα στοιχεία αυτά αναμένεται να βοηθήσουν τους επιστήμονες να κατανοήσουν καλύτερα πώς σχηματίστηκαν οι πλανήτες με βραχώδεις επιφάνειες, όπως η Γη και ο Άρης.

Δυστυχώς, ο ρομποτικός γεωλόγος αντιμετωπίζει αυξημένες προκλήσεις από το περιβάλλον του. Οι επιστήμονες γνώριζαν ότι κάποια στιγμή η σκόνη του Άρη θα κάλυπτε τα ηλιακά φτερά του InSight και έτσι θα μπλόκαρε την είσοδο των ακτίνων του ήλιου. Όταν προσγειώθηκε, τα μαύρα, αστραφτερά, καθαρά φτερά του παρήγαγαν περίπου 5.000 Watt την ώρα κάθε αρειανή μέρα. Σήμερα, χρωματισμένα κόκκινα από τη σκόνη, μπορούν να παράγουν μόνο το ένα δέκατο, δηλαδή περίπου 500 Watt την ώρα, με κίνδυνο να «ξεμείνει» από ηλεκτρική ενέργεια.


Αυτό είναι και το σοβαρότερο πρόβλημα που έχουν να αντιμετωπίσουν όλες οι αποστολές με ηλιακά πάνελ στον Κόκκινο Πλανήτη.


ΓεωγραφίαΔιάστημαΕιδήσεις
ΠΗΓΕΣ: Η Καθημερινή (10.05.2022), voria.gr
ΕΙΚΟΝΕΣ: kathimerini.gr, voria.gr, bbc.com
ΓΡΑΦΗΜΑ: ertnews.gr

24 Ιουνίου 2022

Η διοικητική διαίρεση της Ελλάδας

Δήμοι, περιφέρειες και αποκεντρωμένες διοικήσεις

To ποικιλόμορφο ανάγλυφο της πατρίδας μας διαμορφώνει διαφορετικά γεωμορφολογικά χαρακτηριστικά σε κάθε περιοχή, τα οποία καθορίζουν και τον τρόπο ζωής του πληθυσμού της. Οι κάτοικοι ενός ορεινού χωριού, για παράδειγμα, αντιμετωπίζουν διαφορετικά προβλήματα από εκείνους που ζουν σε ένα νησί ή μια μεγάλη πόλη.

Άραγε, αυτά τα προβλήματα θα επιλυθούν γρήγορα και αποτελεσματικά αν τα αναλάβουν κάποιοι αρμόδιοι στην Αθήνα ή αν οι κάτοικοι συνεργαστούν με τους υπευθύνους στον δήμο τους;


Η αντιμετώπιση των τοπικών αναγκών από το κράτος (π.χ. η αποκομιδή των απορριμμάτων) είναι χρονοβόρα και δεν παράγει πάντοτε τα καλύτερα αποτελέσματα. Για τον λόγο αυτό η χώρα μας έχει χωριστεί σε επιμέρους περιοχές, ώστε να αντιμετωπίζονται άμεσα και αποτελεσματικότερα τα τοπικά θέματα.

Οι διοικητικές αρχές μιας περιοχής, άλλωστε, γνωρίζουν καλύτερα τα προβλήματά της, επομένως μπορούν να προτείνουν και να εφαρμόζουν τις καλύτερες δυνατές λύσεις.

1 Το πρώτο επίπεδο διοίκησης, λοιπόν, είναι οι δήμοι, οι οποίοι επιλύουν ζητήματα τοπικής εμβέλειας. Για παράδειγμα, φροντίζουν για την επισκευή του οδικού δικτύου σε μια γειτονιά, τη συντήρηση των σχολικών κτιρίων, τη δεντροφύτευση σε μια πλατεία κ.ο.κ.


2 Οι δήμοι, ωστόσο, δεν έχουν τη δυνατότητα να επιλύουν όλα τα προβλήματα, γιατί ορισμένα από αυτά αφορούν ταυτόχρονα πολλούς δήμους της ίδιας περιοχής και απαιτούν συνεννόηση μεταξύ τους ή πραγματοποίηση μεγάλων έργων. Αυτά είναι ζητήματα που αναλαμβάνει να αντιμετωπίσει το δεύτερο επίπεδο διοίκησης, οι περιφέρειες.

Οι περιφέρειες, για παράδειγμα, επισκευάζουν το οδικό δίκτυο ανάμεσα σε δύο γειτονικές ή περισσότερο μακρινές πόλεις, φροντίζουν για τον εκχιονισμό και τη διάνοιξη των δρόμων μιας ορεινής περιοχής τον χειμώνα, δημιουργούν χώρο υγειονομικής ταφής για τα απορρίμματα πολλών γειτονικών δήμων κ.ά.


3 Τέλος, υπάρχουν και ζητήματα που πρέπει να αντιμετωπίζονται από κοινού σε ακόμη μεγαλύτερες περιοχές. Αυτά τα αναλαμβάνουν οι αποκεντρωμένες διοικήσεις του κράτους.


Από το 2011

Σύμφωνα με τον ανώτερο νόμο της χώρας μας, το Σύνταγμα, η διοίκηση του κράτους πρέπει να οργανώνεται σύμφωνα με το αποκεντρωτικό σύστημα και να λαμβάνει υπόψη τις ιδιαίτερες γεωγραφικές, οικονομικές, κοινωνικές και συγκοινωνιακές συνθήκες κάθε περιοχής.

Έτσι, έχει διαμορφωθεί μια ιεραρχία που ξεκινά από τις πιο μικρές σε έκταση και πληθυσμό γεωγραφικές μονάδες και προχωρά σε μεγαλύτερες. Στόχος αυτού του διαχωρισμού είναι η εξυπηρέτηση του πολίτη, η αναβάθμιση των συνθηκών της ζωής του αλλά και η ανάπτυξη κάθε τόπου.

Από την 1η Ιανουαρίου 2011 η Ελλάδα διαιρείται διοικητικά σε τρία επίπεδα: τους δήμους, τις περιφέρειες και τις αποκεντρωμένες διοικήσεις.

1 Όλοι οι δήμοι της Ελλάδας είναι 332. Οι αρχές τους εκλέγονται από τις δημοτικές εκλογές, γι’ αυτό λέμε ότι είναι αυτοδιοικούμενοι οργανισμοί.

* Οι δήμοι υποδιαιρούνται σε μία ή περισσότερες δημοτικές ενότητες.

* Οι δημοτικές ενότητες, με τη σειρά τους, υποδιαιρούνται σε μία ή περισσότερες δημοτικές κοινότητες.

2 Οι περιφέρειες της Ελλάδας είναι 13. Οι αρχές τους εκλέγονται από τις περιφερειακές εκλογές, γι’ αυτό λέμε ότι είναι και αυτές αυτοδιοικούμενοι οργανισμοί.

* Κάθε περιφέρεια υποδιαιρείται σε περιφερειακές ενότητες (ΠΕ). Οι ΠΕ έχουν αντικαταστήσει τους παλαιούς νομούς και είναι συνολικά 74.

3 Οι αποκεντρωμένες διοικήσεις της Ελλάδας είναι 7. Ο επικεφαλής τους διορίζεται από την εκάστοτε κυβέρνηση, επομένως δεν είναι αυτοδιοικούμενοι οργανισμοί αλλά αποκεντρωμένες μονάδες διοίκησης του κράτους.

Εξαίρεση σε όλα τα παραπάνω αποτελεί το Άγιο Όρος, το οποίο είναι μεν ελληνικό έδαφος, αλλά αυτοδιοικείται με τους δικούς του θεσμούς από το 1927.


Η τοπική αυτοδιοίκηση

Οι δήμοι και οι περιφέρειες, μαζί με τις υποδιαιρέσεις τους, αποτελούν τους δύο βαθμούς της ελληνικής τοπικής αυτοδιοίκησης:
  • Οι δήμοι συγκροτούν τον πρώτο βαθμό αυτοδιοίκησης, είναι πρωτοβάθμιοι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ).
  • Οι περιφέρειες συγκροτούν τον δεύτερο βαθμό αυτοδιοίκησης, είναι δευτεροβάθμιοι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ).


Τα όργανα των ΟΤΑ εκλέγονται με καθολική ψηφοφορία από τους πολίτες. Οι αυτοδιοικητικές εκλογές (δημοτικές και περιφερειακές) διεξάγονται κάθε 4 χρόνια, τη δεύτερη Κυριακή του Οκτωβρίου.

* Από το 2023 θα διεξάγονται κάθε 5 χρόνια.


Μεγάλο αφιέρωμα


ΕλλάδαΤο ελληνικό κράτος
ΠΗΓΕΣ: Υπουργείο Εσωτερικών, el.wikipedia.org, e-nomothesia.gr, Γεωγραφία Ε΄ Δημοτικού, Γεωλογία-Γεωγραφία B΄ Γυμνασίου
ΕΙΚΟΝΕΣ: snf.org (1), podilato98.blogspot.com (2-6), iefimerida.gr (7)

21 Ιουνίου 2022

Οι σπρίντερ του ζωικού βασιλείου
(ΓΡΑΦΗΜΑ)

Της Ζωής Κατσιγιάννη
Γραφίστρια, σχεδιάστρια γραφημάτων

Στο ζωικό βασίλειο υπάρχουν πολλά όντα τα οποία αναπτύσσουν ταχύτητες που προκαλούν θαυμασμό και είναι αντικείμενο μελέτης από τους επιστήμονες.




Το είδος μας βρίσκεται στη δωδέκατη θέση:


Ζώα

Το ευρώ στον κόσμο

Ένα γράφημα της Ευρωπαϊκής Ένωσης



Το εικοσιτετράωρο που «σκότωσε» τους δεινόσαυρους
(ΓΡΑΦΗΜΑ)

Της Ζωής Κατσιγιάννη
Γραφίστρια, σχεδιάστρια γραφημάτων

Οι δεινόσαυροι κυριάρχησαν στη Γη για περίπου 180 εκατομμύρια χρόνια, ώσπου ξαφνικά, πριν από 66 εκατομμύρια χρόνια, εξαφανίστηκαν.


Πολλές θεωρίες αναπτύχθηκαν για την εξαφάνισή τους, αλλά εκείνη που τελικά επικράτησε υποδεικνύει ως ένοχο έναν γιγάντιο αστεροειδή που έπεσε σε μια περιοχή του σημερινού Μεξικού.



Ζώα

19 Ιουνίου 2022

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (ΕΚ) είναι το μοναδικό όργανο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τα μέλη του οποίου εκλέγονται άμεσα από τους Ευρωπαίους πολίτες. Οι εκλογές για την ανάδειξη των ευρωβουλευτών διεξάγονται κάθε πέντε χρόνια την ίδια χρονική περίοδο (όχι όμως απαραιτήτως την ίδια ημέρα) σε όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ.

Το κτίριο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου βρίσκεται στο Στρασβούργο της ανατολικής Γαλλίας

Οι πρώτες ευρωπαϊκές εκλογές πραγματοποιήθηκαν το 1979. Στην Ελλάδα έγιναν το 1981 με την ένταξη της χώρας στην ΕΕ (τότε ΕΟΚ).

Οι προηγούμενες ευρωεκλογές έγιναν το 2019. Οι επόμενες θα διεξαχθούν το 2024.

Ο αριθμός των βουλευτών

Το Ευρωκοινοβούλιο απαρτίζεται συνολικά από 705 βουλευτές, οι οποίοι εκπροσωπούν περίπου 450 εκατομμύρια πολίτες σε 27 κράτη μέλη. Ο αριθμός των βουλευτών κάθε χώρας είναι σε γενικές γραμμές ανάλογος με τον πληθυσμό της, ωστόσο καμία δεν έχει λιγότερους από 6 ή περισσότερους από 96 ευρωβουλευτές.


Η Ελλάδα έχει 21 ευρωβουλευτές.

Οι έδρες του ΕΚ κατανέμονται σύμφωνα με την αρχή της «φθίνουσας αναλογικότητας». Αυτό σημαίνει πως οι χώρες με μεγάλο πληθυσμό κατέχουν περισσότερες έδρες από τα μικρότερα κράτη.

Οι έδρες ανά χώρα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο



Τα τελευταία, ωστόσο, προκειμένου να εκπροσωπούνται επαρκώς, διαθέτουν μεγαλύτερο αριθμό εδρών από εκείνον που τους αναλογεί στην πραγματικότητα. Το Λουξεμβούργο, για παράδειγμα, κατέχει έξι έδρες, ενώ με βάση τον πληθυσμό του θα έπρεπε να έχει μόλις μία.



Οι πολιτικές ομάδες του ΕΚ

Οι ευρωβουλευτές οργανώνονται σε πολιτικές ομάδες με βάση την πολιτική τους ταυτότητα (όχι τη χώρα τους). Σήμερα υπάρχουν συνολικά εφτά ομάδες, οι οποίες χαρακτηρίζονται από συγκεκριμένες πολιτικές και ιδεολογικές τοποθετήσεις. Πάντως, κανένας βουλευτής δε δεσμεύεται να ακολουθήσει αυστηρά μία πολιτική γραμμή.

* Μερικοί βουλευτές δεν ανήκουν σε καμία πολιτική ομάδα.

Η αίθουσα συνεδριάσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο Στρασβούργο

Στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζεται η σύνθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου μετά τις ευρωεκλογές του 2019 και την αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου το 2020:

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΕΔΡΕΣ
Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα176
Προοδευτική Συμμαχία Σοσιαλιστών και Δημοκρατών145
Ανανεώστε την Ευρώπη103
Πράσινοι - Ευρωπαϊκή Ελεύθερη Συμμαχία71
Ταυτότητα και Δημοκρατία65
Ευρωπαίοι Συντηρητικοί και Μεταρρυθμιστές64
Η Αριστερά στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο39
Μη ενταγμένοι βουλευτές42
ΣΥΝΟΛΟ ΒΟΥΛΕΥΤΩΝ705

Η έδρα του ΕΚ

Η επίσημη έδρα του Ευρωκοινοβουλίου βρίσκεται στο Στρασβούργο της ανατολικής Γαλλίας, όπου συνεδριάζει η Ολομέλεια.


Οι συνεδριάσεις των κοινοβουλευτικών επιτροπών και οι έκτακτες σύνοδοι πραγματοποιούνται στις Βρυξέλλες, ενώ η έδρα της Γενικής Γραμματείας του βρίσκεται στο Λουξεμβούργο.

Αρμοδιότητες και εξουσίες του ΕΚ

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο:

1 Εκλέγει τα μέλη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (Κομισιόν). Η Κομισιόν αποτελεί το εκτελεστικό όργανο της ΕΕ και ο πρόεδρός της είναι ο επικεφαλής της κυβέρνησης της ΕΕ.

* Ο πρόεδρος της Κομισιόν προτείνεται από τα κράτη μέλη της ΕΕ και πρέπει να εγκριθεί από τους ευρωβουλευτές. Οι ίδιοι εγκρίνουν και τα μέλη της Κομισιόν (ένας υποψήφιος από κάθε χώρα).

2 Εγκρίνει, απορρίπτει ή τροποποιεί τα νομοσχέδια της Κομισιόν.

3 Εγκρίνει και συναποφασίζει (μαζί με τις εθνικές κυβερνήσεις) τον ετήσιο προϋπολογισμό της ΕΕ και ελέγχει την υλοποίησή του.


4 Ελέγχει και εποπτεύει τα υπόλοιπα θεσμικά όργανα της ΕΕ (π.χ. την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα).

5 Δίνει τη συναίνεσή του για τη σύναψη συμφωνιών μεταξύ της ΕΕ και τρίτων χωρών.

6 Συγκροτεί επιτροπές για τη διερεύνηση θεμάτων δημοσίου συμφέροντος ή παραβιάσεων του κοινοτικού δικαίου.

Επίσης το Κοινοβούλιο διατηρεί στενές σχέσεις με τα εθνικά κοινοβούλια των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και συνεργάζεται μαζί τους για τις ευρωπαϊκές υποθέσεις.


Ευρωπαϊκή ΈνωσηΠολιτική
ΠΗΓΕΣ: Έθνος (10.05.2014), europa.eu, elections2014.eu, el.wikipedia.org
ΕΙΚΟΝΕΣ: monitorfg.ro (1), europarl.europa.eu (2,5), podilato98.blogspot.com (3), el.wikipedia.org (4)

Διαβάστηκαν περισσότερο την τελευταία εβδομάδα