Ο 19ος αιώνας

Από το 1801 στο 1900

Στη διάρκεια αυτού του αιώνα λαμβάνουν χώρα, μεταξύ άλλων, τρεις σημαντικές εξελίξεις με ευρύτερες επιπτώσεις:

1 Η επιστημονική και τεχνολογική πρόοδος επιταχύνεται με αυξανόμενο ρυθμό, αλλάζοντας ριζικά τον τρόπο που ζουν και συμπεριφέρονται οι άνθρωποι.

2 Ανατέλλει η Βρετανική Αυτοκρατορία, η μεγαλύτερη που γνώρισε ποτέ ο κόσμος. Το παράδειγμά της, αν και από απόσταση, ακολουθούν και άλλες ευρωπαϊκές χώρες (Γαλλία, Ολλανδία κλπ.).

3 Οι περισσότερες χώρες της Κεντρικής και Νότιας Αμερικής αποτινάσσουν τον ξένο ζυγό. Στα μέρη μας, η Ελλάδα και άλλες βαλκανικές χώρες αποκτούν την ανεξαρτησία τους από την Οθωμανική Αυτοκρατορία.

Η Βρετανική Αυτοκρατορία προς το τέλος του αιώνα

Η Βρετανική Αυτοκρατορία στις αρχές του 20ού αιώνα

❮ ❯

Μικρό χρονολόγιο

1803

• Οι Ηνωμένες Πολιτείες αγοράζουν την περιοχή της Λουιζιάνας από τη Γαλλία για 15 εκατ. δολάρια, υπερδιπλασιάζοντας το μέγεθος του νέου κράτους. Τα επόμενα χρόνια θα αγοράσουν τη Φλόριντα από την Ισπανία (5 εκατ. δολάρια), την Καλιφόρνια, τη Νεβάδα, τη Γιούτα και άλλες περιοχές από το Μεξικό (15 εκατ. δολάρια) και την Αλάσκα από τη Ρωσία (7,2 εκατ. δολάρια).

1804

• Η Αϊτή ανεξαρτητοποιείται από τη Γαλλία. Είναι η πρώτη μαύρη δημοκρατία και η δεύτερη ανεξάρτητη χώρα στη Βόρεια Αμερική μετά τις ΗΠΑ.
• Πραγματοποιείται το πρώτο δρομολόγιο αυτοπροωθούμενης ατμομηχανής (Βρετανία).
• Ο Ναπολέοντας ανακηρύσσεται αυτοκράτορας των Γάλλων.

1806

• Μεταφέρονται στη Βρετανία τα μάρμαρα του Παρθενώνα.

1807

• Οι Γάλλοι ανακτούν τα Επτάνησα.

1809

• Η Φινλανδία περνά από τη Σουηδία στη Ρωσία.

1811

• Η Παραγουάη και η Βενεζουέλα ανεξαρτητοποιούνται από την Ισπανία. Τα επόμενα χρόνια θα ανεξαρτητοποιηθούν και άλλες χώρες της Νότιας Αμερικής (Αργεντινή, Περού κλπ.).

1812

• Το πρώτο ατμόπλοιο που πλέει στον Μισισιπή φτάνει στη Νέα Ορλεάνη.
• Εκδίδεται στη Γερμανία ο πρώτος τόμος με παραμύθια των αδελφών Γκριμ.

1814

• Η Νορβηγία περνά από τη Δανία στη Σουηδία.
• Ιδρύεται η Φιλική Εταιρεία με σκοπό την ανατροπή της οθωμανικής κυριαρχίας στην Ελλάδα.
• Οι «Times» του Λονδίνου τυπώνονται για πρώτη φορά από αυτόματα ατμοκίνητα πιεστήρια, σηματοδοτώντας την αρχή της διαθεσιμότητας των εφημερίδων σε μαζικό κοινό.

1815

• Το όρος Ταμπόρα στην Ινδονησία εκρήγνυται, σκοτώνοντας δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους και εκτοξεύοντας χιλιάδες τόνους θειούχων αερίων στη στρατόσφαιρα. Τα αέρια θα προκαλέσουν μεγάλη πτώση της θερμοκρασίας και καταρρακτώδεις βροχές τον επόμενο χρόνο, εκτεταμένες καταστροφές στις καλλιέργειες και στη συνέχεια λιμό. Το 1816 θα μείνει γνωστό ως το «Έτος χωρίς καλοκαίρι».
• Η Μάχη του Βατερλώ. Ο Ναπολέοντας ηττάται και εξορίζεται από τη Γαλλία.
• Η Αυστρία, η Πρωσία και η Ρωσία υπογράφουν την Ιερά Συμμαχία για να υποστηρίξουν το ευρωπαϊκό στάτους κβο.
• Οι Βρετανοί κατακτούν τα Επτάνησα («Ιόνιος Πολιτεία»).

1817

• Ο Γερμανός Καρλ φον Ντράις επιδεικνύει την πρώτη μορφή ποδηλάτου.

1820

• Οι Ρώσοι Φάμπιαν φον Μπελινγκσχάουζεν και Μιχαήλ Πετρόβιτς Λάζαρεφ ανακαλύπτουν την Ανταρκτική.
• Ο αγρότης Γιώργος Κεντρωτάς σκάβει στο κτήμα του στη Μήλο και ανακαλύπτει το άγαλμα της Αφροδίτης της Μήλου.
• Ο Αλέξανδρος Υψηλάντης γίνεται αρχηγός της Φιλικής Εταιρείας.

1821

• Έναρξη της Ελληνικής Επανάστασης: ο Αλέξανδρος Υψηλάντης περνά τον ποταμό Προύθο και μπαίνει στη Μολδοβλαχία. Έναν μήνα μετά επαναστατεί η Πελοπόννησος.  
• Οι χώρες της Κεντρικής Αμερικής (Γουατεμάλα, Ελ Σαλβαδόρ κλπ.) ανεξαρτητοποιούνται από την Ισπανία.

1825

• Απόβαση του Ιμπραήμ Πασά στην Πελοπόννησο.
• Μια νέα εποχή ξεκινά στις συγκοινωνίες και τις μεταφορές. Ο Βρετανός Τζορτζ Στέφενσον κατασκευάζει έναν βελτιωμένο σιδηρόδρομο, του οποίου η ατμομηχανή σέρνει 39 βαγόνια με ταχύτητα 20-25 χλμ. την ώρα. Πρόκειται για το ταχύτερο αυτοκινούμενο όχημα που έχει κατασκευαστεί ποτέ.
• Η Βραζιλία ανεξαρτητοποιείται από την Πορτογαλία.

1827

• Ο Βρετανός Τζον Γουόκερ εφευρίσκει τα σπίρτα τριβής.
• Ναυμαχία του Ναβαρίνου: ο τουρκοαιγυπτιακός στόλος ηττάται από τις βρετανικές, γαλλικές και ρωσικές δυνάμεις.

1829

• Ο Αυστριακός Κίριλ Ντέμιαν λαμβάνει δίπλωμα ευρεσιτεχνίας για το ακορντεόν.
• Οι Έλληνες νικούν στη μάχη της Πέτρας (ΠΕ Βοιωτίας), την τελευταία μάχη της Ελληνικής Επανάστασης.

1830

• Υπογράφεται το πρωτόκολλο της ανεξαρτησίας του ελληνικού κράτους, το οποίο προβλέπει την πλήρη ανεξαρτησία και εθνική κυριαρχία της Ελλάδας από την Οθωμανική Αυτοκρατορία ως το τελικό αποτέλεσμα της ελληνικής επανάστασης του 1821.
• Η Γαλλία κατακτά την Αλγερία.

1831

• Δολοφονείται στο Ναύπλιο ο Ιωάννης Καποδίστριας.

1833

• Ο Όθωνας γίνεται ο πρώτος βασιλιάς της Ελλάδας.

1834

• Η Ισπανική Ιερά Εξέταση διαλύεται επίσημα μετά από σχεδόν 356 χρόνια.
• Η Αθήνα ανακηρύσσεται πρωτεύουσα της Ελλάδας.

1835

• Εγκαινιάζεται ο πρώτος σιδηρόδρομος στην ηπειρωτική Ευρώπη (Βέλγιο).

1836

• Θεμελιώνονται τα ανάκτορα του Όθωνα, που σήμερα στεγάζουν τη Βουλή των Ελλήνων.

1837

• Πρώτη δημοσίευση του «Όλιβερ Τουίστ» του Κάρολου Ντίκενς.

1840

• Η Νέα Ζηλανδία γίνεται βρετανική αποικία.
• Εκδίδεται το πρώτο γραμματόσημο (Βρετανία).

1843

• Καθελκύεται το ατμόπλοιο «Μεγάλη Βρετανία», το πρώτο σιδερένιο και ελικοκίνητο υπερωκεάνιο του κόσμου.

1844

• Ο Αμερικανός Σάμιουελ Μορς εγκαινιάζει την πρώτη τηλεγραφική γραμμή.
• Διεξάγονται οι πρώτες βουλευτικές εκλογές στην Ελλάδα.

1846

• Ανακαλύπτεται ο πλανήτης Ποσειδώνας. Τον παρατηρούν οι Γερμανοί Γιόχαν Γκότφριντ Γκάλε και Χάινριχ ντ’Αρέ, όπως είχαν προβλέψει ο Βρετανός Τζον Κόουτς Άνταμς και ο Γάλλος Ουρμπέν Λεβεριέ.

1852

• Εκδίδεται το μυθιστόρημα «Η καλύβα του μπαρμπα-Θωμά» της Χάριετ Μπίτσερ Στόου.

1858

• Ο Γάλλος Ναντάρ πραγματοποιεί την πρώτη αεροφωτογραφία από ένα δεμένο αερόστατο.

1859

• Ανακαλύπτεται πετρέλαιο στην Πενσυλβάνια των ΗΠΑ, οδηγώντας στην πρώτη παγκοσμίως εμπορικά επιτυχημένη πηγή πετρελαίου.
• Ο Βρετανός Κάρολος Δαρβίνος δημοσιεύει το βιβλίο «Η καταγωγή των ειδών», το οποίο υποστηρίζει τη σταδιακή εξέλιξη των ειδών μέσω της φυσικής επιλογής.

1860

• Ο Γάλλος Εντουάρ-Λεόν Σκοτ Ντε Μαρτενβίλ πραγματοποιεί στον «φωναυτογράφο» του την παλαιότερη γνωστή ηχογράφηση ανθρώπινης φωνής.
• Η καθέλκυση του «HMS Warrior», με τον συνδυασμό κοχλιωτού έλικα, σιδερένιου σκελετού και σιδερένιας θωράκισης, καθιστά παρωχημένα όλα τα προηγούμενα πολεμικά πλοία.

1861

• Ιταλική ενοποίηση: τα ιταλικά κρατίδια συγκροτούν το Βασίλειο της Ιταλίας.
• Αρχίζει ο Αμερικανικός Εμφύλιος Πόλεμος (1861-1865), ο πλέον καταστροφικός πόλεμος που έζησαν ποτέ οι ΗΠΑ.

1862

• Ο Όθωνας καθαιρείται από βασιλιάς της Ελλάδας.

1863

• Ανοίγει το Μετρό του Λονδίνου, ο παλαιότερος υπόγειος σιδηρόδρομος του κόσμου.
• Εκδίδεται το «Πέντε εβδομάδες με αερόστατο», το πρώτο μυθιστόρημα περιπέτειας του Γάλλου Ιουλίου Βερν.
• Ο Δανός πρίγκιπας Γουλιέλμος γίνεται βασιλιάς της Ελλάδας ως Γεώργιος Α΄.

1864

• Τα Επτάνησα ενώνονται επίσημα με την Ελλάδα.

1867

• Οι επαρχίες της Βρετανικής Βόρειας Αμερικής ενώνονται δημιουργώντας τον Καναδά.

1868

• Ο Αμερικανός Κρίστοφερ Σολς λαμβάνει δίπλωμα ευρεσιτεχνίας για μια εφεύρεση που ονομάζει «γραφομηχανή».
• Τοποθετούνται στο Λονδίνο οι πρώτοι φωτεινοί σηματοδότες.

1869

• Εγκαινιάζεται η Διώρυγα του Σουέζ, που συνδέει τη Μεσόγειο με την Ερυθρά Θάλασσα.

1870

• Ο Γερμανός Ερρίκος Σλήμαν αρχίζει τις ανασκαφές του στην Τροία.

1871

• Γερμανική ενοποίηση: τα κρατίδια της Βόρειας Γερμανικής Συνομοσπονδίας και τα νότια γερμανικά κράτη ενώνονται στην ενιαία Γερμανική Αυτοκρατορία.

1876

• Ο Βρετανός Αλεξάντερ Γκράχαμ Μπελ αποκτά δίπλωμα ευρεσιτεχνίας για μία εφεύρεση που ο ίδιος αποκαλεί «τηλέφωνο».
• Ο Ερρίκος Σλήμαν ανακαλύπτει το προσωπείο του Αγαμέμνονα.

1877

• Κάνει πρεμιέρα «Η λίμνη των κύκνων» του Ρώσου Πιοτρ Τσαϊκόφσκι.
• Η Ρουμανία αποκτά την ανεξαρτησία της από την Οθωμανική Αυτοκρατορία.
• Ο Αμερικανός Τόμας Έντισον επιδεικνύει για πρώτη φορά τον φωνογράφο, μια μηχανή καταγραφής και αναπαραγωγής ήχου.

1878

• Η Σερβία και το Μαυροβούνιο αποκτούν την ανεξαρτησία τους από την Οθωμανική Αυτοκρατορία.
• Οι Οθωμανοί παραχωρούν την Κύπρο στους Βρετανούς.

1879

• Ο Τόμας Έντισον δοκιμάζει τον πρώτο πρακτικό λαμπτήρα πυράκτωσης (διαρκεί 13,5 ώρες πριν καεί).

1881

• Οι Οθωμανοί παραχωρούν στην Ελλάδα τη Θεσσαλία και την περιοχή της Άρτας.

1882

• Ο Γερμανός Ρόμπερτ Κοχ ανακοινώνει την ανακάλυψη του βακτηρίου που είναι υπεύθυνο για τη φυματίωση.
• Ο Τόμας Έντισον γυρίζει τον διακόπτη στον πρώτο εμπορικό σταθμό ηλεκτρικής ενέργειας στην ιστορία, φωτίζοντας ένα τετραγωνικό μίλι στο Μανχάταν.
• Ο πρώτος εμπορικός υδροηλεκτρικός σταθμός του Τόμας Έντισον αρχίζει τη λειτουργία του στο Ουισκόνσιν των Ηνωμένων Πολιτειών.
• Οι Βρετανοί προσαρτούν την Αίγυπτο στη Βρετανική Αυτοκρατορία.

1883

• Ο Ιταλός Κάρλο Κολόντι δημοσιεύει τις «Περιπέτειες του Πινόκιο».

1885

• Το Άγαλμα της Ελευθερίας φτάνει στο λιμάνι της Νέας Υόρκης.
• Ο Γερμανός Γκότλιμπ Ντάιμλερ λαμβάνει δίπλωμα ευρεσιτεχνίας για την πρώτη στον κόσμο μοτοσικλέτα με μηχανή εσωτερικής καύσης.

1886

• Ο Γερμανός Καρλ Μπεντς λαμβάνει δίπλωμα ευρεσιτεχνίας για το πρώτο αυτοκίνητο που κινείται με βενζίνη.
• Στις Ηνωμένες Πολιτείες πραγματοποιούνται συλλαλητήρια με αίτημα την οκτάωρη εργασία. Σε ανάμνηση των διαδηλώσεων, η 1η Μαΐου εορτάζεται σε πολλές χώρες ως Εργατική Πρωτομαγιά.
• Ο φαρμακοποιός Τζον Στιθ Πέμπερτον πωλεί πρώτος ένα ανθρακούχο ποτό με το όνομα «Coca-Cola» ως γιατροσόφι.

1888

• Ο Αμερικανός Τζορτζ Ίστμαν κατοχυρώνει το εμπορικό σήμα Kodak και λαμβάνει δίπλωμα ευρεσιτεχνίας για τη φωτογραφική του μηχανή που χρησιμοποιεί φιλμ σε ρολό.
• Ο Τόμας Έντισον καταθέτει αίτηση για δίπλωμα ευρεσιτεχνίας για τον οπτικό φωνόγραφο (την πρώτη κινηματογραφική ταινία).

1889

• Εγκαινιάζεται ο Πύργος του Άιφελ. Με ύψος 300 μέτρων ξεπερνάει το προηγούμενο ψηλότερο κτίριο στον κόσμο κατά 130 μέτρα. Σύγχρονοι κριτικοί τον θεωρούν ως αισθητικά δυσάρεστο.

1891

• Αρχίζει η πληρωμή συντάξεων γήρατος στη Γερμανική Αυτοκρατορία.

1893

• Ο Ρούντολφ Ντίζελ λαμβάνει δίπλωμα ευρεσιτεχνίας για τον κινητήρα ντίζελ.
• Εγκαινιάζεται η Διώρυγα της Κορίνθου.
• Η Νέα Ζηλανδία γίνεται η πρώτη χώρα στην οποία οι γυναίκες ψηφίζουν στις εθνικές εκλογές.

1895

• Ο Γερμανός Βίλχελμ Κόνραντ Ρέντγκεν ανακαλύπτει έναν τύπο ακτινοβολίας που αργότερα θα γίνει γνωστός ως ακτίνες Χ.
• Οι Γάλλοι αδελφοί Λιμιέρ πραγματοποιούν την πρώτη προβολή ταινίας επί πληρωμή, σηματοδοτώντας το ντεμπούτο του κινηματογράφου.

1896

• Διεξάγονται στην Αθήνα οι πρώτοι σύγχρονοι Ολυμπιακοί Αγώνες.

1897

• Ο Ιταλός Γουλιέλμο Μαρκόνι λαμβάνει δίπλωμα ευρεσιτεχνίας για το ραδιόφωνο.

1898

• Η Κρήτη γίνεται αυτόνομο κράτος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας («Κρητική Πολιτεία»).

1899

• Η Bayer καταχωρεί την ασπιρίνη ως εμπορικό σήμα.

ΜΕ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΑΠΟ: el.wikipedia.org
ΕΙΚΟΝΕΣ: de.wikipedia.org (1-2), poiotikivivliothiki@facebook (3), cyberdefensemagazine.com (4)

Ο 18ος αιώνας

Από το 1701 στο 1800

Στη διάρκεια αυτού του αιώνα λαμβάνουν χώρα, μεταξύ άλλων, τρεις σημαντικές εξελίξεις με ευρύτερες επιπτώσεις:

1 Συνεχίζεται η επέκταση των Ευρωπαίων στην Αμερική και σε άλλα μέρη του πλανήτη. Δυστυχώς, αυξάνεται και η μεταφορά δούλων από τις δυτικές ακτές της Αφρικής.

2 Κορυφώνεται ο Διαφωτισμός και συνεχίζονται οι επιστημονικές ανακαλύψεις. Ταυτόχρονα, μετά τα μέσα του αιώνα, εξελίσσεται η Βιομηχανική Επανάσταση, που θα αλλάξει δραστικά τη ζωή των ανθρώπων και το περιβάλλον.

3 Περίπου την ίδια εποχή πραγματοποιούνται και οι δύο μεγάλες πολιτικές επαναστάσεις, η Αμερικανική και η Γαλλική. Το αποτύπωμά τους είναι ορατό μέχρι σήμερα.

Η Βρετανική Αυτοκρατορία στα μέσα του αιώνα

Μικρό χρονολόγιο

1707

• Το Βασίλειο της Αγγλίας και το Βασίλειο της Σκωτίας ενώνονται και δημιουργούν το Βασίλειο της Μεγάλης Βρετανίας.

1709

• Ο Πορτογάλος Μπαρτολομέου ντε Γκουσμάο επιδεικνύει την ανυψωτική ισχύ του ζεστού αέρα.

1710

• Τίθεται σε ισχύ ο πρώτος νόμος περί πνευματικής ιδιοκτησίας στον κόσμο (Μεγάλη Βρετανία).

1715

• Ο Βρετανός Έντμουντ Χάλεϊ προβλέπει με ακρίβεια 4 λεπτών μια ολική έκλειψη Ηλίου, ορατή σε όλη τη βόρεια Ευρώπη και βόρεια Ασία.
• Οι Οθωμανοί ανακτούν την Πελοπόννησο από τους Βενετούς.

1716

• Ξεκινάει τη δράση του στην Καραϊβική ο Βρετανός πειρατής Έντουαρντ Τιτς, γνωστός ως «Μαυρογένης». Θα σκοτωθεί δύο χρόνια αργότερα.
• Περίπου αυτήν την εποχή ο Γερμανός Γιόχαν Σεμπάστιαν Μπαχ και ο Ιταλός Αντόνιο Βιβάλντι παρουσιάζουν τις πρώτες τους συνθέσεις.

1717

• Η Ισπανία ιδρύει την Αντιβασιλεία της Νέας Γρανάδας ενώνοντας τις νοτιοαμερικανικές αποικίες της.

1722

• Ο Ολλανδός Γιάκομπ Ρόγκεβεν ανακαλύπτει το Νησί του Πάσχα.

1747

• Ο Αμερικανός Βενιαμίν Φραγκλίνος ανακαλύπτει την αρχή του αλεξικέραυνου.

1748

• Ο Ισπανός μηχανικός Ρόκε Χοακίν ντε Κουμπιέρε αποκαλύπτει συστηματικά τα ερείπια της Πομπηίας.

1751

• Οι Γάλλοι Ντιντερό και Ντ’Αλαμπέρ δημοσιεύουν τον πρώτο τόμο της «Εγκυκλοπαίδειας».

1752

• Ο Βενιαμίν Φραγκλίνος αποδεικνύει ότι η αστραπή είναι ηλεκτρισμός, χρησιμοποιώντας έναν χαρταετό και ένα κλειδί.

1753

• Δημοσιεύονται τα «Είδη των φυτών» του Σουηδού Κάρολου Λιναίου. Αυτή είναι η επίσημη ημερομηνία έναρξης της ταξινόμησης των φυτών σύμφωνα με τον Διεθνή Κώδικα Βοτανικής Ονοματολογίας.

1758

• Ο κομήτης του Χάλεϊ εμφανίζεται για πρώτη φορά μετά την ταυτοποίησή του από τον Έντμουντ Χάλεϊ.

1763

• Ύστερα από την ήττα της σε γαλλοβρετανικό πόλεμο η Γαλλία παραχωρεί την επαρχία του καναδικού Κεμπέκ στη Μεγάλη Βρετανία.

1767

• Περίπου αυτήν την εποχή ο Αυστριακός Βόλφγκανγκ Αμαντέους Μότσαρτ παρουσιάζει τις πρώτες του συνθέσεις.

1770

• Ο ρωσικός στόλος, υπό τον Φιοντόρ Ορλώφ, καταπλέει στη Μάνη και παρακινεί τους κατοίκους της να εξεγερθούν εναντίον των Οθωμανών (Ορλωφικά).
• Ο Βρετανός Τζέιμς Κουκ ονομάζει την ανατολική ακτή της Αυστραλίας Νέα Νότια Ουαλία.

1772

• Ο Βρετανός Ντάνιελ Ράδερφορντ ανακαλύπτει το άζωτο.

1773

• Ο Τζέιμς Κουκ και το πλήρωμά του πλέουν στον Ανταρκτικό Κύκλο.

1774

• Η Ρωσική και η Οθωμανική Αυτοκρατορία υπογράφουν τη συνθήκη Κιουτσούκ-Καϊναρτζή, τερματίζοντας έξι χρόνια πολέμου. Η συνθήκη δίνει στη Ρωσία το δικαίωμα να παρέμβει στην οθωμανική πολιτική για να προστατεύσει τους χριστιανούς υπηκόους.
• Ο Βρετανός Τζόζεφ Πρίστλεϊ ανακαλύπτει το αέριο οξυγόνο, επιβεβαιώνοντας την προηγούμενη ανακάλυψη του στοιχείου αυτού από τον Σουηδό Καρλ Βίλχελμ Σέελε.

1775

• Αρχίζει η Αμερικανική Επανάσταση.

1776

• Ψηφίζεται η Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας των ΗΠΑ.

1778

• Ο Τζέιμς Κουκ ανακαλύπτει δύο νησιά της σημερινής Χαβάης.
• Η Γαλλία συμμαχεί με τις 13 Ηνωμένες Πολιτείες και τις αναγνωρίζει ως ανεξάρτητο κράτος.

1779

• Για να στηρίξει τις ΗΠΑ, η Ισπανία κηρύσσει πόλεμο στη Μεγάλη Βρετανία.

1781

• Για να στηρίξει τις ΗΠΑ, η Γαλλία πολεμά εναντίον των Βρετανών.
• Ο Βρετανός Ουίλιαμ Χέρσελ ανακαλύπτει τον πλανήτη Ουρανό.

1782

• Ισπανοί και Γάλλοι πολεμούν εναντίον των Βρετανών και στην Ευρώπη.
• Οι αδελφοί Μονγκολφιέ πραγματοποιούν στη Γαλλία την πρώτη δοκιμαστική πτήση μη επανδρωμένου αερόστατου θερμού αέρα. Το αερόστατο διανύει περίπου 2 χιλιόμετρα.

1783

• Οι Γάλλοι Ζαν-Φρανσουά Πιλάτρ ντε Ροζιέ και Φρανσουά Λοράν ντ’Αρλάντ πραγματοποιούν την πρώτη ελεύθερη πτήση με αερόστατο θερμού αέρα.
• Οι Βρετανοί υποχρεώνονται να δεχτούν την ανεξαρτησία των ΗΠΑ. Μέχρι το τέλος του αιώνα οι αρχικές 13 Πολιτείες θα γίνουν 16, τον 19ο αιώνα θα γίνουν 45 και τον επόμενο 50.

Οι αποικίες που δημιούργησαν τις πρώτες ΗΠΑ

1788

• Οι Βρετανοί ιδρύουν το Σίδνεϊ, την πρώτη μόνιμη ευρωπαϊκή αποικία στην Αυστραλία.

1789

• Ο Τζορτζ Ουάσινγκτον γίνεται ο πρώτος εκλεγμένος πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών.
• Ξεσπά η Γαλλική Επανάσταση. Οι πολίτες του Παρισιού καταλαμβάνουν τη Βαστίλη. Αναγγέλλεται η Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και του Πολίτη.

1793

• Ο Λουδοβίκος ΙΣΤ΄ της Γαλλίας εκτελείται στη γκιλοτίνα. Η Γαλλική Επανάσταση καταλήγει στη «Βασιλεία του Τρόμου».
• Ο Ισπανός Ντιέγο Μαρίν Αγιλέρα πετάει ένα ανεμόπτερο για περίπου 360 μέτρα, σε ύψος 5-6 μέτρων, κατά τη διάρκεια μίας από τις πρώτες απόπειρες επανδρωμένων πτήσεων.

1796

• Ο Βρετανός Έντουαρντ Τζένερ κάνει τον πρώτο εμβολιασμό κατά της ευλογιάς.

1797

• Ο Γάλλος Αντρέ-Ζακ Γκαρνερέν πραγματοποιεί την πρώτη καταγεγραμμένη πτώση με αλεξίπτωτο, πέφτοντας από τα 1.000 μέτρα πάνω από το Παρίσι.
• Οι Γάλλοι κατακτούν τα Επτάνησα.
• Συλλαμβάνεται στην Τεργέστη ο Ρήγας Φεραίος.

1800

• Ο Ιταλός Αλεσάντρο Βόλτα περιγράφει τη βολταϊκή στήλη (η πρώτη χημική μπαταρία).
• Ιδρύεται η Επτάνησος Πολιτεία υπό ρωσική και οθωμανική κυριαρχία.
• Περίπου αυτήν την εποχή ο Γερμανός Λούντβιχ βαν Μπετόβεν παρουσιάζει τις πρώτες του συνθέσεις.
• Ο Ουίλιαμ Χέρσελ ανακαλύπτει την υπέρυθρη ακτινοβολία.

ΜΕ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΑΠΟ: el.wikipedia.org
ΕΙΚΟΝΕΣ: de.wikipedia.org, naftemporiki.gr, worldatlas.com

Ο 17ος αιώνας

Από το 1601 στο 1700

Στη διάρκεια αυτού του αιώνα λαμβάνουν χώρα, μεταξύ άλλων, τρεις σημαντικές εξελίξεις με ευρύτερες επιπτώσεις:

1 Η επιρροή της Ευρώπης στον υπόλοιπο κόσμο αυξάνεται. Η Νέα Γαλλία καταλαμβάνει μια μεγάλη έκταση της Βόρειας Αμερικής, ενώ θεμελιώνονται οι αγγλικές αποικίες στις σημερινές ΗΠΑ.

2 Η ανάπτυξη των τεχνών και των γραμμάτων στην ίδια την Ευρώπη συνεχίζεται αμείωτη. Παράλληλα, σπουδαίοι επιστήμονες προκαλούν επανάσταση με τις ανακαλύψεις τους.

3 Οι θρησκευτικές διαμάχες ανάμεσα στους καθολικούς και τους προτεστάντες εξελίσσονται με μεγαλύτερη ένταση και νέους πολέμους.

Η Νέα Γαλλία

Μικρό χρονολόγιο

1605

• Εκδίδεται στη Μαδρίτη ο «Δον Κιχώτης» του Μιγκέλ ντε Θερβάντες.

1606

• Κάνει πρεμιέρα στο Λονδίνο η τραγωδία «Μάκβεθ» του Ουίλιαμ Σαίξπηρ.

1609

• Ο Ιταλός Γαλιλαίος Γαλιλέι παρουσιάζει το πρώτο του τηλεσκόπιο.

1610

• Ο Γαλιλαίος Γαλιλέι ανακαλύπτει τους τέσσερις μεγαλύτερους δορυφόρους του πλανήτη Δία.
• Ο Άγγλος Χένρυ Χάντσον πλέει στον κόλπο που είναι σήμερα γνωστός ως Κόλπος Χάντσον (Καναδάς), νομίζοντας ότι βρήκε το Βορειοδυτικό Πέρασμα προς τον Ειρηνικό Ωκεανό.

1618

• Ξεκινά ο Τριακονταετής Πόλεμος (1618-1648), μια από τις μεγαλύτερες και πιο καταστροφικές συγκρούσεις στην ευρωπαϊκή ιστορία.

1619

• Οι πρώτοι 20 μαύροι που προέρχονται από την Αφρική αποβιβάζονται στο Τζέιμσταουν της Βιρτζίνια. Μια απάνθρωπη σελίδα στην ιστορία της ανθρωπότητας ανοίγει.

1624

• Ιδρύεται η πρώτη από τις 13 βρετανικές αποικίες στο έδαφος των σημερινών ΗΠΑ (η Αποικία της Βιρτζίνια). Οι υπόλοιπες θα ιδρυθούν το διάστημα 1632-1752.

1633

• Μετά από έντονες αντιπαραθέσεις το Ιεροδικείο της Ρώμης αναγκάζει τον Γαλιλαίο Γαλιλέι να αποκηρύξει την άποψή του ότι ο Ήλιος, και όχι η Γη, είναι το κέντρο του Σύμπαντος.

1635

• Η Γουαδελούπη (ανατολική Καραϊβική) γίνεται γαλλική αποικία.

1638

• Σουηδοί άποικοι δημιουργούν τον πρώτο ευρωπαϊκό οικισμό στο Ντέλαγουερ των σημερινών ΗΠΑ, ονομάζοντάς τον Νέα Σουηδία.

1639

• Οι Άγγλοι ιδρύουν τον πρώτο οικισμό της Βρετανικής Ινδίας.

1642

• Ο Ολλανδός Άμπελ Τάσμαν ανακαλύπτει το νησί Γη του Βαν Ντίμεν (αργότερα θα μετονομαστεί σε Τασμανία) και βλέπει τη Νέα Ζηλανδία.

1643

• Ο Άμπελ Τάσμαν ανακαλύπτει τα νησιά Φίτζι.

1647

• Ο Πολωνός Ιωάννης Εβέλιος εκδίδει τον πρώτο λεπτομερή χάρτη της Σελήνης.

1648

• Τερματίζεται ο Ογδοηκονταετής Πόλεμος με την ανεξαρτητοποίηση της Ολλανδίας από την Ισπανία.
• Ξεκινά η Πολιορκία του Χάνδακα (σημερινό Ηράκλειο), η οποία θα ολοκληρωθεί το 1669 με την κατάληψη της πόλης από τους Οθωμανούς.
• Τερματίζεται ο Τριακονταετής Πόλεμος.

1650

• Έκρηξη του ηφαιστείου Κολούμπο κοντά στη Σαντορίνη.

1654

• Ο Γερμανός Ότο φον Γκέρικε επιδεικνύει τη δύναμη της ατμοσφαιρικής πίεσης.

1657

• Χορηγείται η ελευθερία της θρησκείας στους Εβραίους του Νέου Άμστερνταμ (μετέπειτα Νέας Υόρκης).

1664

• Η Ολλανδία παραδίδει το Νέο Άμστερνταμ στους Άγγλους.

1665

• Εκδίδεται στη Γαλλία το «Journal des sçavans», το πρώτο επιστημονικό περιοδικό.

1666

• Ο Άγγλος Ισαάκ Νεύτων χρησιμοποιεί ένα πρίσμα για να χωρίσει το φως του ήλιου στα συστατικά χρώματα του οπτικού φάσματος, βοηθώντας στην κατανόηση της επιστημονικής φύσης του φωτός.

1667

• Ο Γάλλος Ζαν-Μπατίστ Ντενί πραγματοποιεί την πρώτη μετάγγιση αίματος σε άνθρωπο.

1669

• Οι Οθωμανοί κατακτούν τον Χάνδακα (σημερινό Ηράκλειο), τερματίζοντας τη βενετική κυριαρχία στην Κρήτη ύστερα από περίπου 4,5 αιώνες.

1675

• Τίθεται ο θεμέλιος λίθος του Βασιλικού Αστεροσκοπείου του Γκρίνουιτς στο Λονδίνο.

1682

• Ο Γάλλος Ρενέ-Ρομπέρ Καβελιέ ντε λα Σαλ ανακαλύπτει τις εκβολές του ποταμού Μισσισσιππή, διεκδικεί την περιοχή για τη Γαλλία και την ονομάζει Λουιζιάνα.

Ο Μισισιπής

1683

• Συνασπισμός ευρωπαϊκών δυνάμεων νικά τον οθωμανικό στρατό στη μάχη της Βιέννης. Σταματά οριστικά η προέλαση των Οθωμανών προς τα δυτικά.

1685

• Ο Λουδοβίκος ΙΔ΄ της Γαλλίας επιτρέπει την πλήρη αξιοποίηση των σκλάβων στις γαλλικές αποικίες.

1686

• Οι Βενετοί κατακτούν την Πελοπόννησο.

1687

• Δημοσιεύεται η «Φυσική φιλοσοφία με μαθηματικές αρχές» του Ισαάκ Νεύτωνα, όπου περιγράφεται ο νόμος της παγκόσμιας έλξης, εξηγούνται οι νόμοι της μηχανικής και δίνεται ένας τύπος για την ταχύτητα του ήχου. Με το έργο αυτό θεμελιώνεται η σύγχρονη Φυσική, ενώ εγκαινιάζεται ένα παλιρροϊκό κύμα αλλαγών στη σκέψη, το οποίο επιταχύνει σημαντικά την επιστημονική επανάσταση.
• Οι Βενετοί, με επικεφαλής τον Φραντσέσκο Μοροζίνι, πολιορκούν και βομβαρδίζουν τους Οθωμανούς στην Αθήνα. Από μια έκρηξη καταστρέφεται τμήμα του Παρθενώνα.

1697

• Ο Γάλλος Σαρλ Περώ εκδίδει τις «Ιστορίες της μαμάς μου της χήνας», μια συλλογή δημοφιλών παραμυθιών, μεταξύ των οποίων η Σταχτοπούτα, ο Παπουτσωμένος Γάτος, η Κοκκινοσκουφίτσα και η Ωραία Κοιμωμένη.

1698

• Ο Άγγλος Τόμας Σέιβερι λαμβάνει δίπλωμα ευρεσιτεχνίας για την πρώτη ατμομηχανή.

1700

• Ανακαλύπτεται το νησί της Νέας Βρετανίας στη σημερινή Παπούα Νέα Γουινέα.
• Ο καφές φτάνει στην Ευρώπη από την Αιθιοπία.
• Η Γερμανία υιοθετεί την 1η Ιανουαρίου ως ημέρα εορτασμού του νέου έτους.

ΜΕ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΑΠΟ: el.wikipedia.org
ΕΙΚΟΝΕΣ: en.wikipedia.org, el.wikipedia.org

Ο 16ος αιώνας

Από το 1501 στο 1600

Στη διάρκεια αυτού του αιώνα λαμβάνουν χώρα, μεταξύ άλλων, τρεις σημαντικές εξελίξεις με ευρύτερες επιπτώσεις:

1 Η Πορτογαλία και η Ισπανία συνεχίζουν να κατακτούν περιοχές εκτός Ευρώπης. Σύντομα όμως θα βρεθούν στο κατόπι τους και άλλες χώρες (Γαλλία, Αγγλία).

2 Η Αναγέννηση εξαπλώνεται με την εμφάνιση σημαντικών καλλιτεχνών και συγγραφέων, ενώ ξεκινά η επιστημονική επανάσταση (θα κορυφωθεί τους επόμενους αιώνες).

3 Πραγματοποιείται η προτεσταντική Μεταρρύθμιση του Λούθηρου. Η Δυτική Εκκλησία διασπάται σε καθολικούς και προτεστάντες με αποτέλεσμα διώξεις και θρησκευτικούς πολέμους.

Η Ισπανική Αυτοκρατορία στη μεγαλύτερη έκτασή της

Μικρό χρονολόγιο

1502

• Ο Χριστόφορος Κολόμβος φτάνει στη Μαρτινίκα της Καραϊβικής, στην Ονδούρα και στην Κόστα Ρίκα.

1503

• Ο Χριστόφορος Κολόμβος φτάνει στα νησιά Κέιμαν (Καραϊβική).

1504

• Ο Ιταλός Μιχαήλ Άγγελος παρουσιάζει στη Φλωρεντία το άγαλμα του «Δαβίδ».

1505

• Ο Ισπανός Χουάν ντε Μπερμούντεθ ανακαλύπτει τα νησιά που φέρουν σήμερα το όνομά του (Βερμούδες).

1506

• Η Σφαγή της Λισαβόνας. Σε τρεις ημέρες πάνω από 1.900 Εβραίοι βρίσκουν τον θάνατο από Πορτογάλους καθολικούς.

1507

• Ο Γερμανός Μάρτιν Βαλντζεμίλερ εκδίδει χάρτη τοίχου, τον πρώτο που δείχνει την Αμερική ως ξεχωριστή ήπειρο. Την ονομάζει «Αμερική» προς τιμήν του φίλου και ινδάλματός του Αμέριγκο Βεσπούτσι.

1508

• Ο Λεονάρντο Ντα Βίντσι δημιουργεί τα πρώτα σχέδια φακών επαφής.

1509

• Κατασκευάζεται το φορητό ρολόι, μια πολύ σημαντική δημιουργία της λεπτομηχανικής. Με τη συγκεκριμένη κατασκευή εισάγεται η έννοια της τακτικής χρονομέτρησης και της ακρίβειας στις διανθρώπινες σχέσεις, την οικονομία και τη διοίκηση.

1511

• Οι Πορτογάλοι κατακτούν τη Μαλάκα (στη σημερινή Μαλαισία), παίρνοντας τον έλεγχο του πορθμού μέσω του οποίου διέρχεται όλο το θαλάσσιο εμπόριο μεταξύ Κίνας και Ινδίας.
• Οι Ισπανοί Ντιέγο Βελάθκεθ και Ερνάν Κορτές κατακτούν την Κούβα.
• Οι πρώτοι μαύροι δούλοι αποβιβάζονται στη σημερινή Κολομβία.

1512

• Η οροφή της Καπέλα Σιξτίνα (παρεκκλήσι του Βατικανού) εκτίθεται για πρώτη φορά στο κοινό. Είναι ζωγραφισμένη από τον Μιχαήλ Άγγελο.

1513

• Ο Ισπανός Χουάν Πόνθε ντε Λεόν αντικρίζει έδαφος της σημερινής αμερικανικής πολιτείας Φλόριντα.
• Ο Ισπανός Βάσκο Νούνιες ντε Μπαλμπόα αντικρίζει μια άγνωστη θάλασσα, που αργότερα θα γίνει γνωστή ως Ειρηνικός Ωκεανός.

1516

• Οι Οθωμανοί κατακτούν τη σημερινή Συρία.

1517

• Οι Οθωμανοί κατακτούν τη σημερινή Αίγυπτο.
• Ο Γερμανός Μαρτίνος Λούθηρος θυροκολλεί τις 95 Θέσεις του στον καθεδρικό ναό της Βιτεμβέργης και πυροδοτεί την προτεσταντική Μεταρρύθμιση.

1518

• Ο Γερμανός Henricus Grammateus τυπώνει το πρώτο βιβλίο που περιέχει τα σύμβολα «συν» (+) και «πλην» (–) στην Αριθμητική.

1520

• Ο Πορτογάλος Φερδινάνδος Μαγγελάνος ανακαλύπτει τον Πορθμό του Μαγγελάνου, το πέρασμα στο νότιο άκρο της Αμερικής που συνδέει τον Ειρηνικό και τον Ατλαντικό Ωκεανό. Εξερχόμενος από τον ομώνυμο πορθμό, συναντά μια απέραντη θάλασσα με νηνεμία. Θα την ονομάσει Ειρηνικό Ωκεανό.

1521

• Ο Μαγγελάνος φτάνει στη νήσο Γκουάμ της Ωκεανίας και στις Φιλιππίνες, όπου και σκοτώνεται.
• Οι Ισπανοί του Κορτές κατακτούν την αυτοκρατορία των Αζτέκων (κεντρικό Μεξικό).

1522

• Το μόνο πλοίο που απέμεινε από την αποστολή του Μαγγελάνου φτάνει στην Ισπανία· είναι το πρώτο πλοίο που έκανε τον περίπλου του κόσμου.
• Οι Οθωμανοί κατακτούν τη Ρόδο. Οι Ιππότες της θα εγκατασταθούν στη Μάλτα και θα γίνουν γνωστοί ως Ιππότες της Μάλτας.

1524

• Ο Ιταλός Τζοβάνι ντα Βερατσάνο φτάνει στο σημείο όπου βρίσκεται σήμερα το λιμάνι της Νέας Υόρκης (ΗΠΑ).

1527

• Οι Μογγόλοι κατακτούν τη βόρεια Ινδία.

1528

• Ο Ισπανός Άλβαρ Νούνιεθ Καμπέθα δε Βάκα πατάει το πόδι του στην περιοχή που σήμερα λέγεται Τέξας (ΗΠΑ).

1532

• Ο Ισπανός Φρανθίσκο Πιθάρο κατακτά τους Ίνκας (Νότια Αμερική).

1534

• Ο Γάλλος Ζακ Καρτιέ φτάνει στη Νήσο του Πρίγκιπα Εδουάρδου στον σημερινό Καναδά. Αρχίζει η δημιουργία της Νέας Γαλλίας που θα επεκταθεί από την ανατολική ακτή της Νέας Γης μέχρι τα Βραχώδη Όρη και από τον Κόλπο Χάντσον μέχρι τον Κόλπο του Μεξικού.

1535

• Ο Ζακ Καρτιέ ανακαλύπτει την περιοχή όπου βρίσκεται σήμερα το Μόντρεαλ (Καναδάς).
• Ιδρύεται η Αντιβασιλεία της Νέας Ισπανίας. Τα επόμενα χρόνια θα περιλαμβάνει από τις σημερινές νοτιοδυτικές ΗΠΑ και το Μεξικό έως την Κεντρική Αμερική και τις Φιλιππίνες.

1536

• Ο Ισπανός Πέντρο ντε Μεντόζα φτάνει στην Αργεντινή.

1541

• Ο Ισπανός Χερνάντο ντε Σότο φτάνει στον ποταμό Μισισιπή (ΗΠΑ).

1542

• Ο Ισπανός Φρανθίσκο ντε Ορεγιάνα πλέει στον ποταμό Αμαζόνιο και φτάνει στον Ατλαντικό Ωκεανό.
• Ιδρύεται η Αντιβασιλεία του Περού. Τα επόμενα χρόνια θα περιλαμβάνει το μεγαλύτερο μέρος της ισπανικής Νότιας Αμερικής.

1543

• Ο Πολωνός Νικόλαος Κοπέρνικος εκδίδει το «Σχετικά με τις περιστροφές των ουράνιων σφαιρών», προσφέροντας μαθηματικά επιχειρήματα για την ύπαρξη του ηλιοκεντρικού σύμπαντος, αρνούμενος το γεωκεντρικό μοντέλο.

1546

• Ο Μιχαήλ Άγγελος ορίζεται επικεφαλής αρχιτέκτονας της Βασιλικής του Αγίου Πέτρου στο σημερινό Βατικανό.

1552

• Ο τσάρος Ιβάν ο Τρομερός ξεκινά την επέκταση του Ρωσικού Βασιλείου στην περιοχή του Βόλγα.

1557

• Ο Γάλλος Ρομπέρ Ρεκόρντ χρησιμοποιεί για πρώτη φορά το σημείο «ίσον» (=).

1561

• Η Μαδρίτη ανακηρύσσεται πρωτεύουσα της Ισπανίας.

1562

• Δεκάδες Ουγενότοι (Γάλλοι προτεστάντες) σφαγιάζονται από καθολικούς στο Βασί της Γαλλίας, σηματοδοτώντας την έναρξη των Γαλλικών Θρησκευτικών Πολέμων (1562-1598).

1566

• Οι Οθωμανοί κατακτούν τη Χίο, μετά από δύο αιώνες κυριαρχίας των Γενουατών.

1568

• Ξεκινά ο Ογδοηκονταετής πόλεμος (1568-1648) ανάμεσα στην Ολλανδία και την Ισπανία. Η κατάληξή του θα είναι η δημιουργία του ολλανδικού κράτους.

1571

• Οι Οθωμανοί κατακτούν την Κύπρο.

1579

• Οι Οθωμανοί αρχίζουν να κατακτούν τις Κυκλάδες.

1582

• Στην Ισπανία, την Ιταλία, την Πολωνία και την Πορτογαλία εφαρμόζεται για πρώτη φορά το Γρηγοριανό ημερολόγιο που εισήγαγε ο Πάπας Γρηγόριος ΙΓ΄.

1583

• Ιδρύεται η πρώτη αγγλική αποικία στη Βόρεια Αμερική (στη Νέα Γη του Καναδά).

1584

• Η Αγγλία αρχίζει τον αποικισμό της Βιρτζίνια (σημερινές ΗΠΑ).

1598

• Τερματίζονται οι Θρησκευτικοί Πόλεμοι στη Γαλλία με την παροχή ανεξιθρησκίας στους Ουγενότους.

1600

• Η Σκωτία υιοθετεί την 1η Ιανουαρίου ως ημέρα της Πρωτοχρονιάς.
• Ο Τζορντάνο Μπρούνο (Ιταλός φιλόσοφος, μαθηματικός, ποιητής και αστρονόμος) καίγεται στην πυρά ως αιρετικός.

ΜΕ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΑΠΟ: el.wikipedia.org
ΕΙΚΟΝΑ: en.wikipedia.org

Όλοι ζεσταίνονται το καλοκαίρι!

Φροντίζουμε τα ζωάκια στο σπίτι

Φροντίζουμε και τα αδεσποτάκια

Περισσότερες πληροφορίες

Προστασία από υψηλές θερμοκρασίες

ΖώαΚαλοκαίριΚόμικς - Σκίτσα

ΕΙΚΟΝΕΣ: Arkas-The-Original-Page@facebook, Ειδική Γραμματεία για την Προστασία των Ζώων Συντροφιάς

Ο 15ος αιώνας

Από το 1401 στο 1500

Ο αιώνας αυτός αναγνωρίζεται από τους περισσότερους μελετητές ως το τέλος του Μεσαίωνα και η αυγή της Νεότερης Εποχής. Στη διάρκειά του λαμβάνουν χώρα τρία σημαντικά γεγονότα για την ευρωπαϊκή ιστορία με παγκόσμιες επιπτώσεις:

1 Η δεύτερη και οριστική Άλωση της Κωνσταντινούπολης το 1453, την οποία ακολουθεί η ραγδιαία ισχυροποίηση και γιγάντωση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

2 Η θεμελίωση της τυπογραφικής μεθόδου από τον Γουτεμβέργιο, που φέρνει ραγδιαίες εξελίξεις στην ευρωπαϊκή γραμματεία. Εξάλλου, συνεχίζεται η Αναγέννηση (ξεκίνησε τον προηγούμενο αιώνα και θα κορυφωθεί στον επόμενο).

3 Η έναρξη της ευρωπαϊκής αποικιοκρατίας, με ορόσημο την Ανακάλυψη της Αμερικής το 1492 από τον Χριστόφορο Κολόμβο. Την αρχή κάνει η Πορτογαλία και ακολουθεί η Ισπανία.

Όλες οι περιοχές του κόσμου που κάποτε ήταν
μέρος της Πορτογαλικής Αυτοκρατορίας

Μικρό χρονολόγιο

1405

• Ο Κινέζος ναύαρχος Τσενκ Χι ξεκινά το πρώτο εξερευνητικό ταξίδι του.

1415

• Η Πορτογαλία καταλαμβάνει τη Θέουτα (ΒΔ Αφρική) από τους Μαυριτανούς, κάτι που σηματοδοτεί τις απαρχές της ευρωπαϊκής αποικιοκρατίας στις άλλες ηπείρους.

1416

• Η Δημοκρατία του Ντουμπρόβνικ (στη σημερινή Κροατία) γίνεται η πρώτη χώρα στην Ευρώπη που κηρύσσει παράνομη τη δουλεία.

1419

• Οι Πορτογάλοι πλοίαρχοι Ζοάο Γκονσάλβες Ζάρκο και Τριστάο Βαζ Τεϊσέιρα ανακαλύπτουν τη νήσο Μαδέρα (δυτικά του Μαρόκου).

1421

• Πορτογάλοι ναυτικοί φθάνουν μέχρι τη σημερινή Δυτική Σαχάρα.

1425

• Η νέα πρωτεύουσα της Κίνας, το Πεκίνο, γίνεται η πολυπληθέστερη πόλη του κόσμου.

1428

• Στο Μεξικό σχηματίζεται η Αυτοκρατορία των Αζτέκων με τη συμμαχία τριών πόλεων-κρατών.

1430

• Οι Οθωμανοί αρχίζουν να κατακτούν την Ήπειρο.

1432

• Η Πορτογαλία κατακτά τις Αζόρες.

1434

• Πορτογάλοι έμποροι «ξεφορτώνουν» το πρώτο «φορτίο» Αφρικανών σκλάβων στη Λισαβόνα.

1437

• Το Εδιμβούργο ανακηρύσσεται πρωτεύουσα της Σκωτίας.

1445

• Ο Πορτογάλος εξερευνητής Ντίνις Ντίας ανακαλύπτει το Πράσινο Ακρωτήριο στη δυτική ακτή της Αφρικής.

1446

• Οι Οθωμανοί κατακτούν τη Λαμία.
• Οι Πορτογάλοι φτάνουν στη σημερινή Σενεγάλη (Δυτική Αφρική).

1449

• Ο Κωνσταντίνος ΙΑ΄ Παλαιολόγος στέφεται βυζαντινός αυτοκράτορας στον Μυστρά.

1451

• Ο σουλτάνος Μωάμεθ Β΄ κληρονομεί τον θρόνο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.
• Ο Γερμανός Νικόλαος Κουζάνος επινοεί γυαλιά με αποκλίνοντες φακούς για τη μυωπία.

1452

• Ο Πάπας Νικόλαος Ε΄ νομιμοποιεί το αποικιακό δουλεμπόριο.
• Μεγάλη έκρηξη του ηφαιστείου Kuwae στο Βανουάτου (νότιος Ειρηνικός) απελευθερώνει τεράστιες ποσότητες διοξειδίου του θείου στην ατμόσφαιρα με αποτέλεσμα την πτώση της μέσης θερμοκρασίας στην επιφάνεια του πλανήτη.

1453

• Οι Οθωμανοί κατακτούν την Κωνσταντινούπολη και δίνουν τέλος στην Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία (Βυζάντιο). Το επακόλουθο κλείσιμο της παραδοσιακής χερσαίας διαδρομής από την Ευρώπη προς την Άπω Ανατολή και η ανάγκη ανεύρεσης νέων θαλάσσιων οδών οδηγούν στην Εποχή των Ανακαλύψεων, τερματίζοντας τον Μεσαίωνα.
• Λήγει ο Εκατονταετής Πόλεμος Αγγλίας-Γαλλίας (1337-1453) με νίκη των γαλλικών δυνάμεων.

1455

• Ο Γερμανός Ιωάννης Γουτεμβέργιος εισάγει στην Ευρώπη την τυπογραφία με κινητά τυπογραφικά στοιχεία. Το πρώτο βιβλίο που τυπώνει είναι η Βίβλος στη λατινική της μετάφραση. Ακολουθεί η μαζική παραγωγή βιβλίων.
• Οι Οθωμανοί αρχίζουν να κατακτούν τα νησιά του Βορείου Αιγαίου.

1458

• Οι Οθωμανοί κατακτούν την Αθήνα και την Κόρινθο.

1460

• Οι Πορτογάλοι φθάνουν στις ακτές της σημερινής Σιέρα Λεόνε.
• Οι Οθωμανοί κατακτούν το Δεσποτάτο του Μυστρά, την τελευταία βυζαντινή κτήση σε ευρωπαϊκό έδαφος.

1461

• Οι Οθωμανοί κατακτούν την Αυτοκρατορία της Τραπεζούντας, το τελευταίο κατάλοιπο της Ρωμαϊκής/Βυζαντινής Αυτοκρατορίας.

1462

• Η Πορτογαλία αρχίζει να εποικίζει τα νησιά του Πράσινου Ακρωτηρίου με δούλους από την ακτή της Γουινέας.

1463

• Οι Οθωμανοί κατακτούν το Βασίλειο της Βοσνίας.

1470

• Οι Οθωμανοί αρχίζουν να κατακτούν την υπόλοιπη Στερεά Ελλάδα.

1472

• Το δημοτικό συμβούλιο του Άμστερνταμ απαγορεύει (!) τον χιονοπόλεμο.
• Στη Σιένα της Ιταλίας ιδρύεται η αρχαιότερη τράπεζα του κόσμου που λειτουργεί μέχρι σήμερα, η Banca Monte dei Paschi di Siena.

1479

• Οι Οθωμανοί κατακτούν την Αλβανία.

1480

• Τα τελευταία υπολείμματα του Φάρου της Αλεξάνδρειας εξαφανίζονται όταν ο σουλτάνος της Αιγύπτου Καΐτμπεης χτίζει στη θέση του το «Φρούριο του Καΐτμπεη».

1483

• Η Ισπανία αποικεί τα Κανάρια Νησιά, θεμελιώνοντας την Ισπανική Αποικιακή Αυτοκρατορία της.

1484

• Ο βασιλιάς της Πορτογαλίας ορίζει μια επιτροπή μαθηματικών για να τελειοποιήσουν πίνακες που θα βοηθούν τους θαλασσοπόρους να βρίσκουν το γεωγραφικό πλάτος της περιοχής τους.

1488

• Ο Πορτογάλος Βαρθολομαίος Ντιάζ περνά από το Ακρωτήριο της Καλής Ελπίδας (Νότια Αφρική) και γίνεται ο πρώτος γνωστός Ευρωπαίος που ταξίδεψε τόσο νότια.

1490

• Ο Ιταλός Λεονάρντο ντα Βίντσι σχεδιάζει τον «Άνθρωπο του Βιτρούβιου».

1492

• Τα χριστιανικά βασίλεια της Ισπανίας και της Πορτογαλίας ανακτούν τα μουσουλμανικά εδάφη της νότιας Ιβηρικής (οι μουσουλμάνοι τα κατείχαν από το 718, πάνω από εφτά αιώνες).
• Οι Εβραίοι εκδιώκονται από την Ισπανία. Περίπου 100.000 Εβραίοι εκδιώκονται από το Βασίλειο της Σικελίας.
• Ο Ιταλός Χριστόφορος Κολόμβος σαλπάρει για λογαριασμό της Ισπανίας με σκοπό να φτάσει στην Ασία διασχίζοντας τον Ατλαντικό Ωκεανό. Η αποστολή του φτάνει στις Μπαχάμες (Καραϊβική), αλλά ο ίδιος πιστεύει ότι έχει φτάσει στις Ινδίες. Στη συνέχεια αποβιβάζεται στην Κούβα και στο νησί Ισπανιόλα.
• Ο Γερμανός Μάρτιν Μπέχαϊμ κατασκευάζει την πρώτη σωζόμενη υδρόγειο σφαίρα. Καθώς όμως ο Χριστόφορος Κολόμβος θα επιστρέψει από το ταξίδι του το 1493, δεν απεικονίζεται ακόμη ο Νέος Κόσμος.

1493

• Ο Χριστόφορος Κολόμβος ανακαλύπτει την Ντομίνικα (Καραϊβική) και αποβιβάζεται στο Πουέρτο Ρίκο.

1494

• Ο Χριστόφορος Κολόμβος αντικρίζει για πρώτη φορά την Τζαμάικα.
• Η Ισπανία και η Πορτογαλία υπογράφουν τη Συνθήκη της Τορδεσίγιας, η οποία μοιράζει τον Νέο Κόσμο στις δύο χώρες.

1496

• Ο Λεονάρντο ντα Βίντσι δοκιμάζει ανεπιτυχώς μία ιπτάμενη μηχανή.
• Η Πορτογαλία εκδίδει διάταγμα απέλασης των Εβραίων από τη χώρα.

1497

• Ο Ιταλός Τζοβάννι Καμπότο αποβιβάζεται στο καναδικό νησί της Νέας Γης.
• Ο Πορτογάλος Βάσκο ντα Γκάμα διασχίζει το Ακρωτήριο της Καλής Ελπίδας και φτάνει στο σημείο όπου ο Βαρθολομαίος Ντιάζ (το 1488) είχε επιστρέψει στην Πορτογαλία.

1498

• Οι Οθωμανοί κατακτούν τη Μεσσηνία.
• Ο Βάσκο ντα Γκάμα επισκέπτεται τη σημερινή Κένυα και τη Μοζαμβίκη, και ανακαλύπτει τον θαλάσσιο δρόμο για την Ινδία, φτάνοντας στο Κοζικόντε (νότια Ινδία).
• Ο Χριστόφορος Κολόμβος ανακαλύπτει το νησί του Τρινιντάντ (νότια Καραϊβική) και επισκέπτεται τη χώρα που σήμερα ονομάζεται Βενεζουέλα.

1499

• Οι Οθωμανοί κατακτούν το Μαυροβούνιο, την τελευταία ελεύθερη μοναρχία στα Βαλκάνια.

1500

• Ο Πορτογάλος Πέδρο Άλβαρες Καμπράλ φτάνει στη Βραζιλία.
• Ο Πορτογάλος Ντιόγκο Ντιάζ ανακαλύπτει το νησί που αργότερα θα γίνει γνωστό ως Μαδαγασκάρη.

ΜΕ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΑΠΟ: el.wikipedia.org
ΕΙΚΟΝΕΣ: el.wikipedia.org (1-2), newsbeast.gr (3)

Μια καλή οικογένεια

Της Λίλας Σταμπούλογλου
Οκτώβριος 2020

Καλοκαίρι, καμιά δεκαετία πριν, σε μια μικρή πόλη της Εύβοιας. Ένα πανέμορφο διώροφο σπίτι απέναντι από το σπίτι όπου παραθέριζα, από εκείνα της ελληνικής επαρχίας που τα χαζεύεις και λες «ποιος τυχερός μένει εδώ».

Μια καλή οικογένεια της πόλης έμενε, πολύτεκνη. Ήσυχοι άνθρωποι, μορφωμένοι, καλόβολοι, ευγενικοί, οι τέλειοι γείτονες. Τα πρωινά κινούσαν για τις δουλειές τους με καλημέρες και με χαμόγελα. Τους έβλεπα καθώς διέσχιζαν την αυλή τους, από το σπίτι μέχρι την καγκελόπορτα. Τεράστια αυλή, να τη χαίρεσαι: με γρασίδι, με δέντρα, με κιόσκι, με άπλα. Και με μια γωνίτσα περιφραγμένη στην άκρη της. Ένα πράγμα δύο επί δύο, σαν κοτέτσι. Με έναν σκύλο μέσα.

Μια σπιταρόνα με ένα παράπηγμα στην άκρη της, όπου ένα ζωντανό περνούσε τη ζωή του κλεισμένο. Έναν μήνα εκεί, δεν είδα να του άνοιξαν μια φορά να τρέξει, να χαρεί, να ξεπιαστεί. Τα παιδιά πήγαιναν δυο τρεις φορές μέσα στη μέρα να το ταΐσουν και να το περιποιηθούν, να παίξουν μαζί του. Αλλά όλα γίνονταν μέσα στο κοτέτσι, το ζωντανό έπρεπε να μένει εκεί μέσα.

Γάβγιζε το σκυλί κάθε φορά που τους άκουγε να κάθονται στην αυλή τους, γάβγιζε τα βράδια, γάβγιζε τα πρωινά, όλη την ημέρα γάβγιζε. Γάβγιζε, είπα; Λάθος. Έκλαιγε. Κλαψούριζε. Παραπονιόταν. Και μόλις έπεφτε το σκοτάδι, λαμπύριζαν δυο μάτια εκεί στη γωνιά της αυλής, μέσα από το συρματόπλεγμα.

Να πάρω την αστυνομία; Την πήρα. «Ένα σκυλί εδώ απέναντι είναι μονίμως κλεισμένο σ’ ένα κοτέτσι». «Και τι να κάνουμε;» «Δεν ξέρω, εσείς θεωρείτε εντάξει να έχει κάποιος ένα ζώο περιφραγμένο συνέχεια έτσι;» «Άμα το ταΐζει και το προσέχει, πού το πρόβλημα;»

Καμία αστυνομία δεν ήρθε ποτέ. Υποθέτω ότι θα έκαναν καζούρα και με το τηλεφώνημα μόλις κλείσαμε: «Μια περίεργη μας λέει ασυναρτησίες για έναν σκύλο που τον έχουν περιφραγμένο. Αυτό δεν είναι το κανονικό δηλαδή, να είναι ο σκύλος περιφραγμένος; Έλα, Παναγιά μου!»

Υπάρχουν πολλών ειδών βασανισμοί, αλλά όλοι ακουμπούν πάνω σε μια κοινή γραμμή, πάνω σε μια κουλτούρα γενικότερης έλλειψης σεβασμού για τα ζώα. Κάποιες φορές εκφράζεται με άσκηση άμεσης βίας, στη συντριπτική πλειοψηφία των περιπτώσεων όμως εκφράζεται με κακή μεταχείριση του ζώου, που το αποστερεί από μια φυσιολογική ζωή.

Ξέρετε πόσοι ιδιοκτήτες ζώων εντάσσονται στην τελευταία κατηγορία; Είναι πολλοί που αντιμετωπίζουν έτσι το κατοικίδιό τους. Δεν το χτυπάνε, δεν το κρεμάνε, δεν το πυροβολούν, αλλά το περιορίζουν, το δένουν, το ξεχνάνε, το υποτιμούν. Δεν το βασανίζουν άμεσα, αλλά σίγουρα το κάνουν έμμεσα, υποχρεώνοντάς το να ζει μια ζωή που δεν του αξίζει.

ΔιαβάσαμεΖώα

ΠΗΓΗ: protagon.gr