29 Οκτωβρίου 2018

Οι κλιματικές ζώνες της Γης

Οι κλιματικές ζώνες του πλανήτη μας καθορίζονται από τον Ισημερινό και άλ­λους τέσ­­σε­­­ρις πα­­ράλ­­λη­­λους κύκλους:
● Τον Βόρειο Πολικό και τον Νότιο Πολικό κοντά στους πόλους.
● Τον Τροπικό του Καρκίνου και τον Τροπικό του Αιγόκερω βόρεια και νότια του Ι­­ση­­με­­­ρι­­νού.


Πολικό τοπίο
Τροπικό τοπίο

Με βάση τις περιοχές που δημιουργούνται από αυτούς τους παράλληλους κύ­κλους χω­­ρί­­­ζου­­με τη Γη σε πέντε κλιματικές ζώνες:

 1  Τροπική ζώνη. Βρίσκεται γύρω από τον Ισημερινό, ανάμεσα στον Τροπικό του Καρ­­­κί­­νου (βόρεια) και τον Τροπικό του Αιγόκερω (νότια). Είναι η πιο θερμή κλι­­μα­­τι­­κή ζώ­­νη.

Τροπικό δάσος στη Μαρτινίκα
(νησί της Καραϊβικής Θάλασσας που ανήκει στη Γαλλία)

 2-3  Πολικές ζώνες. Βρίσκονται γύρω από τους πόλους. Η βόρεια πολική ζώνη ο­­ρι­­ο­­θε­­­τεί­­ται πάνω από τον Βόρειο Πολικό και η νότια πολική ζώνη κάτω από τον Νό­­τι­­ο Πολικό. Εί­ναι οι πιο ψυχρές κλιματικές ζώνες.

Ο Βόρειος Πόλος...
...και ο παγετώνας Χίουρον στην Ανταρκτική

 4-5  Εύκρατες ζώνες. Βρίσκονται ανάμεσα στις πολικές ζώνες και την τροπική. Η βό­­­ρει­­α εύ­κρα­τη ζώνη οριοθετείται από τον Τροπικό του Καρκίνου και τον Βό­ρει­ο Πο­­λι­­κό, ε­νώ η νό­τι­α εύκρατη ζώνη από τον Τροπικό του Αιγόκερω και τον Νό­τι­ο Πο­­λι­­κό. Στη βό­ρεια εύ­κρα­τη ζώνη η ξηρά είναι πολύ περισσότερη σε σχέ­ση με την ξηρά της νό­­τι­­ας εύ­κρατης ζώ­νης.
Το επίθετο εύκρατος έχει την έννοια της ήπιας θερμοκρασίας.

Αμπελώνες στη Γαλλία...
...και αγροτικές καλλιέργειες στην Αργεντινή

Χαρακτηριστικά των κλιματικών ζωνών

Η τροπική ζώνη έχει τροπικό κλίμα. Αυτό σημαίνει:
● Πολύ υψηλές θερμοκρασίες (πάνω από 20°C) όλο τον χρόνο με μικρές με­τα­βο­λές.
● Μια περίοδο πολλών βροχών και μια περίοδος ξηρασίας.
● Ίση περίπου διάρκεια ημέρας και νύχτας

Οι εύκρατες ζώνες έχουν εύκρατο κλίμα. Αυτό σημαίνει:
● Μεγάλες μεταβολές της θερμοκρασίας ανάλογα με την εποχή.
● Βροχερούς χειμώνες και ζεστά καλοκαίρια.
● Μικρότερη ημέρα τον χειμώνα και μεγαλύτερη το καλοκαίρι.

Οι πολικές ζώνες έχουν πολικό κλίμα. Αυτό σημαίνει:
● Θερμοκρασία κάτω από τους 10°C όλο τον χρόνο.
● Σχεδόν καθόλου βροχές.
● 6 μήνες ημέρα και 6 μήνες νύχτα.

Πατήστε στην εικόνα και δείτε τις παραπάνω πληροφορίες σε μια όμορφη δι­­α­­δρα­­στι­­κή πα­ρου­σί­α­ση του Ψηφιακού Σχολείου:


Διαφοροποιήσεις

Το κλίμα, βέβαια, δεν είναι ίδιο σε όλες τις περιοχές μιας κλιματικής ζώνης. Δι­­α­­φο­­ρο­­ποι­­­εί­­ται από τόπο σε τόπο ανάλογα με το αν υπάρχουν έρημοι, βουνά, θά­λασ­σες, ω­­κε­­α­­νοί κ.ο.κ.
● Στην Ελλάδα και στις περισσότερες χώρες που βρέχονται από τη Μεσόγειο Θά­­λασ­­σα το κλί­μα είναι εύκρατο και, ειδικότερα, μεσογειακό. Αυτό σημαίνει ότι οι χει­­μώ­­νες είναι ήπιοι και υγροί, ενώ τα καλοκαίρια θερμά και ξηρά.

Πατήστε στην εικόνα και μελετήστε τον χάρτη με τη βοήθεια του υπομνήματος:


ΠΗΓΗ: ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΣΤ΄ ΤΑΞΗΣ | ΕΙΚΟΝΕΣ: podilato98.blogspot.com (1: Γεωγραφία ΣΤ΄ τάξης), treks.org (2), galleryhip.com (3), plantetropicale.com (4), commons.wikimedia.org (5-6,8), pactoseimpactos.blogspot.com (7)
ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ: ΨΗΦΙΑΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

Πώς γίνεται η πρόγνωση του καιρού;

Σύντομο βιντεάκι για μια πολύπλοκη διαδικασία



ΠΗΓΗ: meteo.gr

28 Οκτωβρίου 2018

28η Οκτωβρίου 1940
(κουίζ)

Πατήστε στην εικόνα και ελέγξτε τις γνώσεις σας:


ΠΗΓΗ: inschool.gr

28η Οκτωβρίου 1940
(αντιστοίχιση)

Πατήστε στην εικόνα και ακολουθήστε τις οδηγίες:


ΠΗΓΗ: inschool.gr

28η Οκτωβρίου 1940
(ταξινόμηση)

Πατήστε στην εικόνα και ακολουθήστε τις οδηγίες:


ΠΗΓΗ: inschool.gr

26 Οκτωβρίου 2018

25 Οκτωβρίου 2018

Επιπτώσεις από το φαινόμενο του θερμοκηπίου
(προσομοίωση)

Πατήστε στην εικόνα, αυξήστε τα αέρια του θερμοκηπίου και παρατηρήστε πώς ε­πη­ρε­ά­ζε­ται η μέση θερμοκρασία της Γης, ο όγκος των αρκτικών πάγων και η στάθ­μη των ωκεανών:



24 Οκτωβρίου 2018

Αν αύριο εξαφανίζονταν οι άνθρωποι…

Από τις εφημερίδες - Μάιος 2007

Πώς θα ήταν η Γη χωρίς ανθρώπους; Όχι απαραίτητα ως επακόλουθο πυρηνικής κα­τα­­στρο­φής, κατάπτωσης γιγαντιαίου μετεωρίτη ή άλλης φυσικής κα­τα­στρο­φής. Πρό­κει­ται α­πλώς για μια υποθετική θεωρία που διατύπωσε στο βιβλίο του «The World Without Us» ο Α­με­ρι­κα­νός συγγραφέας, δημοσιογράφος και κα­θη­γη­τής Δη­μο­σι­ο­γρα­φί­ας και Λα­­τι­­νο­­α­­με­­ρι­κα­νι­κών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο της Α­ρι­ζό­να Άλαν Βάισμαν.

(σκηνές από την εξαιρετική ταινία του History Channel «Life After People»)


Σύμφωνα με τον συγγραφέα, η Αφρική θα επανερχόταν ταχύτατα στην πρω­ταρ­χι­κή της κα­τά­στα­ση, καθώς η χλωρίδα της δεν έχει πολλούς ξένους εισβολείς, ε­νώ η πα­νί­δα της (ε­λέ­φα­ντες, καμηλοπαρδάλεις, ρινόκεροι και ιπποπόταμοι), που δεν έχει α­φα­νι­στεί όπως τα με­γά­λα θηλαστικά της Αμερικής και της Αυ­στρα­λί­ας, θα πολ­λα­πλα­σι­α­ζό­ταν και θα ε­ξα­­πλω­νό­ταν ραγδαία.

Στους ωκεανούς πάλι, όπου η σύνθεση ζωικών και φυτικών ειδών δεν έχει ε­πη­ρε­α­στεί σε πο­λύ μεγάλο βαθμό από τις ανθρώπινες δραστηριότητες, η πι­θα­νο­λο­γού­με­νη α­που­σί­α αν­θρώ­πων θα είχε άμεσες ορατές συνέπειες. Παρ’ όλους τους ρυθ­μούς της υ­περ­θέρ­­μαν­σης του πλανήτη, πολλοί κοραλλιογενείς ύφαλοι θα συ­νέρ­χο­νταν σε δι­ά­στη­μα λίγων αι­ώ­νων.

Αντιθέτως, δυσοίωνα θα ήταν τα πράγματα για πολλά είδη πανίδας που έχουν συ­νη­θί­σει στη συμβίωση με τον άνθρωπο. Χωρίς τα απορρίμματα του πο­λι­τι­σμού οι α­ρου­ραί­οι θα λι­μο­κτο­νού­σαν στις πολιτείες ή θα γίνονταν τροφή των αρ­πα­κτι­κών που­λιών. Οι κα­τσα­­ρί­δες θα πέθαιναν από ψύχος σε περιβάλλοντα χω­ρίς θέρ­μαν­ση, οι σκύλοι και τα άλογα θα ε­πα­νέρ­χο­νταν σε άγρια κατάσταση, αλ­λά δε θα είχαν και με­γά­λες ελπίδες επιβίωσης, ε­νώ οι γάτες θα είχαν τις κα­λύ­τε­ρες προ­ο­πτι­κές, αφού πα­ρά την εγγύτητα προς τον άν­θρωπο, έ­χουν δι­α­τη­ρή­σει α­νέ­πα­φα τα άγρια έν­στι­κτά τους και λόγω έλλειψης κυνηγετι­κών όπλων, φυ­το­φαρ­μά­κων, οδικής κυ­κλο­φο­ρί­ας και τζαμιών κτιρίων θα είχαν άφθονη φτε­ρω­τή τρο­φή.


Τι θα γινόταν, άραγε, με τα γιγαντιαία οικοδομήματα; Με δυσκολία θα μπο­ρού­σα­με να φα­ντα­στού­με πως η φύση θα κυρίευε και σιγά σιγά θα εξαφάνιζε τα ίχνη πο­λι­τι­σμού μιας με­γα­λού­πο­λης όπως είναι η Νέα Υόρκη. Ωστόσο, αυτό ακριβώς θα συ­νέ­βαι­νε, γράφει ο Βάι­σμαν, αφού «το πρό­βλη­μα σε πολλές Πολιτείες βρί­σκε­ται κάτω α­πό το έδαφός τους». Ο δυνατός ΒΑ άνεμος ωθεί με πίεση τα ύδατα του Ατλαντικού προς τον υδροφόρο ο­ρί­­ζο­ντα, οι βροχοπτώσεις εντείνουν το πρό­βλη­μα και σε τα­κτά διαστήματα ειδικά συνερ­γεία κα­τα­δύ­ο­νται στις κα­τα­κόμ­βες του αποχετευτικού δι­κτύ­ου για εργασίες που εμποδί­ζουν ε­κα­τομ­μύ­ρι­α λί­τρα νε­ρού να πλημμυρίσουν υ­πό­γει­ες σήραγγες όπως π.χ. του με­τρό. «Χω­ρίς την πραγ­μα­το­ποί­η­ση τέτοιων έργων, ό­λα θα είχαν βουλιάξει μέσα σε 36 ώ­ρες», ε­πι­βε­βαι­ώ­νει συνεργάτης του τομέα δη­μο­σί­ων έργων της Ν. Υόρκης.


Μέσα σε μια πενταετία ζιζάνια κι αγριόχορτα θα κυρίευαν τα κενά σε σπασμένα πε­ζο­­δρό­μι­α και τη σκασμένη άσφαλτο, ενώ τη μεγαλύτερη εξάπλωση θα είχε το δέ­ντρο αΐ­λανθος (Ai­lanthus altissima), οι ρίζες του οποίου θα εξάρθρωναν και τους τε­λευ­ταί­ους αρμούς των οι­κο­δο­μη­μά­των. Χωρίς τακτική θέρμανση οι υ­δραυ­λι­κές ε­γκα­τα­στά­σεις των κτιρίων θα σκού­ρια­ζαν, χρώματα και σοβάδες θα μα­δού­σαν κι α­κό­μη κι ένας μικρός κε­ραυνός θα μπο­ρού­σε να προκαλέσει πυρ­κα­γιές. Σύντομα στα ε­ρεί­πι­α θα κυριαρχούσαν τα γεράκια, ε­νώ μεγάλες συστάδες δέ­ντρων θα πα­ρα­γκώ­νι­ζαν άλ­λα φυτά.


Στο τέλος οι ουρανοξύστες θα κατέρρεαν και η μεγαλούπολη –πυκνό δάσος πλέ­ον– θα γι­νό­ταν κυνηγότοπος για κογιότ, αλεπούδες, ελάφια, λύκους κι αρ­κού­δες. Πά­ντως το Ά­­γαλ­μα της Ελευθερίας θα διατηρούνταν (αν και σκεπασμένο με παχύ στρώ­μα στρειδιών στον βυθό) ίσως και μια χιλιετία μετά την κα­τάρ­ρευ­ση των τε­λευ­ταί­ων οικοδομημάτων της Πο­λι­τεί­ας...


ΑΚΟΛΟΥΘΕΙ ΕΝΑ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Αναμφίβολα εμείς οι άνθρωποι είμαστε το κυρίαρχο ον στον πλανήτη μας. Μέ­σα σε με­ρι­κές χιλιάδες χρόνια καταφέραμε να καταβροχθίσουμε πε­ρισ­σό­τε­ρο α­πό το 1/3 του για τις πόλεις και τα χωράφια μας. Τώρα φα­ντα­στεί­τε να ε­ξα­φα­νι­στούν αύ­ριο και τα εφτά δισεκατομμύρια από εμάς, ε­πει­δή, ας πούμε, μας με­τέ­φε­ραν σ’ έ­να στρα­τό­πε­δο μακριά, κάπου στον γα­λα­ξί­α. Πώς θα ε­ξε­λισ­σό­ταν ο πλανήτης χω­ρίς τη συ­νε­χή πί­ε­ση της αν­θρώ­πι­νης ύ­παρ­ξης;

Σε μία περίπτωση η φύση θα επανακτήσει τον πλανήτη. Η πρώτη αλλαγή θα φα­νεί κοι­τά­ζο­ντάς τον από ψηλά: Καθώς οι νύχτες θα πάψουν να φω­τί­ζο­νται, μιας και κα­νείς δε θα τροφοδοτεί τους ηλεκτρικούς σταθμούς πα­ρα­γω­γής ρεύ­μα­τος, δε θα υ­πάρ­χει πια φωτορύπανση.

● Την πρώτη κιόλας μέρα τα περισσότερα από τα απειλούμενα με ε­ξα­φά­νι­ση εί­δη θα αρ­χί­σουν να ανακτούν τις δυνάμεις τους.

● Τους πρώτους μήνες θα ελαττωθεί κατά πολύ η ατμοσφαιρική μόλυνση (ά­ζω­το και ο­ξεί­δι­ο του θείου).

● Μέσα σ’ ένα χρόνο θα επιβιώσουν δισεκατομμύρια επιπλέον πουλιά, ε­πει­δή θα στα­μα­τή­σουν να πετούν αεροπλάνα.

● Μέσα σε δέκα χρόνια θα φύγει το μεθάνιο από την ατμόσφαιρα.

● Στα πρώτα 50-100 χρόνια οι δρόμοι και τα κτίρια θα σκεπαστούν με φυτά και α­­γρι­ό­χορ­τα, ενώ θα διαλυθούν οι ξύλινες κατασκευές.

● Σε 100-200 χρόνια θα πέσουν οι γέφυρες και θα καταρρεύσουν τα με­ταλ­λι­κά και γυά­λι­να κτίρια.

● Σε 500 χρόνια θα αναγεννηθούν τα κοράλλια.

● Σε 500-1.000 χρόνια όλα τα οργανικά σκουπίδια που έχουν θαφτεί στη γη θα έ­­χουν διαλυθεί.

● Σε χίλια χρόνια τα περισσότερα κτίρια από τσιμέντο, πέτρα ή τούβλα θα έ­χουν κα­ταρ­ρεύ­σει, ενώ το διοξείδιο του άνθρακα στην ατμόσφαιρα θα ξα­να­βρε­θεί στα ε­πί­πε­δα της προβιομηχανικής περιόδου, παρότι θα συνεχίσει να ε­πη­ρε­ά­ζει το κλίμα του­λά­χι­στον 1.000 χρόνια από τότε που ο άνθρωπος θα στα­μα­τή­σει να το πα­ρά­γει.

● Σε 50.000 χρόνια τα περισσότερα γυαλιά και πλαστικά θα έχουν δι­α­λυ­θεί.

● Ύστερα από 50.000 χρόνια η ύπαρξη του ανθρώπινου είδους θα ση­μα­δεύ­ε­ται μό­­νο από μερικά αρχαιολογικά ευρήματα.

● Ορισμένες, κατασκευασμένες από τον άνθρωπο, χημικές ουσίες δε θ’ αρ­χί­σουν να ε­ξα­φα­νί­ζο­νται παρά μόνο ύστερα από 200.000 χρόνια.

● Τα πυρηνικά απόβλητα μπορεί να παραμείνουν θανατηφόρα μέχρι και δύο ε­κα­­τομ­μύ­ρι­α χρόνια ακόμη.

Όμως όλα αυτά δε θα είναι παρά αμυδρά ενθύμια, σχεδόν παθητική υ­πό­μνη­ση ε­νός πο­λι­τι­σμού που κάποτε θεωρούσε τον εαυτό του το με­γα­λύ­τε­ρο ε­πί­τευγ­μα. Μέ­σα σε με­ρι­κά εκατομμύρια χρόνια η διάβρωση και πι­θα­νώς μία ή δύο πε­ρί­ο­δοι πα­γε­τώ­νων θα εξαφανίσουν ακόμα και αυτά τα ι­σχνά ίχνη κι ε­άν κάποτε έ­να άλλο ευφυές ζώο ε­ξε­λι­χθεί στη Γη, μπορεί να μη μάθει πο­τέ για την ύ­παρ­ξή μας, εκτός κι αν βρει τί­πο­τε ι­δι­αί­τε­ρα α­πο­λι­θώ­μα­τα.

Η πραγματικότητα είναι ότι η Γη, πολύ σύντομα, θα μας ξεχάσει εντελώς...

ΠΗΓΗ: εφημερίδα «Ελευθεροτυπία» (18.05.2007 και 17.08.2007)
ΕΙΚΟΝΕΣ: fanpop.com, haveahiddles.tumblr.com, kalushvideo.com

23 Οκτωβρίου 2018

Συγκρίνετε την έκταση δύο περιοχών

Ποια είναι μεγαλύτερη: η Ελλάδα ή η Νέα Ζηλανδία; Και η Κρήτη; Πόσο με­γα­λύ­τε­ρη είναι η χώρα μας από το μεγαλύτερο νησί της; Λύστε αυτές και άλλες α­πο­ρί­ες σας στο MapFight, μια ωραία εφαρμογή, όπου επιλέγετε δυο περιοχές που σας εν­δι­α­φέ­ρουν (π.χ. η­πεί­ρους, κράτη, περιφέρειες κρατών) και τις συγκρίνει για λο­γα­ρια­σμό σας!

Πατήστε στην επόμενη εικόνα, ακολουθήστε τα τρία πρώτα βήματα που έ­χω ση­μει­ώ­σει και, αν θέλετε, παίξτε με τα βελάκια στο τέταρτο. Α, και με δεξί κλικ μπο­ρεί­τε να επιλέξετε τη μετάφραση της σελίδας από τα αγγλικά!


Ορίστε και οι απαντήσεις στα παραπάνω ερωτήματα:


ΕΙΚΟΝΕΣ: podilato98.blogspot.com (από mapfight.appspot.com)

22 Οκτωβρίου 2018

Οι μεγαλύτερες σε έκταση χώρες

Τα δέκα μεγαλύτερα σε έκταση κράτη είναι η Ρωσία, ο Καναδάς, οι Ηνωμένες Πο­λι­τεί­ες, η Κί­να, η Βραζιλία, η Αυστραλία, η Ινδία, η Αργεντινή, το Καζακστάν και η Αλ­γε­ρί­α.



Η επιφάνεια των χωρών (το εμβαδόν τους)
υπολογίζεται σε τετραγωνικά χιλιόμετρα:


ΕΙΚΟΝΕΣ: podilato98.blogspot.com (1: en.m.wikipedia.org, 2: en.wikipedia.org)


Έρωτας με... ατμόσφαιρα!




ΕΙΚΟΝΑ: podilato98.blogspot.com (από wallpaperstock.net)

Τα αέρια της ατμόσφαιρας

Ο αέρας που μας περιβάλλει είναι μείγμα διαφόρων αερίων. Το κυριότερο από αυ­τά δεν εί­ναι το οξυγόνο! Για περισσότερες πληροφορίες πατήστε στην εικόνα:



19 Οκτωβρίου 2018

Τα νησιά της Γης

Ένα μεγάλο κομμάτι ξηράς που περικλείεται από νερό λέγεται νησί. Μπορεί να βρί­σκε­ται σε λίμνη, σε ποτάμι ή στη θάλασσα.
Τα μικρά νησιά ονομάζονται νησίδες ή νησάκια και τα ακόμη πιο μικρά (και α­κα­τοί­κη­τα) βρα­χο­νη­σί­δες.

Τα μεγαλύτερα νησιά του κόσμου είναι η Αυστραλία, η Γροιλανδία, η Νέα Γουινέα, η Βόρ­­νε­ο και η Μαδαγασκάρη.


Ανάμεσα στα 50 μεγαλύτερα νησιά τα περισσότερα (12) ανήκουν στον Καναδά. Α­κο­­λου­θούν:
Η Ινδονησία με 6 νησιά (τα τρία τα μοιράζεται με άλλη κράτη).
Η Ρωσία με 4.
Η Ιαπωνία με 3.
Η Αυστραλία, η Νέα Ζηλανδία, οι Φιλιππίνες, η ήπειρος της Ανταρκτικής, η Βρα­ζι­λί­α και η Ιταλία με 2.
Η Παπούα Νέα Γουινέα με 2 (αν και το μεγαλύτερο το μοιράζεται με την Ιν­δο­νη­σί­α).


Νησιωτικά συμπλέγματα

Σε πολλές περιοχές του πλανήτη μας υπάρχουν ομάδες νησιών στην ίδια θα­λάσ­σι­α πε­ρι­­ο­χή. Υπάγονται στο ίδιο ή σε διαφορετικά κράτη και λέγονται νη­σιω­τι­κά συ­μπλέγ­μα­τα (ή αρ­χι­πέ­λα­γος). Τέτοια είναι, για παράδειγμα, τα νησιά της Ιν­δο­νη­σί­ας, της Ιαπωνίας και των Φιλιππίνων στην Ασία, η Μικρονησία και η Πο­λυ­νη­σί­α στην Ω­κε­α­νί­α, τα νησιά της Κα­­ραϊ­βι­κής στην Κεντρική Αμερική.
Μερικά νησιώτικα συμπλέγματα της χώρας μας είναι οι Κυκλάδες, τα Δω­δε­κά­νη­σα, οι Σπο­­ρά­­δες και τα Επτάνησα.


Νησιωτικά κράτη

Τα νησιωτικά κράτη αποτελούνται από ένα ή περισσότερα νησιά. Τα περισσότερα α­πό τα μι­κρό­τε­ρα κράτη είναι νησιωτικά.
Ορισμένες νησιωτικές χώρες επικεντρώνονται σε ένα ή δύο μεγάλα νησιά, ό­πως η Ι­α­­πω­νί­α, η Νέα Ζηλανδία και το Ηνωμένο Βασίλειο.
Άλλα αποτελούνται από εκατοντάδες ή χιλιάδες μικρότερα νησιά, όπως η Ιν­δο­νη­σί­α και οι Φιλιππίνες.


Κάποια νησιωτικά κράτη μοιράζονται ένα ή περισσότερα νησιά με άλλες χώρες. Τέ­τοια εί­ναι, για παράδειγμα, η Ινδονησία και η Παπούα Νέα Γουινέα στα σύνορα Α­σί­ας-Ωκεανίας, η Αϊτή και η Δομινικανή Δημοκρατία στην Κεντρική Αμερική, το Η­νω­μέ­νο Βασίλειο και η Ιρ­λαν­δί­α στη Ευρώπη. Περισσότερα μπορείτε να δείτε ε­δώ.

ΠΗΓΕΣ: Γεωγραφία ΣΤ΄ τάξης, Γεωλογία-Γεωγραφία Α΄ Γυμνασίου, el.wikipedia.org - ΕΙΚΟΝΕΣ: podilato98.blogspot.com (οι 1,3,4 από users.sch.gr/sitsil/)


17 Οκτωβρίου 2018

Το μέγεθος της Αυστραλίας

Η Αυστραλία δεν είναι απλά το πρώτο σε έκταση νησί. Ο χώρος που καλύπτει εί­ναι τό­­σο με­γά­λος που ισοδυναμεί με την επιφάνεια των επόμενων είκοσι πέ­ντε!
● Η έκτασή της είναι 7.623.620 τ.χμ., ενώ τα επόμενα 25 νησιά (από τη Γροι­λαν­δί­α μέ­χρι τη Σρι Λάνκα) εκτείνονται συνολικά σε 7.648.834 τ.χμ.


Πολλοί πιστεύουν ότι η Αυστραλία είναι μικρότερη από τη Γροιλανδία. Αυτό το λά­θος ο­φεί­λε­ται στους χάρτες μας: Στην προσπάθειά τους να απεικονίσουν την ε­πι­φά­νει­α της (σφαι­ρι­κής) Γης σε ορθογώνια μορφή προσθέτουν έκταση σε κά­ποιες πε­ρι­ο­χές ό­πως η Γροι­λαν­δί­α. Στην πραγματικότητα η Αυστραλία είναι πο­λύ με­γα­λύ­τε­ρη!


Συγκρίνετε τα δύο νησιά στην υδρόγειο σφαίρα και θα το διαπιστώσετε:


ΕΙΚΟΝΕΣ: podilato98.blogspot.com (από brilliantmaps.com, en.wikipedia.org, earthchronicle.com)

Βαθιές, άγριες θάλασσες

H αναζήτηση του κρυμμένου θησαυρού ξεκινά!

Πατήστε στην εικόνα, επιλέξτε τη σχετική δραστηριότητα και ταξιδέψτε στους ω­κε­α­νούς και στις μεγάλες θάλασσες του πλανήτη μας:




Οι θάλασσες της Γης

Τα μέρη ενός ωκεανού που περικλείονται από τμήματα ξηράς ονομάζεται θά­λασ­σες. Ό­­ταν η έκταση μιας θάλασσας είναι μικρή λέγεται πέλαγος (Αιγαίο, Ι­ό­νι­ο κτλ.), ενώ ό­ταν πε­ρι­ο­ρί­ζε­ται έντονα από την ξηρά ονομάζεται κόλπος.
Σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία, η Θάλασσα ήταν μια αρχέγονη θεότητα που κα­­τέ­­λη­­ξε δευτε­ρεύουσα μετά τον Ποσειδώνα.


Κάθε θάλασσα θεωρείται ότι είναι «παράρτημα» κάποιου ωκεανού:

1 Οι μεγαλύτερες θάλασσες του Ειρηνικού Ωκεανού βρίσκονται στην ανατολική Α­­σί­­α. Ξε­κι­νώ­ντας από τον Βορρά συναντάμε τη Βερίγγειο Θάλασσα, την Ο­­­χο­­­τσκι­­­κή (ή Θά­­λασ­­­σα του Οχότσκ), την Ιαπωνική, τη Θάλασσα της Ανατολικής Κίνας αλ­­­λά και τη Θά­­λασ­­σα της Νό­τι­ας Κίνας.
Στην Ωκεανία, ανατολικά της Αυστραλίας, βρίσκεται η Θάλασσα των Κο­­­ραλ­­­λί­­­ων.

2 Οι μεγαλύτερες θάλασσες του Ατλαντικού Ωκεανού βρίσκονται στην Ευρώπη. Ξε­­κι­­­νώ­­ντας από τον Νότο συναντάμε τη Μεσόγειο, τη Μαύρη Θάλασσα (ή Εύ­ξει­νο Πό­­ντο), τη Βό­ρει­α Θάλασσα, τη Βαλτική και τη Νορβηγική.
Στην Κεντρική Αμερική βρίσκεται η Καραϊβική.

3 Οι μεγαλύτερες θάλασσες του Ινδικού Ωκεανού είναι η Ερυθρά και η Αραβική Θά­­λασ­­­σα (ή Θάλασσα του Ομάν).

4 Η μεγαλύτερη θάλασσα του Αρκτικού Ωκεανού είναι η Λευκή Θάλασσα.


Θάλασσα και άνθρωπος

Από τα πανάρχαια χρόνια οι θάλασσες είχαν μεγάλη σημασία για τους αν­­­θρώ­­­πους. Οι ω­­­κε­­α­­νοί έμοιαζαν απροσπέλαστοι, καθώς τα μικρά σκάφη ε­­­κεί­­­νων των χρό­­­νων δεν μπο­­­ρού­­σαν να αντεπεξέλθουν σε ταξίδια μεγάλων αποστάσεων λό­­­γω ποικίλων δυ­­σκο­­λι­­ών (ά­γρι­α κύματα, έλλειψη προσανατολισμού κτλ.). Μπο­­­ρού­­­σαν ό­μως να πλέ­­ουν σε μικρή α­πό­στα­ση από τις ακτές και να πηγαίνουν σε κο­­­ντι­­­νά νη­σιά, με­­τα­­φέ­­ρο­­ντας ανθρώπους, α­γα­θά και πολιτισμό.

Οι άνθρωποι κατάλαβαν πολύ νωρίς ότι η θάλασσα δε χωρίζει αλλά ενώνει τους λα­­ούς και α­νέ­πτυ­ξαν τις θαλάσσιες μεταφορές. Για να έχουν καλύτερα α­­­πο­­­τε­­­λέ­­­σμα­­­τα (συ­­ντό­­­μευ­­ση δι­α­δρο­μών, ασφάλεια ταξιδιών), χρησιμοποίησαν πορθμούς και ά­­νοι­­ξαν διώρυ­γες.


Ο πορθμός του Γιβραλτάρ ενώνει τη Μεσόγειο Θάλασσα με τον
Ατλαντικό Ωκεανό και χωρίζει την Ευρώπη από την Αφρική


Η διώρυγα του Σουέζ, η μεγαλύτερη του κόσμου (168 χιλιόμετρα), ενώνει τη
Μεσόγειο με την Ερυθρά Θάλασσα και χωρίζει την Αφρική από την Ασία


Θάλασσα και περιβάλλον

Οι ωκεανοί και οι θάλασσες συμβάλλουν με αποφασιστικό τρόπο στην οι­­­κο­­­λο­­­γι­­­κή ι­­σορ­­­ρο­­πί­­α του πλανήτη μας:
Είναι το «σπίτι» πάρα πολλών φυτών και ζώων. Στα μεγάλα βάθη μάλιστα, στις α­­βύσ­­­σους, ζουν σπάνια είδη θαλάσσιων οργανισμών.
Η μεγαλύτερη ποσότητα οξυγόνου (το 85%) παράγεται από φυτοπλαγκτόν, το ο­­ποί­­ο α­πο­τε­λεί και τη βάση της τροφικής αλυσίδας για τα οικοσυστήματα.
Το νερό έχει την ιδιότητα να ζεσταίνεται σιγά σιγά και να αποβάλλει αργά τη θερ­­μό­­τη­­τά του, επομένως οι θάλασσες και οι ωκεανοί αποτελούν τους ση­­­μα­­­ντι­­­κό­­­τε­­­ρους ρυθ­­μι­­στές του κλίματος.


ΠΗΓΕΣ: Γεωγραφία ΣΤ΄ τάξης, Γεωλογία-Γεωγραφία Α΄ Γυμνασίου, el.wikipedia.org - ΕΙΚΟΝΕΣ: podilato98.blogspot.com (1: users.sch.gr/sitsil/, 2, 3: commons.wikimedia.org, 4: pixgood.com), screenpaper.ru (5)


15 Οκτωβρίου 2018

Η ξένη κυριαρχία στην Ελλάδα

Την εποχή που η Δυτική Ευρώπη αναπτύσσεται, προοδεύει και γίνεται το κέ­ντρο του κό­σμου, η Βυζαντινή Αυτοκρατορία διαλύεται και οι πληθυσμοί της περ­νούν στην κυριαρχία των Λατίνων και των Οθωμανών κατακτητών.

Η Βυζαντινή Αυτοκρατορία την εποχή των
Μακεδόνων αυτοκρατόρων (9ος-11ος αι.)

Η Λατινοκρατία και η Τουρκοκρατία ονομάζονται με μια φράση ξένη κυ­ρι­αρ­χί­α. Αυ­τή η πε­ρί­ο­δος ξεκινά επισήμως με την άλωση της Κωνσταντινούπολης α­πό τους Οθωμανούς Τούρ­κους (1453) και ολοκληρώνεται με την έναρξη της Ελ­λη­­νι­κής Επανάστασης (1821). Στην πραγματικότητα, όμως, για κά­ποιες πε­ρι­ο­χές της βυ­ζα­ντι­νής επικράτειας έχει αρχίσει με την άλωση της Πό­λης από τους Λα­τί­­νους (1204).

Το ίδιο συμβαίνει και με το τέλος της ξένης κυριαρχίας. Πολλές περιοχές ε­λευ­θε­­ρώ­νο­νται με την Ελληνική Επανάσταση του 1821, άλλες όμως πα­ρα­μέ­νουν υ­πό­­δου­λες για πολλά χρό­νια αργότερα.

ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ

1204. Άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Σταυροφόρους (Λατίνους).
1204-1797 (Λατινοκρατία). Κατοχή βυζαντινών περιοχών από τους Βε­νε­τούς, τους Φρά­γκους και άλλους Λατίνους.
1453. Άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Οθωμανούς Τούρκους.
1453-1821 (Τουρκοκρατία). Κατοχή βυζαντινών περιοχών από τους Ο­θω­μα­νούς.
1821. Έναρξη της Ελληνικής Επανάστασης.

ΠΗΓΕΣ: Ιστορία ΣΤ΄ τάξης, Ιστορία ΣΤ΄ τάξης (2006) | ΧΑΡΤΗΣ:
Ιστορία ΣΤ΄ τάξης (επιμέλεια: podilato98.blogspot.com)


Ο γαλάζιος πλανήτης

Η Γη είναι ο μόνος πλανήτης του ηλιακού μας συστήματος όπου κυριαρχεί το υ­γρό στοι­­χεί­ο. Γι’ αυτό λέγεται και «γαλάζιος πλανήτης». Οι ωκεανοί και οι θά­λασ­σες κα­τα­λαμ­βά­­νουν το 70,8% της επιφάνειάς της, ενώ η ξηρά μόλις το 29,2%.
Για να το πούμε και με κλάσματα, οι ωκεανοί καλύπτουν τα 7/10 της γήινης ε­πι­­φά­­νει­­ας και η στε­ριά τα 3/10.


Το πιο βαθύ σημείο των ωκεανών βρίσκεται στον δυτικό Ειρηνικό Ωκεανό, στην Τά­­φρο των Μαριάνων (10.971 μ.), ενώ το ψηλότερο σημείο της στεριάς το συ­να­ντά­με στην Α­σία, στην κορυφή του όρους Έβερεστ (8.848 μ.).
Όπως φαίνεται από τους αριθμούς, σ’ αυτήν την τάφρο χωράει άνετα το Έ­βε­ρεστ!


Τα ημισφαίρια της Γης

Ανάμεσα στο βόρειο και το νότιο ημισφαίριο της Γης υπάρχει άνιση κατανομή θά­λασ­σας και ξηράς. Τα 3/5 του βόρειου καλύπτονται από θάλασσα, ενώ στο νό­τι­ο ο α­ριθ­μός με­­γα­λώ­νει και γίνεται 4/5.
Για να το πούμε και με τη γλώσσα των ποσοστών, η θάλασσα καλύπτει το 60% του βό­­ρει­­ου ημισφαιρίου και το 80% του νότιου ημισφαιρίου.

Παρόμοια είναι η κατανομή θάλασσας-στεριάς ανάμεσα στο ανατολικό και το δυ­τι­κό η­μι­­σφαί­ρι­ο:


Οι πόλοι της Γης

Οι δύο γεωγραφικοί πόλοι του πλανήτη μας, έτσι όπως είναι γεμάτοι πάγο και χιό­νι, μοιά­­ζουν πολύ. Όμως έχουν μια ουσιαστική διαφορά:
Στον Βόρειο Πόλο υπάρχει παγωμένη θάλασσα, ωκεανός. Συγκεκριμένα κα­τα­λαμ­βά­­νε­ται από τον Αρκτικό (ή Βόρειο) Ωκεανό.
Στον Νότιο Πόλο υπάρχει παγωμένη στεριά. Βρίσκεται σε μια ήπειρο (την Α­νταρ­κτι­κή), η οποία μάλιστα είναι μεγαλύτερη σε έκταση από την Ευρώπη.


ΠΗΓΕΣ: Γεωγραφία ΣΤ΄ τάξης, el.wikipedia.org - ΕΙΚΟΝΕΣ: Γεωγραφία ΣΤ΄ τάξης (1), podilato98.blogspot.com (2: legacy.mos.org, 3-6, 7: mapsfordesign.com)


Ήπειροι και ωκεανοί



H θάλασσα χωρίζει την ξηρά σε πολύ μεγάλες εκτάσεις που ονομάζονται ή­πει­ροι.
Η λέξη προέρχεται από την ομώνυμη ελληνική Περιφέρεια (την Ήπειρο) και ο­φεί­λε­ται στην αρχαία φράση «άπειρος χώρα», δηλαδή «απέραντη έκταση στε­ριάς» (α- στε­ρη­τι­κό και πέρας = τέλος).
Οι ήπειροι είναι έξι: Ασία, Αμερική, Αφρική, Ανταρκτική, Ευρώπη και Ω­κε­α­νί­α.


Οι μεγάλοι υδάτινοι όγκοι μεταξύ των ηπείρων λέγονται ωκεανοί.
Η λέξη προέρχεται από τον ομώνυμο θεό της ελληνικής μυθολογίας. Ο Ω­κε­α­νός ή­ταν γιος του Ουρανού και της Γαίας (Γης). Μετά τον αρχαίο γεωγράφο και ι­στο­ρι­κό Η­ρό­δο­το το όνομά του πήρε την έννοια των τεράστιων και α­νε­ξε­ρεύ­νη­των θα­λάσ­σι­ων εκτάσεων.
Οι ωκεανοί είναι πέντε: Ειρηνικός, Ατλαντικός, Ινδικός, Νότιος και Αρκτικός.


Οι ωκεανοί είναι πραγματικά πολύ μεγάλοι. Μπορούμε να αντιληφθούμε την έ­κτα­ση που κα­τα­λαμ­βά­νουν, αν μελετήσουμε τον πίνακα που ακολουθεί και τους συ­γκρί­νου­με με τη στε­ριά:
Ο πρώτος σε μέγεθος ωκεανός, ο Ειρηνικός, είναι μεγαλύτερος από όλες τις η­πεί­ρους μα­ζί (32,6% έναντι 29,2% – δείτε και μια σχετική ανάρτηση εδώ).
Ο Ατλαντικός έχει περίπου το ίδιο μέγεθος με τις δύο μεγαλύτερες ηπείρους.
Ο Ινδικός είναι λίγο μεγαλύτερος από την Αμερική και την Αφρική.


ΠΗΓΕΣ: Γεωγραφία ΣΤ΄ τάξης, el.wikipedia.org - ΕΙΚΟΝΕΣ: podilato98.blogspot.com (οι 1,2 από Ψηφιακό Σχο­λεί­ο)


ΔΙΑΒΑΣΤΗΚΑΝ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ ΤΗΝ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΕΒΔΟΜΑΔΑ