30 Ιουνίου 2019

Astronio

Το κανάλι του YouTube που «διδάσκει»
αστροφυσική με απλούς όρους

Από τις εφημερίδες - Μάρτιος 2019

Της ΑΛΕΞΑΝΔΡΑΣ ΚΑΣΣΙΜΗ

Η αγάπη και η «προσκόλλησή» του στο σύμπαν και τα μυστήριά του εκδηλώθηκε σε πολύ νεαρή ηλικία. Σπούδασε φυσική με όραμα να ολοκληρώσει τις με­­τα­­πτυ­­χι­­α­­κές του σπουδές στην αστροφυσική. Αναζητούσε έναν τρόπο να μοιραστεί το ε­­πι­­στη­­μο­­νι­­κό του ταξίδι στα άστρα με ένα ευρύτερο κοινό. Έτσι γεννήθηκε το Α­­στρό­­νι­­ο, ένα κανάλι στο YouTube που έχει στόχο να φέρει το διάστημα πιο... κο­­ντά και να το κάνει οικείο στο ελληνόφωνο κοινό.


Ο ίδιος είναι καθηγητής στην ιδιωτική τριτοβάθμια εκπαίδευση και διδάσκει θε­τι­κές επιστήμες (Φυσική, Μαθηματικά, Μηχανική Ρευστών κτλ.), ενώ έχει ερ­γα­στεί και στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Ο λόγος για τον Παύλο Καστανά, τον πρω­τα­γω­νι­στή και «σκηνοθέτη» του Αστρόνιου, το οποίο επιτρέπει σε ένα μη ε­ξει­δι­κευ­μέ­νο κοινό να γνωρίσει από κοντά, με τεκμηρίωση επιστημονική αλλά εύ­κο­λα κατανοητή, τον κόσμο των άστρων.

Έχοντας σπουδάσει και στο εξωτερικό, ο Παύλος Καστανάς παρακολουθούσε ξε­­νό­­γλωσ­­σα κανάλια αντίστοιχου περιεχομένου και οραματιζόταν τη μεταφορά τέ­­τοιων προσπαθειών και στην Ελλάδα. «Είμαι αστροφυσικός», μας συστήνεται και ε­­ξη­­γεί πώς προέκυψε η ιδέα. «Είπα να κάνω αυτή την προσπάθεια, καλύπτοντας και τη δική μου επιθυμία να μιλήσω για την επιστήμη που αγαπώ. Στην αρχή ήταν σαν ένα πείραμα που δεν ήξερα αν θα πετύχει. Έγραψα δέκα σενάρια, έμαθα να σκη­­νο­­θε­­τώ και να επεξεργάζομαι βίντεο, και είπα “πάμε κι ό,τι γίνει!”».

Ένα συναρπαστικό σύμπαν

Η γεφύρωση του χάσματος ανάμεσα στους επιστήμονες και στο ευρύ κοινό α­­πο­­τε­­λεί τον βασικό σκοπό της προσπάθειάς του. «Η αστροφυσική έχει α­­πο­­κα­­λύ­­ψει έ­­να συναρπαστικό σύμπαν και έχει αλλάξει ριζικά ο τρόπος που α­­ντι­­λαμ­­βα­­νό­­μα­­στε τη θέση μας μέσα σε αυτό. Αυτή η γνώση, όμως, τελικά δε φτάνει στην κοι­­νω­­νί­­α και αυτό το θεωρώ τεράστιο πρόβλημα. Είναι σαν να υπάρχουν “αν­­θρω­­πό­­τη­­τες διαφορετικών ταχυτήτων”. Δηλαδή από τη μια έχεις ανθρώπους που προ­­σπα­­θούν να καταλάβουν τι συμβαίνει μέσα σε μια μελανή οπήμαύρη τρύπα και μέσα από ποιες φυ­­σι­­κές διεργασίες προέκυψε το σύμπαν και από την άλλη έχεις ανθρώπους που δεν ξέρουν τι είναι τα άστρα που βλέπουν το βράδυ στον ουρανό. Εμένα με τρο­­μά­­ζει αυτό, δείχνει ότι είμαστε διχασμένοι ως ανθρωπότητα σε ένα πολύ θε­­με­­λι­­ώ­­δες κομμάτι της ύπαρξής μας», εξηγεί ο κ. Καστανάς χωρίς να κρύβει τον εν­­θου­­σι­­α­­σμό του για το αντικείμενό του.


Το κανάλι του απευθύνεται σε όλους, ανεξαρτήτως μορφωτικού επιπέδου, η­­λι­­κί­­ας ή επαγγελματικής κατάρτισης. Σύμφωνα με τα στατιστικά όμως, η πλει­­ο­­νό­­τη­­τα των τηλεθεατών του βρίσκεται μεταξύ 25 και 34 ετών. Ωστόσο δεν είναι λίγα τα μικρά παιδιά που τον παρακολουθούν –κάθε άλλο: «Περιμένω με αγωνία κάθε φο­ρά που θα βγάλει το Αστρόνιο ένα νέο επεισόδιο. Μιλάει για πράγματα τα ο­ποί­α δεν ήξερα καν ότι υπάρχουν», λέει η 9χρονη Έλλη. «Μερικά από αυτά που λέ­ει δεν τα καταλαβαίνω, αλλά πάντα θέλω να βγω μετά έξω και να χαζέψω τα α­στέ­ρια. Περιμένω πότε θα πάρω το πρώτο μου τηλεσκόπιο», εξηγεί η μικρή θαυ­μά­στρι­α της δουλειάς του Παύλου Καστανά.

Ο ίδιος προσπαθεί όσο γίνεται να μη χρησιμοποιεί πολύ «τεχνικές» ορολογίες, ώ­στε να μπορεί ο οποιοσδήποτε να καταλάβει τα φαινόμενα που περιγράφει. Κά­ποιες έννοιες είναι πολύ σύνθετες για τα μικρά παιδιά, παραδέχεται ο ίδιος και ε­ξη­γεί ότι «αυτό που θα ήθελα πραγματικά θα ήταν ο θεατής να αισθάνεται για λί­γο ότι εγκαταλείπει τη Γη και ότι ταξιδεύει στο διάστημα».

Επικοινωνία με το κοινό

Μέσω μηνυμάτων στα κοινωνικά δίκτυα και στο ηλεκτρονικό του ταχυδρομείο ο Παύ­λος Καστανάς λαμβάνει τα σχόλια και τις παρατηρήσεις του κοινού. «Μου κά­νουν μεγάλη εντύπωση τα μηνύματα που λαμβάνω από νέα παιδιά, που μου γρά­φουν ότι αποφάσισαν να σπουδάσουν φυσική και αστροφυσική βλέποντας τα βί­ντε­ό μου. Αυ­τή νομίζω είναι η μεγαλύτερη επιβράβευση που μπορεί να εισπράξει κά­ποιος που ασχολείται με την επικοινωνία της επιστήμης», τονίζει ο ίδιος και συ­μπλη­ρώ­νει: «Υπάρχουν πολλοί που εκμυστηρεύονται ότι δεν είχαν ασχοληθεί πο­τέ με το διάστημα, αλλά τώρα άνοιξε ένα νέο παράθυρο γνώσης στο μυαλό τους».


Ως εκπαιδευτικός ο ίδιος βρίσκει ιδιαίτερη χαρά στη διαδικασία της δι­δα­σκα­λί­ας. Πώς μπορεί κανείς να περιγράψει σε ένα μικρό παιδί όμως τόσο σύνθετες έν­νοι­ες; «Η Γη είναι ένας πλανήτης. Ένας γιγάντιος βράχος που γυρίζει γύρω από τον Ήλιο πα­ρέ­α με άλλους πλανήτες. Όλη αυτή η παρέα αποτελεί ένα ηλιακό σύ­στη­μα. Βγες έξω να δεις τα άστρα τη νύχτα. Κάθε φωτεινή κουκκίδα που βλέπεις στον νυχτερινό ουρανό είναι ένα ολόκληρο ηλιακό σύστημα, δηλαδή ένας άλλος Ή­λιος, που γύρω του γυρίζουν πλανήτες. Κάθε τέτοιος πλανήτης είναι εντελώς μο­να­δι­κός και διαθέτει διαφορετικές συνθήκες από τους άλλους. Σε κάποιους α­πό αυτούς βρέχει γυαλί ή διαμάντια, σε άλλους έχει τρομακτικούς ανέμους, και υ­πάρ­χουν και κάποιοι που μπορεί να μοιάζουν με τη Γη», απαντά.

«Σκέψου πόση ώρα μπορείς να κουβεντιάζεις με ένα παιδί για τις συνθήκες που θα συναντούσες σε έναν τέτοιο πλανήτη. Έτσι και ανάψεις τη σπίθα της φα­ντα­σί­ας στις μικρές ηλικίες, όλα μετά παίρνουν τον δρόμο τους», περιγράφει τη μαγική δι­α­δι­κα­σί­α διαλόγου με τα παιδιά.


Εκτός από το κανάλι στο διαδίκτυο ο Παύλος Καστανάς συμμετέχει ή πρω­τα­γω­νι­στεί σε πολλές εκδηλώσεις που γίνονται σε διάφορους χώρους και πε­ρι­λαμ­βά­νουν κυρίως ομιλίες. Η ταχύτητα των εξελίξεων στην αστροφυσική είναι ι­λιγ­γι­ώ­δης και οι ανακαλύψεις σχεδόν καθημερινό φαινόμενο που απαιτεί συνεχή με­λέ­τη. «Δυστυχώς, δεν έχω τον χρόνο να κάνω όσες ομιλίες θα ήθελα λόγω της δου­λειάς και λόγω του καναλιού», λέει.

Αυτόν τον καιρό κάνει μια προσπάθεια να φέρει την επιστήμη ακόμη και στα... μπαρ, οργανώνοντας κουίζ αστροφυσικής.


ΠΗΓΗ: εφημερίδα «Η Καθημερινή» (03.03.2019) - ΕΙΚΟΝΕΣ: facebook.com/AstronioYoutube/ (1), kathimerini.gr (2), athensvoice.gr (3-4)


Τα βίντεο του Astronio

Ταξίδια στο διάστημα!

Το κανάλι Astronio του YouTube παρουσιάζει μικρά βίντεο σχετικά με την α­στρο­φυ­σι­κή και τις θετικές επιστήμες. Τα ιδιαιτέρως καλοφτιαγμένα επεισόδια αυ­τού του μοναδικού ταξιδιού επιμελείται ο αστροφυσικός Παύλος Κα­στα­νάς:


Δείτε μερικά από τα βίντεο του Astronio στους υπερσυνδέσμους που α­κο­λου­θούν:

1. Ο Δίας και η συγκλονιστική α­να­κά­λυ­ψη του Γαλιλαίου
2. Ταξίδι στον πλανήτη Κρόνο
3. Ο αινιγματικός πλανήτης Ουρανός
4. Η Ζώνη του Κάιπερ και οι νάνοι πλα­νή­τες
5. Το τραγούδι του Γαλαξία
6. Τα γιγάντια μεγέθη του σύμπαντος
7. Η πιο επικίνδυνη αποστολή στην ι­στο­ρί­α της ανθρωπότητας
8. Γιατί δεν ισχύει η αστρολογία;

ΠΗΓΗ: Astronio


Ο Δίας και η συγκλονιστική
ανακάλυψη του Γαλιλαίου

Από τον αστροφυσικό Παύλο Καστανά

Ξεκινάμε το ταξίδι μας από τον πλανήτη Δία, τον γίγαντα του ηλιακού μας συ­στή­μα­τος. Γνωρίζουμε τα μεγέθη και τις συνθήκες του πλανήτη αλλά και τις πα­ρα­τη­ρή­σεις που έκανε ο Γαλιλαίος για τους δορυφόρους του, οι οποίες άλλαξαν δρα­μα­τι­κά τον τρόπο που βλέπουμε τον κόσμο.

Μια διόρθωση από τον κ. Καστανά: Ο Δίας είναι πεπλατυσμένος στους πόλους και διογκωμένος στον ισημερινό του.


Ταξίδι στον πλανήτη Κρόνο

Από τον αστροφυσικό Παύλο Καστανά

Στο επεισόδιο αυτό ταξιδεύουμε στον πλανήτη Κρόνο και γνωρίζουμε τα βασικά χαρακτηριστικά του πλανήτη και των δακτυλίων του αλλά και τους δορυφόρους του, Τιτάνα και Εγκέλαδο.



Ο αινιγματικός πλανήτης Ουρανός

Από τον αστροφυσικό Παύλο Καστανά

Ο Ουρανός είναι ο πρώτος πλανήτης που ανακαλύφθηκε από τον άνθρωπο. Ε­ξα­κο­λου­θεί όμως μέχρι σήμερα να είναι ιδιαίτερα αινιγματικός και μυστηριώδης.

Στο επεισόδιο αυτό γνωρίζουμε τα χαρακτηριστικά και τις συνθήκες του Ου­ρα­νού αλλά και τους σημαντικότερους δορυφόρους του: τον Όμπερον, την Τιτάνια, τον Άμπριελ, τον Άριελ και τη Μιράντα.



24 Ιουνίου 2019

Το τραγούδι του Γαλαξία

Ο αστροφυσικός Παύλος Καστανάς μεταφράζει και τραγουδά στα ελληνικά το «Gal­ax­y Song» των Monty Python, διάσημων και ανατρεπτικών κωμικών. Ε­νερ­γο­ποι­ή­στε, αν θέλετε, τους υπότιτλους του βίντεο, ταξιδέψτε και... φιλοσοφήστε!


Όταν η ζωή σε παίρνει από κάτω
και όλα μοιάζουν δύσκολα ή μουντά
κι οι άνθρωποι φέρονται ηλίθια, παράξενα ή χαζά
κι αρχίζεις να ζορίζεσαι αρκετά...

Σκέψου πως έχουμε για σπίτι έναν όμορφο πλανήτη
που γυρνά από δύση προς ανατολή.
Κινείται σε τροχιά, μήνες τρεις κι άλλους εννιά,
γύρω απ’ τον Ήλιο, της ενέργειας την πηγή.

Τώρα ο Ήλιος κι όλοι εμείς κι όλα τ’ άστρα που θα δεις
γιγάντια διαγράφουμε τροχιά
κάπου στον Ωρίωνα, του Γαλαξία βραχίονα,
στην όμορφη αστρική μας γειτονιά.

Ο Γαλαξίας, αν τον δεις, αστέρια έχει διακόσια δισ.,
σκόνη και σχηματισμούς νεφών.
Φαρδαίνει κεντρικώς, δέκα χιλιάδες έτη φωτός,
σε μια όμορφη εικόνα που ’ρθε απ’ το παρελθόν.

Έχει σχήμα σπειροειδές και νομίζαν μέχρι χθες
μονάχος πως τραβάει το κουπί,
μα του Hubble τα αισθητήρια είδαν τρισεκατομμύρια
σε μια αέναη του κόσμου διαστολή.

Και το σύμπαν, σαν μπαλόνι, διαστέλλεται, φουσκώνει
προς όλες τις κατευθύνσεις διαρκώς.
Η ταχύτητά μεγάλη του φωτός, δε μοιάζει μ' άλλη,
είν’ η μέγιστη που υπάρχει γενικώς.

Γι’ αυτό απλά θυμήσου, θαύμα είναι η ζωή σου,
αν νιώθεις τόσο μόνος και μικρός!
Μα ευχήσου να έχει μείνει κάπου αλλού νοημοσύνη·
εδώ δεν έχουμε άλλη, δυστυχώς!



ΣΤΙΧΟΙ: Άκης Λούκας, Παύλος Καστανάς
ΜΟΥΣΙΚΗ: Eric Idle, John Du Prez
ΕΡΜΗΝΕΙΑ: Παύλος Καστανάς / ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ: 2019



Η Ζώνη του Κάιπερ και οι νάνοι πλανήτες

Από τον αστροφυσικό Παύλο Καστανά

Ταξιδεύουμε στα πέρατα του ηλιακού μας συστήματος και γνωρίζουμε τη Ζώνη του Κάιπερ και τους νάνους πλανήτες.
★ Επισκεπτόμαστε τον Πλούτωνα, τη Χαουμέια και τον Μακεμάκε που βρίσκονται στη Ζώνη του Κάιπερ, αλλά και την κοντινή μας Δήμητρα που βρίσκεται στη Ζώ­νη των Α­στε­ρο­ει­δών.
★ Επίσης, γνωρίζουμε ένα ουράνιο σώμα κομβικό για την ιστορία της α­στρο­νο­μί­ας, την Έριδα, αλλά και τους υποψήφιους νάνους πλανήτες Όρκο και Σέντνα.



22 Ιουνίου 2019

Προστατεύουμε τις θάλασσες και τις ακτές

Η χρυσή άμμος και τα ασημένια νερά των ακτών της Ελλάδας είναι ένας πο­λύ­τι­μος θη­­σαυ­ρός που ανήκει σε όλους μας. Γι’ αυτό πρέπει να τον προ­στα­τέ­ψου­με ό­λοι μα­ζί!


Το καλοκαίρι όλοι χρειαζόμαστε υψηλό δείκτη προστασίας. Το ίδιο και οι πα­ρα­λί­ες μας. Ας προστατέψουμε τις θάλασσες και τις ακτές της Ελλάδας ό­λοι μα­ζί, για να μπο­ρού­με να απολαμβάνουμε αυτόν τον φυσικό θησαυρό για πά­ντα...


Τα πλαστικά: Μεγάλος μπελάς! Ό,τι χειρότερο για τις θάλασσες! Δεν ε­ξα­φα­νί­ζο­νται ποτέ και με τον καιρό διασπώνται σε μικρά μικρά κομμάτια που απειλούν ό­λα τα θαλάσσια πλάσματα και τελικά κι εμάς τους ίδιους!



20 Ιουνίου 2019

Water’s Safe, Water’s Fun

«Το νερό είναι χαρά» και στα αγγλικά!


Water’s safe, water’s fun,
you can play in the sun.
Water’s great, water’s cool
both in the sea and in the pool.

To be safe in the water,
here is what you all should do:
Swim together with a buddy
who can keep an eye on you.

So, just follow all the sea rules
and make sure you always ask.
If there’s something you’re not sure of,
check before you wear your mask.

Water’s safe, water’s fun...

Don’t you let a silly moment
ruin your day and make you sad.
Think at all times of your safety,
or your beach day will turn bad.

And remember your life jacket
on the boat or on your skis.
When you’re surfing or canoeing,
These are all the magic keys.



ΣΤΙΧΟΙ: Φαίη Καφετζοπούλου / ΜΟΥΣΙΚΗ: Δέσποινα Σουγιούλ
ΕΡΜΗΝΕΙΑ: Νάντια Κοντογεώργη
ΔΙΣΚΟΣ: Βουτιά στο γαλάζιο (2018)



Ο πειρατής
(Locomondo)



Στο Αιγαίο βασιλεύει ο μαύρος πειρατής (Ο πειρατής).
Τις θάλασσες κουρσεύει ο μαύρος πειρατής (Ο πειρατής).

Φουρτούνες δε φοβάται (Ο πειρατής)
και κόντρα στον βοριά
έχει φωτιά στο αίμα και φλόγα στην καρδιά!

Στην πλώρη ξεπροβάλει ο μαύρος πειρατής (Ο πειρατής).
Τον κυνηγούν, μα δεν τον έπιασε κανείς (Ο πειρατής).

Με παγωμένο βλέμμα (Ο πειρατής)
και κοφτερό σπαθί
κερνάει μπαρούτι κι αίμα όποιον αντισταθεί!

Έξω απ’ τη Φαλκονέρα και στον Κάβο Μαλιά
τον είδαν κάποια μέρα καβάλα στον βοριά.

Στο Αιγαίο βασιλεύει ο μαύρος πειρατής (Ο πειρατής).
Το πρόσωπό του, λεν, δεν το ’χει δει κανείς (Ο πειρατής).

Μα οι έμορφες κοπέλες (Ο πειρατής)
στου Αιγαίου τα νησιά
τον πειρατή προσμένουν πότε θα ’ρθει ξανά!

Χαράματα σαλπάρει ο μαύρος πειρατής (Ο πειρατής)
και τρεμοφέγγει πάνω τ’ άστρο της αυγής (Ο πειρατής).

Ίσως και ν’ αρμενίζει (Ο πειρατής)
κάτω στην Μπαρμπαριά
με κάποια αγαπημένη στην πλώρη αγκαλιά!

Έξω απ’ τη Φαλκονέρα...



ΣΤΙΧΟΙ-ΜΟΥΣΙΚΗ: Μάρκος Κούμαρης
ΕΡΜΗΝΕΙΑ: Locomondo / ΔΙΣΚΟΣ: Star (2019)


19 Ιουνίου 2019

Κατάδυση στα 10.927 μέτρα

ΕΙΔΗΣΕΙΣ - Μάιος 2019

ΛΟΝΔΙΝΟ. Παγκόσμιο ρεκόρ στην κατάδυση πέτυχε ο πολυεκατομμυριούχος ε­ξε­ρευ­νη­τής Βίκτορ Βέσκοβο, φθάνοντας με το βαθυσκάφος του στο απίστευτο βά­θος των 10.927 μ. στην Τάφρο των Μαριανών. Η επίδοσή του είναι πολύ κοντά στο βαθύτερο σημείο των ωκεανών (10.971 μ.), στην ίδια περιοχή του δυτικού Ει­ρη­νι­κού.


Το βαθυσκάφος του Τεξανού εξερευνητή...


...είχε μήκος 4,6 μ., πλάτος 1,9 μ. και ύψος 3,7 μ.


Στη διάρκεια της τετράωρης εξερεύνησης η ομάδα του Βέσκοβο ανακάλυψε νέα εί­δη, όπως τέσσερα άγνωστα μέχρι χθες οστρακόδερμα, θα­λάσ­σι­α σκουλήκια και σα­λι­γκά­ρια, αλλά και πλαστικές σακούλες και πλαστικά περιτυλίγματα γλυκών, άλ­λη μια ένδειξη της σοβαρότητας του προβλήματος που συνιστά η συσσώρευση πλα­στι­κών αποβλήτων στους ωκεανούς. Οι επιστήμονες θα εξετάσουν τα ζωικά εί­δη που συνέλεξαν οι εξερευνητές, για να δουν αν περιέχουν μικροσκοπικές πο­σό­τη­τες πλαστικών.



Περισσότερα για την Τάφρο των Μα­ρι­α­νών μπορείτε να δείτε εδώ.

ΠΗΓΗ: εφημερίδα «Η Καθημερινή» (14.05.2019) - ΕΙΚΟΝΕΣ: cnn.gr, tritonsubs.com

16 Ιουνίου 2019

Νέα πρωτεύουσα στην Αίγυπτο

Οικοδομείται ένα νέο διοικητικό κέντρο στην
έρημο, 45 χλμ. ανατολικά του Καΐρου

ΕΙΔΗΣΕΙΣ - Μάιος 2019

Από μια ολοκαίνουργια πρωτεύουσα, στη μέση της ερήμου, 45 χλμ. ανατολικά του Καΐ­ρου, επιθυμεί η αιγυπτιακή κυβέρνηση να αρχίσει να διοικεί το κράτος. Η ση­με­ρι­νή πρω­τεύ­ου­σα έχει μεταβληθεί σε μια μη­τρό­πο­λη, η οποία στεγάζει πάνω α­πό 20 ε­κα­τομ­μύ­ρι­α ανθρώπους και ασφυκτιά από το έντονο κυ­κλο­φο­ρι­α­κό.

Οι εργάτες δίνουν αγώνα με τον χρόνο, προκειμένου να ανοικοδομήσουν κά­ποιους πυρήνες της νέας πόλης που θα αντικαταστήσει το Κάιρο. Το χρο­νι­κό όριο για την ολοκλήρωσή της έχει οριστεί στα μέσα της δεκαετίας του 2020, ωστόσο το πρόγραμμα, κόστους 58 δισ. δολαρίων, εξακολουθεί να α­να­ζη­τεί χρη­μα­το­δό­τες και πρέπει να υπερκεράσει πολλά εμπόδια ακόμη.


Το πρόγραμμα ανοικοδόμησης της νέας πρωτεύουσας εκπονήθηκε το 2015 με τις ευ­λο­γί­ες του Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι, έναν χρόνο μετά την προεδρική εκλογή του. Βα­σι­κός στόχος του είναι να δημιουργήσει μια απαστράπτουσα και α­πο­τε­λε­σμα­τι­κή βάση για την κυβέρνηση και τον χρηματοοικονομικό τομέα. Ταυτόχρονα, θα δι­α­θέ­τει και κατοικίες για τουλάχιστον 6,5 εκατομμύρια ανθρώπους.


Το πρότζεκτ, επίσης, επιζητεί να δώσει νέα πνοή στην οικονομία, η οποία επλήγη α­πό την πολιτική αναταραχή μετά το 2011. Σήμερα εκπονείται από το υπουργείο Οι­κι­στι­κής Ανάπτυξης και την Αρχή Μηχανικών των ενόπλων δυνάμεων. Βέβαια, η μεγάλη κλίμακα του έρ­γου οδηγεί σε σοβαρά προβλήματα, όπως η εξεύρεση έ­μπει­ρων εργατών για να συν­δέ­σουν την «έξυπνη πόλη», αλλά και η συγκέντρωση 58 δισ. δολαρίων εντός των επόμενων ετών από τις πωλήσεις γαιών και άλλες ε­πεν­δύ­σεις.


«Υπάρχει πολύ μεγάλο ενδιαφέρον από την πολιτική ηγεσία για το πρόγραμμα», ε­πι­ση­μαί­νει ο απόστρατος στρατηγός Αχμέντ Ζακί Αμπντίν, που είναι επικεφαλής της εταιρείας ανοικοδόμησης της νέας πόλης. «Όμως έχουμε ανάγκη ενισχυμένη χρη­μα­το­δό­τη­ση και το κράτος δε διαθέτει τους α­πα­ραί­τη­τους πόρους για να την πα­ρέ­χει», επισημαίνει ο Αμπντίν, τονίζοντας ότι το 20% των επενδύσεων σήμερα προ­έρ­χε­ται από το εξωτερικό, μεταξύ των ο­ποί­ων και 4,5 δισεκατομμύρια δο­λά­ρι­α από την Κίνα.


Κινέζος εργάτης δουλεύει στα θεμέλια ουρανοξύστη στο οικονομικό
κέντρο της νέας διοικητικής πρωτεύουσας της Αιγύπτου


Ένα διαφημιστικό βίντεο απεικονίζει μια πράσινη πόλη όπου κυριαρχούν η­λε­κτρο­νι­κά συστήματα για τις μαζικές μεταφορές και άλλες υπηρεσίες. Στην πραγ­μα­τι­κό­τη­τα, η νέα πόλη αποτελεί την απόλυτη αντίθεση από το σημερινό Κάι­ρο, του οποίου τα κομψά κτίρια του 19ου και των αρχών του 20ού αιώνα σιγά σιγά κα­ταρ­ρέ­ουν. Η νέα πρωτεύουσα, που θα είναι γνωστή ως νέα διοικητική πρω­τεύ­ου­σα, πρόκειται να καλύπτει έκταση 700 τ.χλμ., όπου θα υπάρχουν υπουργεία, οι­κι­στι­κά συγκροτήματα, συνοικία διπλωματικών κατοικιών και πρεσβειών και οι­κο­νο­μι­κό κέντρο. Επίσης έχει ήδη οικοδομηθεί μεγάλο τέμενος, καθεδρικός να­ός, αλλά και ξενοδοχείο με συνεδριακό χώρο.


Με τα μεγάλα πάρκα της και τις δεντροφυτεμένες λεωφόρους, η νέα πόλη θα κα­τα­να­λώ­νει περίπου 650.000 κυβικά μέτρα ύδατος από τους λιγοστούς υ­δά­τι­νους πό­ρους του βορειοαφρικανικού κράτους.


ΠΗΓΗ: εφημερίδα «Η Καθημερινή» (14.05.2019) - ΕΙΚΟΝΕΣ: al-ain.com

Οι κυβερνήσεις της Τρίτης Ελληνικής Δημοκρατίας

Η κυβέρνηση καθορίζει και κατευθύνει τη γενική πολιτική της χώρας σύμφωνα με τον α­­νώ­­τε­ρο νόμο του κράτους, το Σύνταγμα. Απαρτίζεται από τον πρω­θυ­πουρ­γό και τους υ­­πουρ­­γούς. Οι υπουργοί ασχολούνται με τα θέματα του υ­πουρ­γεί­ου τους, ε­νώ ο πρω­­θυ­­πουρ­­γός, ως Πρόεδρος της Κυβέρνησης, συ­ντο­νί­ζει το έρ­γο τους, προ­κει­μέ­νου να ε­­φαρ­­μο­­στεί η κυβερνητική πολιτική.

Δείτε στη συνέχεια όλες τις κυβερνήσεις της Ελληνικής Δημοκρατίας από το 1974 έ­ως σή­­με­­ρα:

1974-1977
1977-1981
Κυβέρνηση Νέας Δημοκρατίας
Πρωθυπουργοί: Κωνσταντίνος Καραμανλής / Γεώργιος Ράλλης



1981-1985
1985-1989
Κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ
Πρωθυπουργός: Ανδρέας Παπανδρέου


1989
Κυβέρνηση Νέας Δημοκρατίας-ΣΥΝ*
Πρωθυπουργός: Τζανής Τζανετάκης

* Η κυβέρνηση κράτησε πέντε μήνες. Στον Συνασπισμό (ΣΥΝ) μετείχε και το ΚΚΕ, ε­νώ α­πό αυτόν προέκυψαν αργότερα ο ΣΥΡΙΖΑ και η ΔΗΜΑΡ.

1989-1990
Κυβέρνηση ΝΔ-ΠΑΣΟΚ-ΣΥΝ*
Πρωθυπουργός: Ξενοφών Ζολώτας

* Η κυβέρνηση κράτησε πέντε μήνες. Ονομάστηκε «οικουμενική», γιατί συμ­με­τεί­χαν σχε­δόν όλα τα κόμματα της Βουλής.

1990-1993
Κυβέρνηση Νέας Δημοκρατίας
Πρωθυπουργός: Κωνσταντίνος Μητσοτάκης


1993-1996
1996-2000
2000-2004
Κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ
Πρωθυπουργοί: Ανδρέας Παπανδρέου / Κώστας Σημίτης



2004-2007
2007-2009
Κυβέρνηση Νέας Δημοκρατίας
Πρωθυπουργός: Κώστας Καραμανλής


2009-2011
Κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ
Πρωθυπουργός: Γιώργος Παπανδρέου


2011-2012
Κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ-ΝΔ-ΛΑΟΣ*
Πρωθυπουργός: Λουκάς Παπαδήμος

* Η κυβέρνηση κράτησε μισό χρόνο. Ο ΛΑΟΣ αποχώρησε μετά τους πρώτους τρεις μή­νες.

2012-2015
Κυβέρνηση ΝΔ-ΠΑΣΟΚ-ΔΗΜΑΡ*
Πρωθυπουργός: Αντώνης Σαμαράς

* Η ΔΗΜΑΡ αποχώρησε μετά τον πρώτο χρόνο.

2015
2015-2019
Κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ*
Πρωθυπουργός: Αλέξης Τσίπρας

* Οι ΑΝΕΛ αποχώρησαν τους τελευταίους έξι μήνες.

ΚΕΙΜΕΝΟ: ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤ΄ ΤΑΞΗΣ - ΕΙΚΟΝΕΣ: podilato98.blogspot.com

Συνεχίζεται...


14 Ιουνίου 2019

Επιτέλους διακοπές!

Κάπως έτσι δεν είμαστε την πρώτη
μέρα των διακοπών μας;



12 Ιουνίου 2019

Παγκόσμιοι πολυχάρτες

Πατήστε στις εικόνες, μελετήστε τους πολυχάρτες και ανακαλύψτε δι­α­φο­ρε­τι­κές όψεις του πλανήτη μας!




ΠΗΓΗ: ΨΗΦΙΑΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ - ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΕΙΚΟΝΩΝ: podilato98.blogspot.com


11 Ιουνίου 2019

Η Κύπρος το 1974



Τον Ιούλιο του 1974 η ελληνική χούντα οργανώνει πραξικόπημα και ανατρέπει τον Πρό­ε­δρο της Κύπρου Αρχιεπίσκοπο Μακάριο. Ύστερα από πέντε μέρες η Τουρ­κί­α ει­­σβάλ­λει στο νησί µε πρόσχημα την υπεράσπιση των Τουρκοκυπρίων. Τα στρα­τεύ­μα­τά της α­πο­βι­βά­ζο­νται στον Βορρά και καταλαμβάνουν την Κε­ρύ­νει­α. Η επιχείρηση θα μεί­νει στην Ι­στο­ρί­α με την κωδική ονομασία «Αττίλας 1».

Είκοσι πέντε μέρες αργότερα, και ενώ συνεχίζονται οι συνομιλίες για α­πο­χώ­ρη­ση από την Κε­ρύ­νει­α, πραγματοποιείται ο «Αττίλας 2». Τα τουρκικά στρα­τεύ­μα­τα προ­ε­λαύ­νουν και κα­τα­λαμ­βά­νουν την Αμμόχωστο.

Η Τουρκία κατέχει πλέον το 37% της Κυπριακής Δημοκρατίας (μαζί και το βό­ρει­ο τμή­­μα της πρωτεύουσας Λευκωσίας). Το τίμημα είναι 6.000 νεκροί και α­γνο­ού­με­νοι, ε­νώ 200.000 Ελληνοκύπριοι καταφεύγουν στον νότο ως πρόσφυγες. Πα­ράλ­λη­λα, οι πε­ρί­­που 50.000 Τουρκοκύπριοι των ελεύθερων περιοχών με­τα­φέ­ρο­νται στο κα­τε­χό­με­νο τμήμα του νη­σιού.

Στους επόμενους χάρτες μπορείτε να δείτε τα εδάφη που κατέχει η Τουρκία αλ­λά και το Η­νω­μέ­νο Βασίλειο (από την εποχή που η Κύπρος ήταν βρετανική α­ποι­κί­α). Τα πρώ­τα είναι γνω­στά ως Κα­τε­χό­με­να και τα δεύτερα ως βρετανικές βά­σεις.


ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ

15 Ιουλίου 1974. Χουντικό πρα­ξι­κό­πη­μα, ο Μακάριος διαφεύγει στο ε­ξω­τε­ρι­κό.
20 Ιουλίου 1974. «Αττίλας 1».
14 Αυγούστου 1974. «Αττίλας 2».
7 Δεκεμβρίου 1974. Ο Μακάριος ε­πι­στρέ­φει στο νησί.

ΠΗΓΕΣ: εφημερίδα «Ελευθεροτυπία» (14.05.2005), el.wikipedia.org - ΧΑΡΤΕΣ: podilato98.blogspot.com (1: rural-tourism.tph.moi.gov.cy, 2-3: el.wikipedia.org)

Η ταυτότητα της Ωκεανίας
(διαδραστική παρουσίαση)

Πατήστε στην εικόνα:




5 Ιουνίου 2019

Μελοποιημένα ποιήματα του Ελύτη

Ο Οδυσσέας Ελύτης (1911-1996) είναι ένας από τους σημαντικότερους ποι­η­τές μας. Καταγόταν από τη Λέσβο, αλλά μεγάλωσε στην Αθήνα. Το οικογενειακό του ε­πί­θε­το ήταν Αλεπουδέλης.

Το 1960 τιμήθηκε με το Κρατικό Βραβείο Ποίησης και το 1979 με το βραβείο Νό­μπελ Λογοτεχνίας.
Είναι ο ένας από τους δύο ποιητές μας που έχει τιμηθεί με αυτήν τη διεθνή δι­ά­κρι­ση. Δεκαέξι χρόνια νωρίτερα, το 1963, είχε πάρει το ίδιο βραβείο ο Γιώρ­γος Σε­φέ­ρης.


Οδυσσέας Ελύτης


Ο ποιητής διαμόρφωσε ένα προσωπικό ποιητικό ιδίωμα και ανανέωσε την ελ­λη­νι­κή ποίηση. Συλλογές του έχουν μεταφραστεί σε πολλές ξένες γλώσσες, ε­νώ α­σχο­λή­θη­κε και με μεταφράσεις ποιητικών και θεατρικών έργων.


Πολλά ποιήματά του έχουν μελοποιηθεί με μεγάλη επιτυχία και έχουν αγαπηθεί α­πό μικρούς και μεγάλους. Πατήστε στους υπερσυνδέσμους που ακολουθούν και α­κού­στε μερικά από αυτά:


ΠΗΓΗ: el.wikipedia.org - ΕΙΚΟΝΕΣ: lifo.gr, podilato98.blogspot.com

4 Ιουνίου 2019

Χρονολόγιο Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου


1938

11 Μαρτίου. Η Γερμανία προσαρτά την Αυστρία.
29 Σεπτεμβρίου. Γερμανία, Ιταλία, Γαλλία και Βρετανία συμφωνούν ότι η Τσε­χο­σλο­βα­κί­α πρέ­πει να παραχωρήσει στη Γερμανία τη γερμανόφωνη περιοχή της Σου­δη­τί­ας.

1939

7 Απριλίου. Η Ιταλία εισβάλει στην Αλβανία.
23 Αυγούστου. Γερμανία και Σοβιετική Ένωση (ΕΣΣΔ) υπογράφουν σύμφωνο μη ε­πί­θε­­σης. Ανοίγει ο δρόμος για την έναρξη του πολέμου.
1 Σεπτεμβρίου. Η Γερμανία εισβάλλει στην Πολωνία.


Βαρσοβία, η βομβαρδισμένη πρωτεύουσα της Πολωνίας (1939)


3 Σεπτεμβρίου. Βρετανία, Γαλλία, Αυστραλία και Νέα Ζηλανδία κηρύσσουν τον πό­λε­μο στη Γερμανία. Αρχίζει ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος.
5 Σεπτεμβρίου. Οι ΗΠΑ κηρύσσουν ουδετερότητα.
8 Νοεμβρίου. Απόπειρα δολοφονίας του Χίτλερ στο Μόναχο.

1940

9 Απριλίου. Η Γερμανία εισβάλλει στη Νορβηγία. Η Δανία παραδίδεται άνευ ό­ρων.
10 Μαΐου. Η Γερμανία εισβάλλει στην Ολλανδία, στο Βέλγιο, στο Λουξεμβούργο και στη Γαλ­λί­α.
10 Ιουνίου. Η Νορβηγία παραδίδεται στη Γερμανία. Η Ιταλία κηρύσσει πόλεμο στη Βρε­­τα­νί­α και στη Γαλλία.
22 Ιουνίου. Η Γαλλία παραδίδεται στη Γερμανία.
10 Ιουλίου-31 Οκτωβρίου. Η «μάχη της Βρετανίας». Η Γερμανία βομβαρδίζει α­νη­λε­ώς την Αγγλία, με σκοπό να τρομοκρατηθεί ο πληθυσμός και να εξαρθρωθεί η βι­ο­μη­χα­νί­α της. Η βρετανική πολεμική αεροπορία αντιστέκεται σθεναρά και προ­ξε­νεί με­γά­λες α­πώ­­λει­ες στον επιτιθέμενο. Ο Χίτλερ εγκαταλείπει το σχέδιό του για α­πό­βα­ση.


Το Λονδίνο ύστερα από βομβαρδισμό της γερμανικής αεροπορίας (1940)


Φθινόπωρο. Εισβολή στη Βουλγαρία. Βουλγαρία και Ρουμανία προσχωρούν στις δυ­νά­­μεις του Άξονα.
28 Οκτωβρίου. Η Ιταλία εισβάλλει στην Ελλάδα, αλλά αποκρούεται με ε­πι­τυ­χί­α.

1941

6 Απριλίου. Τα γερμανικά στρατεύματα επιτίθενται στα Βαλκάνια (Γιου­γκο­σλα­βί­α και Ελ­­λά­δα). Τρεις εβδομάδες αργότερα οι Γερμανοί μπαίνουν στην Αθήνα.
22 Ιουνίου. Η Γερμανία εισβάλλει στη Σοβιετική Ένωση, παραβιάζοντας το σύμ­φω­νο μη ε­­πί­θε­σης.
8 Οκτωβρίου. Ξεκινά η πολιορκία του Λένινγκραντ (ΕΣΣΔ). Στις 900 μέρες που θα δι­αρ­­κέ­σει θα βρουν τον θάνατο ένα εκατομμύριο πολίτες.


Αεροπορική επιδρομή στο Λένινγκραντ, τη σημερινή Αγία Πετρούπολη


7 Δεκεμβρίου. Η Ιαπωνία βομβαρδίζει τον αμερικανικό στόλο στο Περλ Χάρ­μπορ της Χα­­βά­ης. Οι ΗΠΑ μπαίνουν στον πόλεμο.
11 Δεκεμβρίου. Η Γερμανία και η Ιταλία κηρύσσουν τον πόλεμο στις ΗΠΑ.

1942

30-31 Μαΐου. Οι συμμαχικές δυνάμεις βομβαρδίζουν γερμανικές πόλεις. Κα­τα­στρέ­φε­ται ο­λο­σχε­ρώς η Κολονία.
23 Οκτωβρίου. Οι δυνάμεις του Άξονα δέχονται γενναίο πλήγμα στο Ελ Α­λα­μέιν (Αί­γυ­­πτος) από τα βρετανικά στρατεύματα.


Βρετανικά τανκς στην έρημο της Αιγύπτου (1942)


3 Νοεμβρίου. Η Γερμανία χάνει τη μάχη του Ελ Αλαμέιν.
22 Νοεμβρίου. Το 6ο σώμα του γερμανικού στρατού ηττάται κατά κράτος στο Στά­λιν­­γκραντ, το σημερινό Βόλγκογκραντ (ΕΣΣΔ).

1943

31 Ιανουαρίου. 90.000 Γερμανοί στρατιώτες παραδίδονται στο Στάλινγκραντ.
13 Μαΐου. Το γερμανοϊταλικό σώμα της Αφρικής συνθηκολογεί στην Τυνησία. Κλεί­νει ο­­ρι­­στι­κά το αφρικανικό μέτωπο του πολέμου.
10 Ιουλίου. Οι συμμαχικές δυνάμεις αποβιβάζονται στη Σικελία (Ιταλία).


Οι Σύμμαχοι αποβιβάζονται στη Σικελία (1943)


25 Ιουλίου. Οι συμμαχικές δυνάμεις βομβαρδίζουν το Αμβούργο (Γερμανία). Μέ­σα σε μια μέ­ρα σκοτώνονται 40.000 άμαχοι.
3 Σεπτεμβρίου. Η Ιταλία παραδίδεται στους Συμμάχους.
8 Οκτωβρίου. Η Ιταλία συνθηκολογεί. Οι Γερμανοί αφοπλίζουν τον ιταλικό στρα­τό και κα­τα­λαμ­βά­νουν τμήμα της χώρας.
6 Νοεμβρίου. Ο Κόκκινος Στρατός της ΕΣΣΔ απελευθερώνει το Κίεβο (Γερ­μα­νί­α).
1 Δεκεμβρίου. Διάσκεψη της Τεχεράνης. Ο Στάλιν (ΕΣΣΔ), ο Τσόρτσιλ (Ην. Βα­σί­λει­ο) και ο Ρούσβελτ (ΗΠΑ) αποφασίζουν συμμαχική απόβαση στη Γαλλία και συμ­φω­νούν στη με­­τα­πο­λε­μι­κή διαίρεση της Γερμανίας.

1944

6 Ιουνίου. Τα συμμαχικά στρατεύματα αποβιβάζονται στη Νορμανδία (Γαλλία).
20 Ιουλίου. Αποτυχημένη απόπειρα δολοφονίας κατά του Χίτλερ.
25 Αυγούστου. Απελευθερώνεται το Παρίσι (Γαλλία).
16 Δεκεμβρίου. Η μάχη των Αρδενών (Βέλγιο-Λουξεμβούργο). Είναι η τε­λευ­ταί­α προ­­σπά­θει­α του γερμανικού στρατού να ανακόψει την επέλαση των συμ­μα­χι­κών δυ­νά­με­ων.

1945

27 Ιανουαρίου. Ο Κόκκινος Στρατός μπαίνει στο Άουσβιτς (Πολωνία).
4-11 Φεβρουαρίου. Διάσκεψη της Γιάλτας. Ο Ρούσβελτ, ο Τσόρτσιλ και ο Στά­λιν μοι­ρά­­ζουν τον κόσμο σε σφαίρες επιρροής.
13-14 Φεβρουαρίου. Οι Σύμμαχοι βομβαρδίζουν τη Δρέσδη (Γερμανία) με ε­μπρη­στι­κές βόμ­βες. 200.000 άμαχοι νεκροί.


Η βομβαρδισμένη Δρέσδη (1945)


9-10 Μαρτίου. Οι Αμερικανοί βομβαρδίζουν το Τόκιο (Ιαπωνία). 80.000 νεκροί.
18 Μαρτίου. Οι Αμερικανοί βομβαρδίζουν το Βερολίνο (Γερμανία).
12 Απριλίου. Ο Χάρι Τρούμαν αναλαμβάνει την προεδρία των ΗΠΑ μετά τον θά­να­το του Ρού­σβελτ.
20 Απριλίου. Οι Αμερικανοί μπαίνουν στη Νυρεμβέργη (Γερμανία).
23 Απριλίου. Σοβιετικοί στρατιώτες φθάνουν έξω από το Βερολίνο.
28 Απριλίου. Δολοφονείται ο Μπενίτο Μουσολίνι.
30 Απριλίου. Ο Κόκκινος Στρατός υψώνει τη σημαία του στο Βερολίνο. Ο Χίτ­λερ αυ­το­­κτο­νεί στο καταφύγιό του.
7-9 Μαΐου. Η Γερμανία συνθηκολογεί. Τερματίζεται ο πόλεμος στην Ευρώπη.
6 Αυγούστου. Οι Αμερικανοί ρίχνουν ατομική βόμβα στη Χιροσίμα (Ιαπωνία).


Η βομβαρδισμένη Χιροσίμα (1945)


9 Αυγούστου. Οι Αμερικανοί ρίχνουν ατομική βόμβα στο Ναγκασάκι (Ιαπωνία).
2 Σεπτεμβρίου. Η Ιαπωνία συνθηκολογεί. Τερματίζεται ο Β΄ Παγκόσμιος Πό­λε­μος.

ΠΗΓΕΣ: εφημερίδα «Ελευθεροτυπία» (30.04.2005 και 07.05.2005), Ιστορία ΣΤ΄ τάξης (2011), el.wikipedia.org - ΕΙΚΟΝΕΣ: podilato98.blogspot.com (1: FlameWordMaker.com), abcnews.go.com (2), el.wikipedia.org (3), en.wikipedia.org (4,6-7), ww2incolor.com (5), toptenz.net (8)


Η «Άγια Κυριακή»

Το θρυλικό καΐκι που έγινε τραγούδι

Το κομβικό σημείο όπου βρίσκεται το λιμάνι της Ραφήνας έκανε την πόλη να πρω­τα­γω­νι­­στή­σει σε πολλές στρατιωτικές επιχειρήσεις κατά την περίοδο της Κα­το­χής. Πο­λύ σπου­­δαί­ο ήταν το δίκτυο διαφυγής που οργανώθηκε προς τις μι­κρα­σι­α­τι­κές ακτές και την Αί­γυπτο. Με τον τρόπο αυτό χιλιάδες Έλληνες πα­τρι­ώ­τες και αξιωματικοί ξέ­φυ­γαν από τον γερ­μα­νι­κό κλοιό και κατέφυγαν στη Μέ­ση Ανατολή. Από εκεί, επίσης, έ­φυ­γαν και 4.000 Βρε­τα­νοί στρα­τι­ώ­τες μόλις οι Γερ­μα­νοί μπήκαν στην Αθήνα.


Τα δρομολόγια διαφυγής ξεκίνησαν τον Ιούνιο του 1941 με τα καΐκια «Παναγία», «Α­γί­α Πα­ρα­σκευ­ή» και «Αγία Κυριακή», τα οποία έφταναν μέχρι τις μικρασιατικές α­κτές, ακόμη και μέ­χρι την Αλεξάνδρεια:
★ Το «Παναγία» ήταν του Ικαριώτη καπετάνιου Σταμάτη Τσατρά, ο οποίος τον Ι­ού­νι­ο του 1941 έκανε δύο δρομολόγια στο Τσεσμέ της Τουρκίας (απέναντι από τη Χίο) βοη­θώ­­ντας τη δι­α­φυ­γή Ελλήνων αξιωματικών και πολιτικών. Πι­θα­νο­λο­γεί­ται ότι με το δικό του καΐκι δι­έ­φυ­γαν τον Μάρτιο του 1942 ο πρώην πρω­θυ­πουρ­γός Πα­να­γιώ­της Κανελλόπου­λος με τη γυ­ναί­κα του, καθώς και ο Γιάννης Χα­ρα­λα­μπό­που­λος.
★ Η «Αγία Παρασκευή» είχε καπετάνιο τον Κώστα Γιαγκουδάκη και έκανε δρο­μο­λό­γι­α με προ­ο­ρι­σμό κυρίως τη Σάμο, τη Χίο και την Ικαρία.
★ Η «Αγία Κυριακή» ανήκε στον Καρυστινό καπετάνιο Καδή. Έγινε πασίγνωστη ύ­στε­ρα α­πό τρεις δεκαετίες, όταν τραγουδήθηκε από τη Ρένα Κουμιώτη.


Το τραγούδι αυτό του Μίμη Πλέσσα προσφέρει σημαντικές πληροφορίες για την ά­γνω­στη δρά­ση των ναυτικών μας την περίοδο της Κατοχής. Σύμφωνα με τους στί­χους του Κώστα Βίρ­βου, το δρομολόγιο ήταν Αλεξάνδρεια-Ραφήνα και τα α­μπά­ρια του καϊκιού ήταν γεμάτα με κυνηγημένους που προσπαθούσαν να δι­α­φύ­γουν, για να συ­νε­χί­σουν τον Αγώνα από αλ­λού.

Δυστυχώς, μετά το τέλος του Πο­λέ­μου το καΐκι α­φέ­θη­κε στη μοίρα του και σά­πι­σε σε κάποια ακτή...


Το λέγαν «Άγια Κυριακή»
εκείνο το καΐκι
που στη σκλαβιά, στην Κατοχή,
δούλευε στη διαφυγή,
πάλευε για τη νίκη.

Αλεξάνδρεια - Ραφήνα
πήγαινε τα χρόνια εκείνα
και για μπάρκο μες στ’ αμπάρια
είχε όλο παλικάρια.

Τώρα η «Άγια Κυριακή»
στην αμμουδιά σαπίζει
κι όταν τη βλέπω στον γιαλό
τρέχει το δάκρυ μου θολό
και η καρδιά ραγίζει.

Αλεξάνδρεια - Ραφήνα...



ΣΤΙΧΟΙ: Κώστας Βίρβος
ΜΟΥΣΙΚΗ: Μίμης Πλέσσας / ΕΡΜΗΝΕΙΑ: Ρένα Κουμιώτη
ΔΙΣΚΟΣ: Θάλασσα, πικροθάλασσα... (1973)

ΚΕΙΜΕΝΟ-ΕΙΚΟΝΑ: ΜΗΧΑΝΗ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ - ΧΑΡΤΗΣ:
podilato98.blogspot.com (από 101traveldestinations.com)

Τα σμυρναίικα τραγούδια



Το καθρεφτάκι σου παλιό και πίσω απ’ τη θαμπάδα
η Σμύρνη με το Κορδελιό και η παλιά Ελλάδα.

Μουτζουρωμένο το γυαλί, μα πίσω απ’ τους καπνούς του
βλέπει ο Θεός το Αϊβαλί και σταματάει ο νους του.

Τα σμυρναίικα τραγούδια ποιος σου τα ’μαθε;
Να τα λες και να δακρύζεις, της καρδιάς μου ανθέ!

Το καθρεφτάκι σου παλιό και το μυαλό χαμένο.
Σε ποιο τα ήπιες καπηλειό και βγήκες μεθυσμένο.

Τα σμυρναίικα τραγούδια...



ΣΤΙΧΟΙ: Ηλίας Κατσούλης
ΜΟΥΣΙΚΗ-ΕΡΜΗΝΕΙΑ: Παντελής Θαλασσινός
ΔΙΣΚΟΣ: Αστρανάμματα (1996)

Η προσφυγιά

Το τραγούδι αναφέρεται στη Μικρασιατική Καταστροφή του 1922. Ταιριάζει ό­μως, δυ­στυ­χώς, και στους πρόσφυγες που υπήρξαν, υπάρχουν και θα υ­πάρ­ξουν σε δι­ά­φο­ρα μέρη του πλανήτη μας...


Πάνε κι έρχονται καράβια
φορτωμένα προσφυγιά.
Βάψαν τα πανιά τους μαύρα,
τα κατάρτια τους μαβιά.

Σε ποια πέτρα, σε ποιο χώμα
να ριζώσεις τώρα πια;
Κι απ’ τον θάνατο ακόμα
πιο πικρή είσαι προσφυγιά!

Πού να βρίσκεται ο πατέρας;
Ψάχνει η μάνα για παιδιά.
Μας εσκόρπισε ο αγέρας
σ’ άλλη γη, σ’ άλλη στεριά.

Σε ποια πέτρα, σε ποιο χώμα
να ριζώσεις τώρα πια;
Κι απ’ τον θάνατο ακόμα
πιο πικρή είσαι προσφυγιά!



ΣΤΙΧΟΙ: Πυθαγόρας / ΜΟΥΣΙΚΗ: Απόστολος Καλδάρας
ΕΡΜΗΝΕΙΑ: Γιώργος Νταλάρας / ΔΙΣΚΟΣ: Μικρά Ασία (1972)

3 Ιουνίου 2019

Σπίτι μας είναι η γη

Στη Βόρεια Αμερική κατοικούσαν κυρίως Ινδιάνοι. Στα μέσα του 19ου αιώνα οι λευ­κοί έ­ποι­κοι τους έδιωξαν από τα εδάφη τους –άλλοτε ειρηνικά και άλλοτε βί­αι­α.

Το παρακάτω κείμενο (οπτικοποιημένο όμορφα και στο βιντεάκι) είναι α­πό­σπα­σμα της α­πά­ντη­σης που έστειλε το 1855 ο αρχηγός των Ινδιάνων στον Πρό­ε­δρο των Η­ΠΑ, ο ο­ποί­ος είχε ζητήσει να αγοράσει ένα τμήμα της γης τους. Αυ­τός ο «ά­γρι­ος» και «α­πο­­λί­τι­στος» λαός μάς παραδίδει ένα μάθημα για την ε­νό­τη­τα της ζωής σε έ­ναν πλανήτη που σή­με­ρα κινδυνεύει...


Πώς μπορείτε να αγοράσετε ή να πουλήσετε τον ουρανό ή τη ζεστασιά της γης; Η ι­δέ­α μάς φαίνεται περίεργη. Επειδή ακριβώς δε μας ανήκουν η δρο­σιά του αέ­ρα και η διαύγεια του νερού, πώς είναι δυνατόν να τα α­γο­ρά­σε­τε; Κά­θε κομμα­τάκι αυ­τής της γης είναι ιερό για τον λαό μου. Κά­θε βε­λό­να του λα­μπε­ρού πεύ­κου, κά­θε αμ­μου­δε­ρή κοίτη ποταμού, κά­θε κομ­μα­τά­κι ο­μί­χλης μέ­σα στα σκο­τει­νά δάση, κάθε ξέ­φω­το και κάθε βού­ι­σμα ε­ντό­μου εί­ναι ιερό στη μνήμη και στην εμπειρία του λα­ού μου.

Είμαστε ένα μέρος της γης κι αυτή, πάλι, ένα κομμάτι από εμάς. Τα ευ­ω­δια­στά λου­λού­δια είναι οι αδερφές μας. Το ελάφι, το άλογο, ο μεγάλος α­ε­τός εί­ναι οι α­δερ­φοί μας. Τα βράχια στους λόφους, το πράσινο χρώμα των λι­βα­διών, η ζε­στα­σιά του πόνι και ο άνθρωπος, όλα ανήκουν στην ί­δια οι­κο­γέ­νει­α. Γι’ αυτό και όταν ο Μεγάλος Αρχηγός στην Ουάσιγκτον μας πα­ραγ­γέλ­νει ότι θέλει να αγο­ρά­σει τη γη μας, ζητάει πολλά από ε­μάς. Ο Μεγάλος Αρχηγός μάς παραγγέλνει ό­­τι θα μας ε­ξα­σφα­λί­σει ένα μέ­ρος έ­τσι που να μπο­ρού­με να ζή­σου­με άνετα με­τα­ξύ μας. Θα σκε­φτού­με, λοι­πόν, την προ­σφο­ρά του για ν’ α­γο­ρά­σει τη γη μας. Αλλά δε θα εί­ναι κι εύ­κο­λο. Γιατί αυτή η γη είναι για μας ιερή.

Ξέρουμε ότι ο λευκός άνθρωπος δεν καταλαβαίνει τα ήθη μας. Ένα κομ­μά­τι γης μοιά­ζει γι’ αυτόν μ’ ένα οποιοδήποτε άλλο κομμάτι, γιατί εί­ναι έ­νας ξέ­νος που έρ­­χε­ται μες στη νύχτα και παίρνει από τη γη αυτό που έ­χει α­νά­γκη. Η γη δεν εί­ναι ο α­δερ­φός του, αλλά ο εχθρός του, και μόλις την κυριεύσει πη­γαί­νει μα­κρύ­τερα.

Συμπεριφέρεται στη μητέρα του, τη γη, και στον αδερφό του, τον ου­ρα­νό, σαν να ή­ταν πράγματα που αγοράζονται, που λεηλατούνται, που που­λιού­νται όπως τα πρό­βα­τα ή τα λαμπερά μαργαριτάρια. Η απληστία του θα κα­τα­βρο­χθί­σει τη γη και δε θ’ αφήσει πίσω της παρά μια έρημο.

Ξέρουμε τουλάχιστον αυτό: η γη δεν α­νή­κει στον άνθρωπο, ο άνθρωπος α­νή­κει στη γη. Αυτό το ξέρουμε. Όλα τα πράγματα είναι αλληλένδετα, ό­πως το αίμα ε­­νώ­νει μια οικογένεια. Όλα τα πράγματα είναι αλ­λη­λέν­δε­τα.

Ένα πράγμα που ξέρουμε εμείς –και που ο λευκός άνθρωπος θα α­να­κα­λύ­ψει ί­­σως κάποτε– είναι ότι ο θεός μας είναι ο ίδιος θεός. Ίσως να σκέ­φτε­στε να τον α­πο­κτή­σε­τε τώρα, όπως θέλετε να αποκτήσετε τη γη μας, αλ­λά δεν μπο­ρεί­τε. Εί­ναι ο θεός του ανθρώπου και το έλεός του εί­ναι το ί­διο και για τον λευ­κό και για τον ε­ρυ­θρό­δερ­μο άνθρωπο. Αυτή η γη είναι πο­λύ­τι­μη για τον άνθρωπο και όταν τη βλά­πτει είναι σαν να δεί­χνει πε­ρι­φρό­νη­ση στον Δη­μι­ουρ­γό.

ΚΕΙΜΕΝΟ: ΓΛΩΣΣΑ ΣΤ΄ ΤΑΞΗΣ (διασκευή από το βιβλίο «Πού είναι ο αετός; Χαιρετισμός στη γη», εκδ. ΚΟΑΝ, Α­θή­να, 1997), youtube.com/user/PLWTINOS - ΒΙΝΤΕΟ: H e-κτη ατ@ξία στ’ ανοιχτά

ΔΙΑΒΑΣΤΗΚΑΝ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ ΤΗΝ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΕΒΔΟΜΑΔΑ