30 Νοεμβρίου 2014

Παζλ με τον παγκόσμιο χάρτη

Πατήστε στην εικόνα και... τακτοποιήστε τον πλανήτη!



Οι ζώνες βλάστησης της Γης

Πατήστε στην εικόνα και αναγνωρίστε τις ζώνες βλάστησης του πλανήτη μας με το παιχνίδι που έχει φτιάξει ο φυσικός Ηλίας Σιτσανλής:



23 Νοεμβρίου 2014

Νησιά με... σύνορα!

Μερικά νησιά ανήκουν σε δύο, ακόμη και σε τρεις χώρες. Σε μία μάλιστα περίπτωση θεωρούμε ότι τα τμήματα του νησιού βρίσκονται σε διαφορετική ήπειρο!

Τα μεγαλύτερα από αυτά είναι επτά. Δύο βρίσκονται στην Αμερική, δύο στην Ευρώπη και τρία στην Ασία.



Στην Αμερική

1 Ισπανιόλα (Κεντρική Αμερική). Χωρίζεται σε δύο ανεξάρτητα κράτη. Το δυτικό τμήμα συγκροτεί την Αϊτή, ενώ το ανατολικό και μεγαλύτερο τη Δομινικανή Δημοκρατία.


2 Γη του Πυρός (Νότια Αμερική). Το δυτικό και μεγαλύτερο τμήμα ανήκει στη Χιλή, το ανατολικό υπάγεται στην Αργεντινή.


Στην Ευρώπη

3 Ιρλανδία (ΒΔ Ευρώπη). Το βορειοανατολικό τμήμα ανήκει στο Ηνωμένο Βασίλειο, το νότιο και μεγαλύτερο είναι το ομώνυμο ανεξάρτητο κράτος.


4 Κύπρος (ΝΑ Ευρώπη). Το βόρειο τμήμα καταλαμβάνεται παράνομα από την Τουρκία, το νότιο και μεγαλύτερο είναι το ομώνυμο ανεξάρτητο κράτος.


Στην Ασία

5 Βόρνεο (ΝΑ Ασία). Το νότιο και μεγαλύτερο τμήμα ανήκει στην Ινδονησία. Η πλειοψηφία του βόρειου υπάγεται στη Μαλαισία, ενώ ένα μικρό κομμάτι είναι ανεξάρτητο κράτος με το όνομα Μπρουνέι.


6 Νέα Γουινέα (ΝΑ Ασία, Ωκεανία). Το δυτικό και μεγαλύτερο τμήμα ανήκει στην Ινδονησία της Ασίας, το ανατολικό υπάγεται στην Παπούα Νέα Γουινέα της Ωκεανίας.


7 Τιμόρ (ΝΑ Ασία). Το δυτικό και μεγαλύτερο τμήμα ανήκει στην Ινδονησία, το ανατολικό είναι ανεξάρτητο κράτος με το όνομα Ανατολικό Τιμόρ.


ΧΑΡΤΕΣ: podilato98.blogspot.com (1: users.sch.gr/sitsil/, 2: worldatlas.com, 3: thebrightredbackpack.wordpress.com, 4: d-maps.com, 5-6 και 8: en.wikipedia.org, 7: sttaspots.blogspot.com)

Γεωγραφία

20 Νοεμβρίου 2014

Έχω δικαίωμα

Μια αφίσα του Χρήστου
Παπαδημητρίου


ΕΙΚΟΝΑ: 0-18.gr

18 Νοεμβρίου 2014

Το φαινόμενο του θερμοκηπίου
(προσομοίωση)

Πατήστε στην εικόνα και παρακολουθήστε μια πολύ ενδιαφέρουσα προσομοίωση για το φαι­νό­με­νο του θερμοκηπίου. Εξηγεί με απλό και κατανοητό τρόπο πώς οι άν­θρω­ποι αυ­­ξά­νου­με τα «αέρια του θερμοκηπίου» που υπάρχουν στην α­τμό­σφαι­ρα, ο­δη­γώ­ντας τον πλα­νή­τη μας σε υπερθέρμανση.



Η ατμόσφαιρα της Γης
(παρουσίαση)

17 Νοεμβρίου 2014

Το Πολυτεχνείο του Δημήτρη

Ο Δημήτρης είναι μαθητής της πέμπτης τάξης, ζει στις Αρχάνες της Κρήτης και έ­φτια­ξε έ­να εντυπωσιακό βίντεο για την εξέγερση του Πολυτεχνείου. Από μας ένα πο­λύ πολύ με­γά­λο μπράβο!




Οι ήπειροι της Γης



Η εξερεύνηση των ηπείρων πραγματοποιήθηκε σταδιακά από διάφορους λαούς:

★ Οι πρώτοι μεγάλοι θαλασσοπόροι φαίνεται πως ήταν οι λαοί της Πολυνησίας (Ειρηνικός Ωκεανός).

★ Στην περιοχή μας πρωταγωνίστησαν τα αρχαία χρόνια οι Αιγύπτιοι, οι Μινωίτες, οι Μυκηναίοι, οι Φοίνικες και οι αρχαίοι Έλληνες. Οι τελευταίοι ίδρυσαν αποικίες από τον Εύξεινο Πόντο μέχρι τα δυτικά παράλια της Μεσογείου.

★ Ακολούθησαν οι θαλασσοπόροι από την Καρχηδόνα και τη Μασσαλία (ελληνική αποικία στη σημερινή Γαλλία), αλλά και από μεγάλες αυτοκρατορίες της εποχής (οι Μακεδόνες του Μ. Αλεξάνδρου, οι Ρωμαίοι).

★ Τα μεσαιωνικά χρόνια η σκυτάλη πέρασε στους Βίκινγκς της Σκανδιναβίας, τον Μάρκο Πόλο της Βενετίας, αλλά και σε θαλασσοπόρους από την Κίνα (15ος αιώνας).

★ Τον 15ο και τον 16ο αιώνα συντελέστηκαν οι μεγάλες Γεωγραφικές Ανακαλύψεις των Ευρωπαίων με πρωταγωνιστές τους Πορτογάλους και τους Ισπανούς (περίπλους Αφρικής, ανακάλυψη της Αμερικής).

★ Οι εξερευνήσεις συνεχίστηκαν μέχρι τις αρχές του 20ού αιώνα κυρίως από Άγγλους, Ολλανδούς και Νορβηγούς (ανακάλυψη της Ωκεανίας, εξερεύνηση Βόρειου και Νότιου Πόλου).


Το έμβλημα των Ολυμπιακών Αγώνων αποτελείται από πέντε κύκλους, έναν για κάθε κατοικήσιμη ήπειρο του πλανήτη μας. Οι κύκλοι συνδέονται, συμβολίζοντας την ενότητα της ανθρωπότητας.

Οι ήπειροι δεν είχαν πάντοτε τη σημερινή μορφή. Αρχικά υπήρχε μόνο μία υπερήπειρος, η Πανγαία, η οποία με τη διαρκή κίνηση των τεκτονικών πλακών διασπάστηκε και δημιούργησε τις ηπείρους που γνωρίζουμε. Περισσότερα εδώ.


Ο πληθυσμός της Γης δεν κατανέμεται εξίσου σε όλες τις ηπείρους. Η Ασία και η Ευρώπη είναι πυκνοκατοικημένες, ενώ η Αμερική και η Αφρική αραιοκατοικημένες. Η Ωκεανία είναι ιδιαίτερα αραιοκατοικημένη, η δε Ανταρκτική σχεδόν ακατοίκητη. Περισσότερα εδώ.




Πατήστε στα πλαίσια που ακολουθούν και διαβάστε σύντομες πληροφορίες για κάθε ήπειρο:

1. ΑΣΙΑ

★ Η Ασία είναι η μεγαλύτερη ήπειρος του πλανήτη μας. Καταλαμβάνει περίπου το 1/3 της συνολικής στερεάς επιφάνειας της Γης. Ξεκινά πολύ κοντά στον Βόρειο Πόλο και φτάνει στον Ισημερινό, ενώ ορισμένα νησιωτικά τμήματά της βρίσκονται στο νότιο ημισφαίριο.

★ Είναι η ήπειρος με τα περισσότερα νησιά και τις περισσότερες χερσονήσους. Στα δυτικά είναι ενωμένη με την Ευρώπη, που στην ουσία αποτελεί χερσόνησό της. Εδώ βρίσκονται και τα Ιμαλάια, ο μεγαλύτερος ορεινός όγκος της στεριάς. Μια από τις κορυφές τους μάλιστα, στο όρος Έβερεστ, είναι το ψηλότερο σημείο του πλανήτη μας (8.848 μ. πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας).

★ Είναι επίσης η ήπειρος με τον μεγαλύτερο πληθυσμό. Την κατοικεί περίπου το 60% της ανθρωπότητας (4,4 δισεκατομμύρια άνθρωποι).



2. ΑΜΕΡΙΚΗ

★ Η Αμερική καταλαμβάνει περισσότερο από το 1/4 της στεριάς και βρίσκεται εξ ολοκλήρου στο δυτικό ημισφαίριο.

★ Είναι γνωστή και ως «Νέος Κόσμος», επειδή οι Ευρωπαίοι την ανακάλυψαν σχετικά αργά, μόλις τον 15ο αιώνα. Η ονομασία της προέρχεται από τον Ιταλό εξερευνητή Αμέρικο Βεσπούτσι, τον πρώτο Ευρωπαίο που υποστήριξε ότι η Αμερική δεν ήταν οι Ανατολικές Ινδίες, αλλά μια διαφορετική, άγνωστη μέχρι τότε ήπειρος.



3. ΑΦΡΙΚΗ

★ Η Αφρική καταλαμβάνει το 1/5 της στεριάς. Είναι η τρίτη σε έκταση ήπειρος και η δεύτερη σε πληθυσμό. Εδώ βρίσκεται η Σαχάρα, η μεγαλύτερη έρημος της Γης.

★ Στις ακτές της δεν παρατηρούνται μεγάλες ανωμαλίες, δηλαδή δεν υπάρχουν πολλοί κόλποι και χερσόνησοι. Ελάχιστα είναι επίσης και τα νησιά της.



4. ΑΝΤΑΡΚΤΙΚΗ

★ Η Ανταρκτική είναι η νοτιότερη περιοχή της Γης. Περιλαμβάνει τον γεωγραφικό Νότιο Πόλο και περιβάλλεται από τον Νότιο Ωκεανό. Ονομάστηκε έτσι γιατί βρίσκεται στο αντίθετο μέρος από την αρκτική περιοχή.

★ Είναι μια τεράστια παγωμένη έκταση (περίπου το 98% της επιφάνειάς της καλύπτεται από πάγο). Αυτό το παγωμένο στρώμα είναι τόσο πολύ που αποτελεί το 90% του πάγου όλου του πλανήτη!

★ Είναι επίσης η πιο κρύα, η πιο ξηρή και η πιο ανεμώδης ήπειρος. Η θερμοκρασία της έχει φτάσει και στους -93 °C.

★ Η Ανταρκτική δεν έχει μόνιμους κατοίκους και δεν ανήκει σε κάποιο κράτος. Οι Ευρωπαίοι την ανακάλυψαν στα τέλη του 18ου αιώνα, ωστόσο πάτησαν το πόδι τους για πρώτη φορά πριν από περίπου εκατό χρόνια (το 1911). Σήμερα φιλοξενεί 1.000-5.000 ανθρώπους, οι οποίοι εργάζονται στους ερευνητικούς σταθμούς που υπάρχουν διάσπαρτοι στην ήπειρο.



5. ΕΥΡΩΠΗ

★ Στην πραγματικότητα η Ευρώπη αποτελεί τη δυτικότερη χερσόνησο της Ασίας. Τα σύνορά της με την τελευταία είναι κάπως αυθαίρετα και οφείλονται κυρίως σε ιστορικούς, πολιτιστικούς και πολιτικούς λόγους.

★ Λέγεται και «Γηραιά ήπειρος», επειδή είναι η κοιτίδα του δυτικού πολιτισμού. Μαζί με την Ασία και την Αφρική συγκροτούν τον «Παλιό Κόσμο», σε αντίθεση με τον «Νέο Κόσμο» (Αμερική, αλλά και Ωκεανία), που οι Ευρωπαίοι ανακάλυψαν σχετικά αργά.

★ Η παρουσία των ανθρώπων στην περιοχή είναι έντονη από τα πανάρχαια χρόνια. Αυτό οφείλεται στις καλές συνθήκες διαβίωσης και ανάπτυξης που συναντούμε: βρίσκεται σε απόσταση από τον Ισημερινό και τον Βόρειο Πόλο, έχει ευνοϊκό κλίμα και εύκολη πρόσβαση στη θάλασσα. Επίσης υπάρχουν μεγάλες πεδιάδες και αξιόλογα ποτάμια, ενώ απουσιάζουν οι έρημοι.

★ Το όνομά της προέρχεται από την αρχαία ελληνική μυθολογία. Σύμφωνα με αυτήν, η Ευρώπη ήταν βασιλοπούλα της Φοινίκης, μιας χώρας της Ασίας κοντά στην Κύπρο. Ήταν τόσο όμορφη, που όταν την είδε μια μέρα ο Δίας την αγάπησε και θέλησε να την κάνει γυναίκα του. Μεταμορφώθηκε σε έναν ωραίο ταύρο και την πλησίασε σιγά σιγά. Η κοπέλα χάιδεψε το ζώο και κάθισε στην πλάτη του. Τότε ο ταύρος έβγαλε φτερά και πέταξε μαζί της μακριά. Έφθασε στην Κρήτη, όπου η Ευρώπη παντρεύτηκε τον Δία και γέννησε τρεις γιους. Ένας από αυτούς ήταν ο Μίνωας, ο ξακουστός βασιλιάς της Κρήτης. Η ιστορία απεικονίζεται στο ελληνικό νόμισμα των 2 ευρώ.



6. ΩΚΕΑΝΙΑ

★ Η Ωκεανία είναι η μικρότερη ήπειρος. Συνίσταται από χώρες και περιοχές του Ειρηνικού Ωκεανού και την Αυστραλία.

★ Πολλές φορές αποκαλείται (λανθασμένα) Αυστραλία, επειδή αυτό το τεράστιο νησί, το μεγαλύτερο του πλανήτη, αποτελεί την κύρια μάζα του εδάφους της.



ΠΗΓΕΣ: Γεωγραφία ΣΤ΄ τάξης, Γεωλογία-Γεωγραφία Α΄ Γυμνασίου, el.wikipedia.org - ΕΙΚΟΝΕΣ: podilato98.blogspot.com (1: en.wikipedia.org, 4-6), en.wikipedia.org (7-12), bbj.hu (2), api.ning.com (3)

Οι ωκεανοί της Γης

Το μεγαλύτερο μέρος της Γης καλύπτεται από ωκεανούς, οι οποίοι επικοινωνούν μεταξύ τους. Στην πραγματικότητα όλο το αλμυρό νερό του πλανήτη αποτελεί μια ενιαία μάζα, έναν «παγκόσμιο ωκεανό».



Οι ωκεανοί περιέχουν το 97% του νερού και το 90% των ηφαιστείων (ευτυχώς!). Σε αντίθεση με τη στεριά, ένα αρκετά μεγάλο μέρος τους παραμένει ανεξερεύνητο.




Σύντομες πληροφορίες για τους ωκεανούς της Γης:

1. Ειρηνικός Ωκεανός


★ Έχει μέγεθος σχεδόν όσο όλοι οι άλλοι ωκεανοί μαζί. Καταλαμβάνει περίπου το 1/3 της γήινης επιφάνειας, ενώ στην Τάφρο των Μαριανών βρίσκεται το βαθύτερο σημείο όλων των ωκεανών (10.971 μ. κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας).

★ Περιλαμβάνει 25.000 νησιά, τα περισσότερα από τα οποία βρίσκονται κάτω από τον Ισημερινό.

★ Πήρε το όνομά του από τον Πορτογάλο θαλασσοπόρο Μαγγελάνο.
2. Ατλαντικός Ωκεανός


Το όνομά του προέρχεται από τον Άτλαντα της ελληνικής μυθολογίας, ο οποίος κρατούσε στους ώμους του τον ουρανό.
3. Ινδικός Ωκεανός


Εκτείνεται ανάμεσα στη νότια Ασία (βόρεια), την Αραβία και την Αφρική (δυτικά) και την Αυστραλία (ανατολικά). Νότιά του βρίσκεται ο Νότιος Ωκεανός.
4. Νότιος Ωκεανός


Περιβάλλει την Ανταρκτική. Παλαιότερα λεγόταν Νότιος Παγωμένος Ωκεανός.
5. Αρκτικός Ωκεανός


★ Είναι ο πιο μικρός και ο πιο ρηχός ωκεανός. Μεγάλο μέρος της επιφάνειάς του είναι παγωμένο. Τον χειμώνα οι πάγοι τον καλύπτουν απ’ άκρη σ’ άκρη.

★ Στο κέντρο του βρίσκεται ο γεωγραφικός Βόρειος Πόλος. Περιβάλλεται από την Ευρώπη, την Ασία και την Αμερική. Παλαιότερα λεγόταν Βόρειος Παγωμένος Ωκεανός.

ΠΗΓΕΣ: Γεωγραφία ΣΤ΄ τάξης, Γεωλογία-Γεωγραφία Α΄ Γυμνασίου, el.wikipedia.org - ΕΙΚΟΝΕΣ: podilato98.blogspot.com (1: placeandthings.wordpress.com, 5: wiki.omopedia.nl, 6-7 και 9: el.wikipedia.org, 8: pt.wikipedia.org)

15 Νοεμβρίου 2014

6 Νοεμβρίου 2014

Η σωστή στάση εργασίας στον υπολογιστή

Η στάση του σώματός μας όταν εργαζόμαστε με τον υπολογιστή είναι πολύ σημαντική. Μια κακή στάση, για παράδειγμα, μπορεί να μας δημιουργήσει προβλήματα στη μέση, στα χέρια ή στα μάτια. Πολύ σημαντικό είναι επίσης να κάνουμε συχνά διαλείμματα για ξεκούραση.


Οι κανόνες είναι πολύ απλοί. Ας προσπαθήσουμε να τους εφαρμόζουμε:



Ορίστε και μια πρώτη εξάσκηση: Πατήστε στην εικόνα, εμφανίστε τα σημεία ελέγχου και βάλτε τον μαθητή στη σωστή θέση!




σχολική ζωήτεχνολογίαυγεία-κίνδυνοι

4 Νοεμβρίου 2014

Βρείτε τα φρούτα

Πατήστε στην εικόνα και εντοπίστε τα φρούτα. Αν μάλιστα σας έρθει και καμιά λι­­γού­ρα, τρέξτε στην κουζίνα! Νιαμ νιαμ!


ΠΗΓΗ: Games by RigasF

Ο κατάσκοπος


Ένας κατάσκοπος θέλει να εισχωρήσει σε ένα πολεμικό εργοστάσιο του εχθρού, το ο­ποί­ο ό­μως φυλάσσεται από φρουρό. Κάθε φορά που κάποιος προσπαθεί να μπει α­πό την κε­ντρι­κή πύλη, ο φρουρός λέει ένα σύνθημα και επιτρέπει την εί­σο­δο μόνο ό­ταν α­κού­σει την κατάλληλη απάντηση, δηλαδή το παρασύνθημα.

Κρύβεται, λοιπόν, ο κατάσκοπος κοντά στην πύλη και περιμένει. Έρχεται ο πρώ­τος ε­πι­σκέ­πτης και ο φρουρός του λέει «οκτώ». Εκείνος απαντάει «τέσ­σε­ρα» και περ­νά­ει μέ­σα.

Στον δεύτερο επισκέπτη ο φρουρός λέει «δώδεκα» και η απάντηση είναι «έξι». Στον τρί­το λέ­ει «έξι» κι εκείνος απαντάει «τρία».

«Καλά, είναι πολύ ανόητοι», σκέφτεται ο κατάσκοπος. «Για κάθε αριθμό που λέει ο φρου­ρός η απάντηση είναι το μισό του. Δε θα μπορούσαν να βάλουν κάτι ευ­κο­λό­τε­­ρο!»

Πλησιάζει γεμάτος αυτοπεποίθηση. «Δέκα», του λέει ο φρουρός. «Πέντε», α­πα­ντά­ει ε­κεί­νος. Αμέσως ο φρουρός σημαίνει συναγερμό!

Ποιο ήταν το σωστό παρασύνθημα και γιατί;


Ο κατάσκοπος έπρεπε να πει «τέσσερα». Το συνθηματικό δεν ή­ταν το μισό του α­ριθ­μού αλλά το άθροισμα των γραμμάτων του!

ΠΗΓΗ: ΔΙΑΣΚΕΔΑΣΤΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ - ΕΙΚΟΝΑ: nocheenpie.blogspot.com

2 Νοεμβρίου 2014

Πάμε όπερα;



Η όπερα δημιουργήθηκε την περίοδο της Αναγέννησης (τέλη 16ου αιώνα) στη Φλω­ρε­­ντί­α της Ιταλίας από κάποιους μορφωμένους ανθρώπους που θέλησαν να α­να­βι­ώ­σουν το αρ­χαί­ο ελληνικό θέατρο. Το όνομά της προέρχεται από την ι­τα­λι­κή φράση «o­pe­ra in mu­si­ca» (= έργο σε μουσική) και είναι ένα δραματικό θε­α­τρι­κό έργο που το κείμενό του αποδίδεται α­πό τους καλλιτέχνες τραγουδιστά, με συ­νο­δεί­α ορ­χή­στρας. Μπορεί να υπάρχουν και πε­ζοί διάλογοι ή μέρη α­παγ­γε­λί­ας, ε­πί­σης όμως με μου­σι­κή συνοδεία.

Η όπερα χαρακτηρίζεται από επεισόδια με πολύπλοκες ή απρόβλεπτες ε­ξε­λί­ξεις, ώ­στε να προ­κα­λεί­ται έντονη συγκίνηση. Το θέμα της κάθε φορά προ­έρ­χε­ται α­πό δι­ά­φο­ρες πη­γές (μυ­θο­λο­γί­α, παραμύθια, θρύλους, ιστορία, λογοτεχνικά έργα κ.ά.).

Στην Ελλάδα παίζονταν όπερες ήδη από τον 18ο αιώνα. Κυριότερος Έλληνας συν­θέ­της ό­πε­ρας κατά τον 20ό αιώνα είναι ο Μανώλης Καλομοίρης, ο οποίος, με­τα­ξύ άλ­λων, έχει με­λο­ποι­ή­σει έργα του Νίκου Καζαντζάκη.


Η Εθνική Λυρική Σκηνή...


...και η είσοδός της στην οδό Ακαδημίας, στο κέντρο της Αθήνας


ΠΗΓΕΣ: ΕΘΝΙΚΗ ΛΥΡΙΚΗ ΣΚΗΝΗ, www.greek-language.gr - ΕΙΚΟΝΕΣ: statesmen.gr, el.wikipedia.org


Το γλωσσάρι της όπερας



1. ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ

Σκηνή. Σκηνή του θεάτρου είναι ο χώρος όπου παίζουν οι ηθοποιοί και οι τρα­γου­δι­στές.

Σκηνικά. Οτιδήποτε δημιουργεί την εικόνα μιας παράστασης: κατασκευές που α­πει­κο­νί­­ζουν κτίρια, ένα απλό πανί στο οποίο έχουν ζωγραφιστεί τοπία ή ό,τι άλ­λο α­πο­φα­σί­σουν ο σκη­νο­θέ­της με τον σκηνογράφο.

Σταγκόνια. Είναι οι μεγάλες σιδερένιες βέργες που βρίσκονται πάνω από τη σκη­νή. Πά­­νω στα σταγκόνια οι τεχνικοί κρεμούν τα φώτα ή και τα σκηνικά.

Παρασκήνια. Ό,τι βρίσκεται πλάι, πίσω και κάτω από τη σκηνή.

Κουίντα. Πλάγιο παραπέτασμα στη σκηνή του θεάτρου, που κρύβει τη θέα προς τα πα­ρα­­σκή­νι­α.

Σκάμμα (ή τάφρος) της ορχήστρας. Ο χώρος που βρίσκεται μπροστά και λίγο χα­μη­λό­­τε­ρα από τη σκηνή. Εκεί μπαίνουν οι μουσικοί της ορχήστρας για να παί­ξουν. Πρέ­πει να εί­ναι πιο χαμηλά από τη σκηνή, ώστε οι θεατές να βλέπουν κα­λά.

2. ΤΑ ΜΟΥΣΙΚΑ ΟΡΓΑΝΑ

Έγχορδα. Τα όργανα της κλασικής ορχήστρας που ο ήχος τους παράγεται από τον παλ­μό των χορδών. Στην ομάδα αυτή ανήκουν το βιολί, η βιόλα, το βιολοντσέλο και το κον­τρα­­μπά­σο.

Πνευστά. Όργανα της ορχήστρας, των οποίων ο ήχος παράγεται με φύσημα στο ε­πι­στό­­μι­ό τους. Χωρίζονται σε ξύλινα, όπως το φλάουτο, το όμποε, το κλα­ρι­νέ­το, το φα­γκό­το και το σα­ξό­φω­νο (που όμως σπάνια παίζει στην ορχήστρα) και σε χάλ­κι­να, ό­πως η τρο­μπέτα, το κόρ­νο, το τρομπόνι και η τούμπα.

Κρουστά. Όργανα της κλασικής ορχήστρας που ο ήχος τους παράγεται είτε χτυ­πώ­ντας τα με ειδικές ξύλινες μπαγκέτες είτε χτυ­πώ­ντας τα μεταξύ τους. Τέ­τοια όρ­γα­να είναι τα τύ­μπα­να, η γκρανκάσα, τα κύμβαλα, το τρίγωνο, το τα­μπού­ρο κ.ά.


3. ΟΙ ΦΩΝΕΣ

Τενόρος (οξύφωνος). Η ψηλότερη αντρική φωνή. Μοιάζει με την τρομπέτα. Συ­νή­θως στη ρο­μα­ντι­κή όπερα υποδύεται τον ήρωα.

Βαρύτονος. Η μεσαία αντρική φωνή. Μοιάζει με το κόρνο ή το τσέλο. Συχνά εί­ναι α­ντί­­πα­λος του τενόρου και διεκδικεί την αγαπημένη του κεντρικού ρο­μα­ντι­κού ή­ρω­α.

Βαθύφωνος (μπάσος). Η χαμηλότερη αντρική φωνή. Μοιάζει με το τρομπόνι. Συ­χνά ερ­μη­νεύ­ει ρόλους ηλικιωμένων και σοφών ανδρών ή και κωμικούς ρό­λους.

Υψίφωνος (σοπράνο). Η ψηλότερη γυναικεία φωνή. Μοιάζει με το βιολί και το φλά­ου­­το. Συ­χνά είναι η κύρια ηρωίδα, εκφράζοντας την αγνότητα και τη νε­α­νι­κό­τη­τα.

Μεσόφωνος (μετζοσοπράνο). Η μεσαία γυναικεία φωνή. Μοιάζει με το όμποε ή και το κλα­ρι­νέ­το (στη χαμηλή του έκταση). Οι ρόλοι που ερμηνεύει είναι πο­λυ­ποί­κι­λοι: μητέρες, τσιγ­γά­νες, μάγισσες, υπηρέτριες. Μερικές φορές ερμηνεύει και ρόλους νέ­ων ανδρών.

Κοντράλτο. Η χαμηλότερη γυναικεία φωνή. Μοιάζει με τη βιόλα. Συχνά ερ­μη­νεύ­ει χα­ρα­­κτή­ρες ηλικιωμένων γυναικών ή μαντισσών.

4. ΟΙ ΦΩΝΗΤΙΚΕΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ

Ντουέτο. Όταν δύο μουσικοί παίζουν μαζί ή όταν δύο τραγουδιστές τραγουδούν μα­ζί.

Τρίο. Όταν τρεις μουσικοί παίζουν μαζί ή όταν τρεις τραγουδιστές τρα­γου­δούν μα­ζί.

Κουαρτέτο. Όταν τέσσερις μουσικοί παίζουν μαζί ή όταν τέσσερις τραγουδιστές τρα­γου­­δούν μαζί.

Χορωδία. Ομάδα τραγουδιστών που τραγουδούν όλοι μαζί. Η χορωδία είναι χω­ρι­σμέ­νη κα­τά φωνές (αντρικές και γυναικείες) και συχνά παίζει τον ρόλο που έ­παι­ζε ο χο­ρός στην αρ­χαί­α τραγωδία.


Η Όπερα του Σίδνεϊ, ένα από τα πιο διάσημα κτίρια του 20ού
αιώνα και σημαντικό τουριστικό αξιοθέατο της Αυστραλίας


5. Η ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ

Εισαγωγή. Είναι ένα ορχηστρικό κομμάτι που ακούγεται συνήθως πριν σηκωθεί η αυ­λαί­­α. Σκο­πό έχει να μας εισαγάγει στη διάθεση του έργου, να καταλάβουμε αν εί­ναι χαρού­μενο ή τρα­γι­κό. Μπορεί επίσης να λέγεται ουβερτούρα, πρελούδιο ή συμ­φω­νί­α.

Λιμπρέτο. Το κείμενο της όπερας. Ο συγγραφέας που το γράφει λέγεται λι­μπρε­τί­στας.

Πράξη. Κάθε θεατρικό έργο χωρίζεται σε πράξεις. Κάθε πράξη έχει τη δική της υ­πό­θε­ση και τη δική της κορύφωση. Τα έργα που έχουν μία μόνο πράξη λέγονται μο­νό­πρα­κτα.

Άρια. Έτσι λέμε ένα τραγούδι στην όπερα. Η άρια παίζει σημαντικό ρόλο: Μέσω αυ­τής ο ή­ρω­ας εκφράζει τα συναισθήματά του, τις σκέψεις του και α­πο­κα­λύ­πτε­ται ο χα­ρα­κτή­ρας του.

Φινάλε. Το τελικό μέρος του έργου.

6. ΣΥΓΓΕΝΕΥΟΥΝ ΜΕ ΤΗΝ ΟΠΕΡΑ

Οπερέτα. Μουσικό θεατρικό είδος. Στις οπερέτες η υπόθεση είναι πιο ανάλαφρη α­πό την ό­πε­ρα, η μουσική εύθυμη, υπάρχουν πολλοί πεζοί διάλογοι και, συνήθως, κα­λό τέ­λος. Η ο­πε­ρέ­τα καλλιεργήθηκε κυρίως στο Παρίσι και στη Βιέννη. Και στην Ελ­λά­δα, όμως, έχου­με ε­ξαί­ρε­τους συνθέτες οπερέτας, όπως ο Θεόφραστος Σα­κελ­λα­ρί­δης και ο Νίκος Χα­τζη­­α­πο­στό­λου.

Μιούζικαλ. Μουσικό θεατρικό έργο ανάλογο με την όπερα, αλλά με πε­ρισ­σό­τε­ρους δι­α­­λό­γους πρόζας, δηλαδή χωρίς τραγούδι. Συνήθως η υπόθεση έ­χει καλό τέ­λος. Εμ­φα­νί­­στη­κε τον 20ό αιώνα, κυρίως στις αγγλοσαξονικές χώρες.

ΠΗΓΗ: ΕΘΝΙΚΗ ΛΥΡΙΚΗ ΣΚΗΝΗ - ΕΙΚΟΝΕΣ: podilato98.blogspot.com (από ζωγραφίζω.com), afri-culture.com, 7tripson.com


Επαγγέλματα της όπερας



1. Ο ΕΠΙΚΕΦΑΛΗΣ

Σκηνοθέτης. Είναι ο άνθρωπος που αποφασίζει τον τρόπο με τον οποίο θα πα­ρου­σι­α­στεί το έργο, πώς θα είναι η εικόνα της παράστασης. Δίνει οδηγίες στον σκη­νο­γρά­φο και στον εν­δυ­μα­το­λό­γο και καθοδηγεί τους τραγουδιστές.

2. Η ΜΟΥΣΙΚΗ

Συνθέτης. Είναι αυτός που έχει γράψει τη μουσική του έργου.

Διευθυντής ορχήστρας. Είναι ο άνθρωπος που συντονίζει όλο το θέαμα: δι­ευ­θύ­νει την ορ­χή­στρα και τη χορωδία και καθοδηγεί τους τραγουδιστές. Μοιά­ζει με τον κα­πε­τά­νιο του πλοί­ου, στον οποίο υπακούν όλοι. Κρατάει τον ρυθμό και υ­πο­δει­κνύ­ει στους μουσικούς και στους τραγουδιστές τα συναισθήματα και το ύ­φος του έργου.

Μονωδός. Έτσι λέγεται ο τραγουδιστής της όπερας. Εκτός από όμορφη φωνή χρει­ά­ζε­ται πο­λύ­χρο­νη και συστηματική δουλειά. Ο λυρικός τραγουδιστής, άλ­λω­στε, σπα­νί­ως χρη­σι­­μο­ποι­εί μικρόφωνο· το αντικαθιστά με το ίδιο του το σώ­μα (το διάφραγμα, τις κοιλότητες του προσώπου του). Ας μην ξεχνάμε ότι η φω­νή του πρέπει να δι­α­πε­ρά­σει τον όγκο της ορ­χή­στρας και να φτάσει ακόμη και στα τε­λευ­ταί­α καθίσματα του θε­ά­τρου.


Η κορυφαία υψίφωνος Μαρία Κάλλας (1923-1977) είναι
η πιο γνωστή λυρική τραγουδίστρια του 20ού αιώνα


3. Η ΣΚΗΝΗ

Σκηνογράφος. Ο σκηνογράφος μελετά το έργο και σχεδιάζει το σκηνικό της πα­ρά­στα­­σης σύμ­φω­να με τις επιθυμίες του σκηνοθέτη. Σχεδιάζει, δηλαδή, τον τό­πο και τον χώρο, στον ο­ποί­ο συμβαίνουν τα γεγονότα που περιγράφει το έργο. Α­πό τα σχέ­δι­ά του φτιά­χνο­νται τα σκη­νι­κά (σπίτια, τοπία, δέντρα), καθώς και όσα α­ντι­κεί­με­να εί­ναι απαραίτητα.

Ζωγράφος. Ζωγραφίζει τα σκηνικά που τοποθετούνται στη σκηνή. Μπορεί να τα βά­ψει με έ­να χρώμα, αλλά και να ζωγραφίσει ολόκληρη εικόνα με πολλές λε­πτο­μέ­ρει­ες. Επίσης ζω­γρα­φί­ζει τα φόντα που συμπληρώνουν τα σκηνικά, δεί­χνο­ντας το βά­θος του χώρου ή τον ο­ρί­ζο­ντα ή και μόνο τον ουρανό.

Πλαστικός ζωγράφος. Επιμελείται όλα τα μέρη των σκηνικών που είναι α­νά­γλυ­φα, δη­­λα­δή εκείνα που πρέπει να σκαλιστούν πάνω σε μια επιφάνεια. Μπο­ρεί να φτιά­ξει έ­ναν ά­γριο τοί­χο, αλλά και μια ανάγλυφη εικόνα. Επίσης φτιάχνει όλα τα γλυ­πτά (αν χρει­ά­ζο­­νται στην πα­ρά­στα­ση).

Κατασκευαστής ειδών φροντιστηρίου. Κάθε αντικείμενο που χρησιμοποιείται στη σκη­­νή λέγεται φροντιστήριο, επειδή «φροντίζει» να γίνει σωστά η πα­ρά­στα­ση. Ο κα­τα­σκευ­α­­στής ειδών φροντιστηρίου, επομένως, φτιάχνει ψεύ­τι­κα ψα­λί­δια, πουγκιά, κλει­διά, μά­σκες, ο­μπρέ­λες και οτιδήποτε άλλο προβλέπεται από την υ­πό­θε­ση του έρ­γου.

Σχεδιαστής φωτισμών. Είναι αυτός που αποφασίζει πώς θα ανάβουν τα φώτα στη σκη­­νή. Διαβάζει το έργο και συνεργάζεται με τον σκηνοθέτη, τον σκη­νο­γρά­φο και τον εν­δυ­­μα­το­λό­γο. Καθορίζει πόσο φως θα έχει κάθε σκηνή του έργου και α­πό ποια με­ριά θα έρ­­χε­ται, ώ­στε να φαίνονται οι ήρωες και όλη η δράση. Ε­πί­σης, βά­ζει φως για να γίνουν ει­δικά ε­φέ (π.χ. αστραπές).

Σχαρίστας. Χειρίζεται όλους τους μηχανισμούς της σκηνής που ωθούν τα κινητά μέ­ρη του σκη­νι­κού προς την επιθυμητή κατεύθυνση. Οι μηχανισμοί μπορεί να εί­ναι η­λε­κτρο­κί­­νη­τοι ή μη­χα­νο­κί­νη­τοι.


4. Η ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΩΝ ΗΡΩΩΝ

Ενδυματολόγος. Μελετά το έργο, φαντάζεται τι φοράει κάθε ήρωας σε κάθε σκη­νή και σχε­δι­ά­ζει τα κοστούμια της παράστασης, πάντοτε σε συνεργασία με τον σκη­νο­θέ­τη.

Κατασκευαστής ενδυμάτων. Φτιάχνει τα κοστούμια που χρησιμοποιούνται στο έρ­γο α­­κο­λου­θώ­ντας τα σχέδια του ενδυματολόγου. Αν είναι απαραίτητο, τους προ­σθέ­τει και δι­α­­κο­σμη­τι­κά στοιχεία. Αρκετές φορές, επίσης, επιμελείται την έν­δυ­ση των καλ­λι­τε­χνών.

Σχεδιαστής μακιγιάζ. Είναι εκείνος που βάφει το πρόσωπο των καλλιτεχνών πριν βγουν στη σκηνή, προκειμένου να τους κάνει να μοιάζουν με τον ρόλο που υ­πο­δύ­ο­νται. Με ειδι­κές μπογιές και κρέμες μπορεί να μετατρέψει μια νέα και ό­μορ­φη τρα­γου­δί­στρι­α σε γριά μά­γισ­σα ή έναν μεγαλύτερης ηλικίας τραγουδιστή σε γοητευτικό νέ­ο. Στη γλώσσα μας η ει­δι­κό­τη­τα αυτή λέγεται «ψιμυθιολόγος» α­πό την αρχαία ελ­λη­νι­κή λέξη ψιμύθιο, που ση­­μαί­νει λευκή σκόνη αλλά και στο­λί­δι, φτιασίδι.

Σχεδιαστής κομμωτής. Χτενίζει τα μαλλιά των καλλιτεχνών, ώστε να ται­ριά­ζουν με το ύ­φος του ρόλου τους. Συχνά είναι και περουκιέρης, δηλαδή κα­τα­σκευ­ά­ζει πε­ρού­κες που έ­χουν ει­δι­κό σχέδιο ή ακολουθούν τη μόδα μιας πα­λαι­ό­τε­ρης εποχής.

Σχεδιαστής-ράφτης καπέλων. Σχεδιάζει και κατασκευάζει τα καπέλα που φο­ρούν οι ή­­ρω­ες του έργου, ακολουθώντας τα σχέδια του ενδυματολόγου. Επίσης φτιά­χνει τα δι­α­κο­­σμη­τι­κά και συμπληρωματικά στοιχεία που μπορεί να φο­ριού­νται στο κεφάλι, ό­πως δι­α­δή­­μα­τα/στέμματα, λουλούδια, στεφάνια, κορδέλες και άλ­λα.


ΠΗΓΗ: ΕΘΝΙΚΗ ΛΥΡΙΚΗ ΣΚΗΝΗ - ΕΙΚΟΝΕΣ: koolnews.gr, ifmedia.gr, skai.gr, livemedia.gr


Η Γη ως ουράνιο σώμα
(κουίζ)

Πατήστε στην εικόνα και ελέγξτε τις γνώσεις σας:



ΔΙΑΒΑΣΤΗΚΑΝ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ ΤΗΝ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΕΒΔΟΜΑΔΑ