29 Σεπτεμβρίου 2018

Storm

Στις αρχές του 18ου αιώνα ο Ιταλός Αντόνιο Βιβάλντι συνέθεσε τις περίφημες «Τέσσερις Εποχές». Πρόκειται για τέσσερα κονσέρτα βιολιού, ένα για κάθε εποχή του χρόνου. Η «Καταιγίδα» (Storm) προέρχεται από το «Καλοκαίρι»:

ΜΟΥΣΙΚΗ: Antonio Vivaldi - ΣΥΝΘΕΣΗ: 1723

Καιρός και κλίμαΟρχηστρικά

28 Σεπτεμβρίου 2018

Παίξτε με την κλίμακα Μποφόρ

Πατήστε στην εικόνα:





Καιρός και κλίμαΠαιχνίδια

27 Σεπτεμβρίου 2018

Περιφορά = τέσσερις εποχές

Εποχές είναι οι χρονικές περίοδοι στις οποίες διαιρείται το έτος. Κατά τη διάρκειά τους επικρατούν ιδιαίτερες καιρικές συνθήκες όσον αφορά τη θερμοκρασία, τις βροχοπτώσεις, την υγρασία κτλ.

Όπως είδαμε αλλού, η τροχιά της Γης γύρω από τον Ήλιο είναι ελλειπτική και ο νοητός της άξονας πλάγιος. Οι εποχές οφείλονται σε αυτή την κλίση του άξονα: Κατά την περιφορά του πλανήτη μας είναι στραμμένο προς τον Ήλιο άλλοτε το βόρειο και άλλοτε το νότιο ημισφαίριο.
  • Όταν είναι στραμμένο προς τον Ήλιο το βόρειο ημισφαίριο, οι ηλιακές ακτίνες πέφτουν κάθετα προς αυτό και το θερμαίνουν περισσότερο, ενώ στο νότιο ημισφαίριο οι ακτίνες πέφτουν πλάγια και το θερμαίνουν λιγότερο. Τότε λέμε ότι το βόρειο ημισφαίριο έχει καλοκαί­ρι και το νότιο ημισφαίριο χειμώνα.
  • Το αντίθετο συμβαίνει όταν είναι στραμμένο προς τον Ήλιο το νότιο ημισφαίριο.


Χριστούγεννα στην Αυστραλία


Μπορεί ο κύκλος των εποχών στα δύο ημισφαίρια να είναι αντίθετος, αλλά δε συμβαίνει το ίδιο στις περιοχές γύρω από τον Ισημερινό. Εκεί δεν υπάρχουν σημαντικές αλλαγές στην ποσότητα του ηλιακού φωτός, ωστόσο πολλές περιοχές (κυρίως στον βόρειο Ινδικό Ωκεανό) χαρακτηρίζονται από μουσώνες και δυνατούς ανέμους.

Οι εποχές στο βόρειο ημισφαίριο

Στην πραγματικότητα οι εποχές δεν ξεκινούν την πρώτη μέρα του Μαρτίου, του Ιουνίου κ.ο.κ. αλλά λίγο αργότερα. Επίσης, η εναλλαγή των εποχών έχει συνέπειες στη διάρκεια της ημέρας και της νύχτας:

1 ΑΝΟΙΞΗ. Στις 21 Μαρτίου το βόρειο ημισφαίριο, η περιοχή μας, μπαίνει στην άνοιξη. Τότε η ημέρα και η νύχτα έχουν ίση διάρκεια. Το φαινόμενο αυτό ονομάζεται εαρινή ισημερία (έαρ στα αρχαία ελληνικά είναι η άνοιξη). Στη συνέχεια οι μέρες μεγαλώνουν λίγο λίγο καθημερινά, δηλαδή αρχίζει να βραδιάζει όλο και πιο αργά.



2 ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ. Στις 21 Ιουνίου μπαίνει το καλοκαίρι και έχουμε τη μεγαλύτερη μέρα του έτους (θερινό ηλιοστάσιο). Οι μέρες κατόπιν αρχίζουν να μικραίνουν, αν και παραμένουν μεγαλύτερες σε διάρκεια από τις νύχτες.

3 ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ. Στις 23 Σεπτεμβρίου η ημέρα και η νύχτα γίνονται πάλι ίσες σε διάρκεια. Το φαινόμενο αυτό ονομάζεται φθινοπωρινή ισημερία και σηματοδοτεί τον ερχομό του φθινοπώρου στο βόρειο ημισφαίριο. Στη συνέχεια οι μέρες μικραίνουν λίγο λίγο καθημερινά, δηλαδή αρχίζει να βραδιάζει όλο και πιο νωρίς.

4 ΧΕΙΜΩΝΑΣ. Στις 21 Δεκεμβρίου έχουμε τη μικρότερη μέρα του έτους (χειμερινό ηλιοστάσιο). Οι μέρες αρχίζουν να μεγαλώνουν, αν και παραμένουν μικρότερες σε διάρκεια από τις νύχτες.


ΠΗΓΕΣ: Γεωγραφία ΣΤ΄ τάξης, Γεωλογία-Γεωγραφία Α΄ Γυμνασίου, el.wikipedia.org - ΕΙΚΟΝΕΣ: arcor.de (1), podilato98.blogspot.com (2, 3: mrskingsbioweb.com)


Χρόνος

26 Σεπτεμβρίου 2018

Δείτε ποιες περιοχές της Γης έχουν ημέρα ή νύχτα τώρα!

Ορίστε δυο χάρτες με τις περιοχές του πλανήτη μας που είχαν ημέρα ή νύχτα στις 6 το απόγευμα (ώρα Ελλάδας) της 26ης Σεπτεμβρίου 2018:




Πατήστε εδώ και δείτε τι συμβαίνει τώρα!


Την ίδια μέρα, τέσσερις ώρες αργότερα. Καληνύχτα...



ΓεωγραφίαΧρόνος

Περιστροφή = ημέρα και νύχτα

Ο Ήλιος φωτίζει τη Γη όπως η λάμπα στην παρακάτω εικόνα φωτίζει την υδρόγειο:



Επειδή η Γη είναι σχεδόν σφαιρική και περιστρέφεται γύρω από τον άξονά της, δε φωτίζεται ολόκληρη την ίδια ώρα. Φωτίζεται μόνο η μισή, δηλαδή το μέρος που βρίσκεται απέναντι από τον Ήλιο. Το μέρος αυτό έχει ημέρα. Το άλλο μισό μέρος, που δε φωτίζεται, έχει νύχτα.



Καθώς η Γη περιστρέφεται συνεχώς, φωτίζονται οι τόποι της ο ένας μετά τον άλλο, δηλαδή σε κάθε τόπο την ημέρα διαδέχεται η νύχτα και τη νύχτα η ημέρα. Η εναλλαγή αυτή είναι αδιάκοπη.

Η διάρκεια της ημέρας και της νύχτας δεν είναι πάντοτε ίδια στους διάφορους τόπους της Γης. Άλλοτε η ημέρα είναι μεγαλύτερη από τη νύχτα και άλλοτε συμβαίνει το αντίστροφο. Αιτία του φαινομένου αυτού είναι η μικρή κλίση που έχει ο νοητός άξονας της Γης.

Η κλίση αυτή, επίσης, είναι η βασική αιτία της δημιουργίας των εποχών.


ΠΗΓΗ: ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΣΤ΄ ΤΑΞΗΣ - ΕΙΚΟΝΕΣ: montessoritraining.blogspot.com, mathworks.com


Χρόνος

Τα ημισφαίρια της Γης
(κουίζ)

Πατήστε στην εικόνα και επιλέξτε τη σχετική δραστηριότητα:




Γεωγραφία

Το σχήμα και οι κινήσεις της Γης
(κουίζ)

Πατήστε στην εικόνα και επιλέξτε τη σχετική δραστηριότητα:




Γεωγραφία

25 Σεπτεμβρίου 2018

Οι δύο κινήσεις της Γης
(εφαρμογή)

Πατήστε στην εικόνα και παρατηρήστε την περιστροφή του πλανήτη μας γύρω α­πό τον άξονά του αλλά και την ταυτόχρονη περιφορά του γύρω από τον Ήλιο.




Γεωγραφία

24 Σεπτεμβρίου 2018

Οι γεωγραφικές συντεταγμένες της Γης

Ο άνθρωπος συνήθιζε πάντα να «οργανώνει» τον χώρο γύρω του, ώστε να μπορεί να τον αξιοποιεί. Στην αρχή το μόνο που τον ενδιέφερε ήταν να μετακινείται με ασφάλεια από το ένα σημείο στο άλλο. Όσο οι μετακινήσεις του γίνονταν σε μια περιορισμένη περιοχή, τα «σημάδια» που έβαζε τον βοηθούσαν να βρει τον δρόμο του, δηλαδή να προσανατολιστεί. Τέτοια σημάδια ήταν τα δέντρα, τα βουνά, τα ποτάμια, οι λίμνες.

Όταν όμως άρχισε να διανύει μεγάλες αποστάσεις, έπρεπε να μάθει να χρησιμοποιεί κάποια άλλα σταθερά «σημάδια», όπως είναι η ανατολή και η δύση του Ήλιου, η θέση των άστρων κτλ. Μάλιστα, για να διευκολυνθεί περισσότερο, κατασκεύαζε κι ο ίδιος έργα με τέτοια χαρακτηριστικά, όπως οι φάροι.

Τα πράγματα έγιναν πολύ δύσκολα όταν έμαθε να ταξιδεύει στην ανοιχτή θάλασσα και στην έρημο, στις οποίες δεν υπάρχουν σημάδια προσανατολισμού, και κυρίως όταν κατάλαβε ότι η Γη είναι σφαιρική. Για να μπορεί επομένως να βρίσκει τη θέση τόπων σε τέτοιους χώρους, έπρεπε να χωρίσει την επιφάνεια της Γης σε μικρότερα τμήματα.


Οι επιστήμονες, προκειμένου να βρίσκουμε με ακρίβεια τη θέση ενός τόπου πάνω στη Γη, έχουν χαράξει στην υδρόγειο ένα σύστημα από γραμμές. Έτσι σχηματίζεται πάνω της ένα δίκτυο παράλληλων κύκλων και μεσημβρινών που ονομάζεται δίκτυο συντεταγμένων.

Για να αντιληφθούμε αυτήν την έννοια, πρέπει να δούμε τι είναι το γεωγραφικό πλάτος και το γεωγραφικό μήκος.

Το γεωγραφικό πλάτος

Κάθε παράλληλος κύκλος ενώνει εκείνους τους τόπους της Γης, οι οποίοι απέχουν ίση απόσταση από τον Ισημερινό. Οι τόποι αυτοί έχουν το ίδιο γεωγραφικό πλάτος.

Οι παράλληλοι που βρίσκονται στο βόρειο ημισφαίριο δείχνουν βόρειο γεωγραφικό πλάτος, ενώ οι παράλληλοι που βρίσκονται στο νότιο ημισφαίριο δείχνουν νότιο γεωγραφικό πλάτος.

Το γεωγραφικό πλάτος μετριέται σε μοίρες: από 0° έως 90° βόρεια και από 0° έως 90° νότια.
  • Ο Ισημερινός έχει γεωγραφικό πλάτος 0°.
  • Η Αθήνα έχει βόρειο γεωγραφικό πλάτος 38° (περίπου).


Το γεωγραφικό μήκος

Οι μεσημβρινοί δείχνουν την απόσταση ενός τόπου δυτικά ή ανατολικά από τον Πρώτο Μεσημβρινό. Η απόσταση αυτή λέγεται γεωγραφικό μήκος και μετριέται επίσης σε μοίρες: από 0° έως 180° δυτικά και από 0° έως 180° ανατολικά.
  • Ο Πρώτος Μεσημβρινός έχει γεωγραφικό μήκος 0°.
  • Η Αθήνα έχει ανατολικό γεωγραφικό μήκος 23° (περίπου).


Ο μεσημβρινός που βρίσκεται απέναντι από τον Πρώτο Μεσημβρινό, σε γεωγραφικό μήκος 180°, ονομάζεται Διεθνής Γραμμή Αλλαγής Ημερομηνίας, επειδή χωρίζει το χθες από το αύριο!


Έτσι ένας ταξιδιώτης
  • όταν περνά τη γραμμή με κατεύθυνση προς τα ανατολικά, πρέπει να αφαιρεί μία μέρα από αυτήν που είχε όταν ξεκίνησε το ταξίδι του, ενώ
  • όταν περνά τη γραμμή με κατεύθυνση προς τα δυτικά, πρέπει να προσθέτει μία μέρα σε αυτήν που είχε.

Με άλλα λόγια, περνώντας τη γραμμή προς τα ανατολικά κερδίζουμε μια μέρα, ενώ προς τα δυτικά χάνουμε μια μέρα.

Οι γεωγραφικές συντεταγμένες

Το γεωγραφικό πλάτος και το γεωγραφικό μήκος αποτελούν τις γεωγραφικές συντεταγμένες ενός τόπου. Ως βάση τους λαμβάνεται ο Ισημερινός και ο Πρώτος Μεσημβρινός.


Ο τόπος Α έχει γεωγραφικές συντεταγμένες 40° νότια και 80° ανατολικά. Για λόγους συντομίας λέμε: 40° Ν - 80° Α.


ΠΗΓΕΣ: Γεωγραφία ΣΤ΄ τάξης, Γεωλογία-Γεωγραφία Α΄ Γυμνασίου, paidio.blogspot.com, 11dim-evosm.thess.sch.gr, el.wikipedia.org - ΕΙΚΟΝΕΣ: Γεωλογία-Γεωγραφία Α΄ Γυμνασίου (1), podilato98.blogspot.com (2-3: teacherweb.com, 4: sailingissues.com), paidio.blogspot.com (5)


Οι γεωγραφικές συντεταγμένες της Γης
(κουίζ)

Πατήστε στην εικόνα και επιλέξτε τη σχετική δραστηριότητα:




Γεωγραφία

20 Σεπτεμβρίου 2018

Τα ημισφαίρια της Γης

Αν παρατηρήσουμε προσεκτικά την υδρόγειο σφαίρα ή έναν χάρτη, διακρίνουμε οριζόντιες και κάθετες γραμμές. Με τη βοήθειά τους χωρίζουμε τη Γη σε ημισφαίρια.



Οι οριζόντιες γραμμές είναι κυκλικές και ονομάζονται παράλληλοι κύκλοι.
  • Ο μεγαλύτερος παράλληλος κύκλος είναι ο Ισημερινός, μια φανταστική γραμμή που χωρίζει τη Γη σε δύο ίσα μέρη: το βόρειο και το νότιο ημισφαίριο.
  • Οι υπόλοιποι παράλληλοι κύκλοι μικραίνουν όσο απομακρύνονται από τον Ισημερινό και πλησιάζουν στους πόλους.

Το βόρειο ημισφαίριο...

...και το νότιο ημισφαίριο

Οι κάθετες γραμμές είναι επίσης κυκλικές και ονομάζονται μεσημβρινοί.
  • Οι μεσημβρινοί είναι ίσοι μεταξύ τους και συνδέουν σε νοητές κυκλικές γραμμές τους δύο πόλους της Γης, τον Βόρειο Πόλο και τον Νότιο Πόλο.
  • Ο μεσημβρινός που περνά από το αστεροσκοπείο του Γκρίνουιτς* στο Λονδίνο έχει οριστεί ως Πρώτος Μεσημβρινός. Με βάση αυτόν ορίζουμε στη Γη το ανατολικό και το δυτικό ημισφαίριο.


Παρατηρούμε ότι η Ελλάδα βρίσκεται ταυτόχρονα στο βόρειο και στο ανατολικό ημισφαίριο. Ολόκληρη η αμερικανική ήπειρος βρίσκεται στο δυτικό ημισφαίριο, ενώ στο βόρειο συγκεντρώνεται το μεγαλύτερο τμήμα της στεριάς.


Η Αφρική βρίσκεται ταυτόχρονα στο βόρειο, στο νότιο, στο ανατολικό και στο δυτικό ημισφαίριο:


* Το Βασιλικό Αστεροσκοπείο του Γκρίνουιτς βρίσκεται λίγα χιλιόμετρα έξω από το κέντρο του Λονδίνου και είναι το παλαιότερο αγγλικό αστεροσκοπείο. Το 1884, σε ένα διεθνές συνέδριο Αστρονομίας, ορίστηκε ως Πρώτος Μεσημβρινός εκείνος που περνά από το συγκεκριμένο αστεροσκοπείο. Αυτό συμφωνήθηκε επειδή τότε οι Βρετανοί αποτελούσαν πολύ μεγάλη ναυτική δύναμη, είχαν αποικίες σε όλο τον κόσμο και χρειάζονταν το αστεροσκοπείο τους, για να μετρούν και να βρίσκουν διάφορες περιοχές στον πλανήτη.


ΠΗΓΕΣ: Γεωγραφία ΣΤ΄ τάξης, el.wikipedia.org - ΕΙΚΟΝΕΣ: podilato98.blogspot.com (1: flickr.com, 2-3: el.wikipedia.org, 4: my.opera.com/nielsol/blog, 5: whatissymbology.blogspot.com), jornallivre.com.br (6)


13 Σεπτεμβρίου 2018

Γεωμετρία σε κίνηση

Απολαύστε τα γεωμετρικά σχήματα σε όμορφες «χορογραφίες»! Μια έξυπνη δημιουργία του Γερμανού κινηματογραφιστή Henning M. Lederer:



Γεωμετρία

12 Σεπτεμβρίου 2018

Φράσεις με λέξεις που δηλώνουν χρόνο (3)

εβδομάδα - μήνας - εποχή



Πατήστε στη λέξη που σας ενδιαφέρει:

εβδομάδα
Μεγάλη Εβδομάδα / η Εβδομάδα των Παθών
(η εβδομάδα πριν από την Κυριακή του Πάσχα)
είναι σαν Μεγάλη Εβδομάδα
(είναι πολύ θλιμμένος, πολύ στενοχωρημένος)
πέρασα την εβδομάδα των παθών
(πέρασα πολύ δύσκολα, ταλαιπωρήθηκα)

μήνας
ο μήνας που τρέχει
(ο τωρινός μήνας, αυτός που διανύουμε)
είναι στον μήνα της
(βρίσκεται στον τελευταίο μήνα της εγκυμοσύνης της)
μήνας μπαίνει, μήνας βγαίνει
(σταθερά, συνέχεια, σε μόνιμη βάση)
ο μήνας έχει εννιά
(λέγεται για κάποιον που είναι αμέριμνος ή αδιάφορος - σχετικό τραγούδι)
στις 32 του μηνός / τον μήνα που δεν έχει Σάββατο
(ποτέ)
ο μήνας που θρέφει τους έντεκα
(περίοδος πολύ αποδοτική οικονομικά, η οποία εξασφαλίζει στη συνέχεια μεγάλο διάστημα απραξίας, καθισιού)
βρήκε τον μήνα που θρέφει τους έντεκα
(λέγεται για εκείνους που απέκτησαν ανέλπιστη πηγή ωφελημάτων και ικανοποιούν χωρίς μόχθο τις καθημερινές τους ανάγκες)
ΛΟΓΙΑ ΦΡΑΣΗ: προ μηνός
(πριν από έναν μήνα)
ΛΟΓΙΑ ΦΡΑΣΗ: ο μήνας του μέλιτος
(ο πρώτος μήνας της έγγαμης ζωής)



εποχή
η εποχή μας
(αυτό το χρονικό διάστημα που ζούμε)
την παλιά εποχή
(τα παλαιότερα χρόνια, στο παρελθόν)
στην εποχή μου
(κατά τη νεότητά μου)
χρυσή εποχή
(περίοδος μεγάλης οικονομικής και πνευματικής ακμής)
λαχανικά / φρούτα εποχής
(που παράγονται κανονικά κατά την εποχή αυτή, όχι θερμοκηπίου)
ρούχα εποχής
(ενδυμασία κάποιας συγκεκριμένης ιστορικής περιόδου)
τέλος εποχής
(λέγεται όταν κάτι τελειώνει τη λειτουργία του ή χάνει την αξία του, δεν έχει πια απήχηση, παραγκωνίζεται)
η εποχή των ισχνών / παχιών αγελάδων
(λέγεται για περίοδο μεγάλης φτώχειας ή, αντίθετα, μεγάλου πλούτου και ευημερίας)
Η φράση προέρχεται από την Παλαιά Διαθήκη και ένα όνειρο που είχε δει ο τότε φαραώ της Αιγύπτου.
άφησε εποχή
(λέγεται για πρόσωπα ή γεγονότα τα οποία προκάλεσαν τόση εντύπωση στην εποχή τους που μνημονεύονται ακόμη και σήμερα)
είναι μπροστά από την εποχή του
(έχει πολύ προοδευτικές ιδέες)
είναι εκτός εποχής
(λέγεται για πρόσωπα ή πράγματα που δε συμβαδίζουν με την εποχή τους, που δεν είναι επίκαιρα ή μοντέρνα)
είναι της παλιάς εποχής
(έχει απόψεις ή συνήθειες που δε συμβαδίζουν με τη σύγχρονη εποχή, είναι παλαιών αρχών, συντηρητικός)
ζει σε άλλη εποχή / σε άλλον αιώνα
(δεν έχει αντιληφθεί τις εξελίξεις και τις αλλαγές της εποχής του)




ΠΗΓΕΣ: εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς Μπριτάνικα, Μείζον Ελληνικό Λεξικό Τεγόπουλου-Φυτράκη, greek-language.gr, Λεξικό Γεωργίου Κάτου - ΕΙΚΟΝΕΣ: ifsa.net, podilato98.blogspot.com (από newpost.gr), tapeciarnia.pl


Φράσεις και παροιμίεςΧρόνος

11 Σεπτεμβρίου 2018

Καλό ταξίδι!

Καλή σχολική χρονιά!



ΠΗΓΗ: ΕΝΑ ΚΕΙΜΕΝΟ, ΜΙΑ ΕΙΚΟΝΑ - ΣΚΙΤΣΟ: Ελπίδα Σπυριδοπούλου


Κόμικς-Σκίτσα

5 Σεπτεμβρίου 2018

3 Σεπτεμβρίου 2018

Φράσεις με λέξεις που δηλώνουν χρόνο (2)

ημέρα/μέρα - πρωί/βράδυ - μεσημέρι - νύχτα -μεσάνυχτα - σήμερα/αύριο - χτες/προχτές



Πατήστε στη λέξη που σας ενδιαφέρει:

ημέρα / μέρα
μια μέρα / μία (ημέρα) των ημερών
(κάποτε στο μέλλον)
μέρα με την ημέρα
(βαθμιαία, καθημερινά)
μέρα παρά μέρα
(κάθε δεύτερη μέρα)
από μέρα σε μέρα
(πολύ σύντομα)
μέρα νύχτα
(συνέχεια, χωρίς διακοπή, ασταμάτητα)
διαφέρουν σαν τη μέρα με τη νύχτα / είναι η μέρα με τη νύχτα
(λέγεται για πρόσωπα ή πράγματα που είναι διαμετρικά αντίθετα μεταξύ τους)
κάνω τη νύχτα μέρα (βλ. νύχτα)
κι αύριο μέρα είναι (βλ. σήμερα-αύριο)
είναι με τις μέρες του / με τις ώρες του
(έχει τις ιδιοτροπίες του, τις παραξενιές του, έχει κυκλοθυμική συμπεριφορά)
είναι στις μέρες της
(λέγεται για έγκυο όταν πλησιάζουν οι μέρες που θα γεννήσει)
άγιες μέρες
(οι μεγάλες γιορτές, ιδίως τα Χριστούγεννα και το Πάσχα)
αλκυονίδες μέρες
(οι ηλιόλουστες μέρες του Ιανουαρίου και γενικότερα του χειμώνα)
Σύμφωνα με τη Μυθολογία, για δεκαπέντε μέρες μέσα στον Γενάρη οι θεοί γα­λή­νευ­αν τη θάλασσα και τους ανέμους, ώστε να ανέβει προσωρινά η θερμοκρασία και να μπορέσουν οι αλκυόνες να κλωσήσουν τα αβγά τους και να μεγαλώσουν τα πουλάκια τους.

αποφράδα μέρα
(καταραμένη, δυσοίωνη μέρα· λέγεται για την ημέρα που συνδέεται με κάποιο καταστροφικό γεγονός, το οποίο σημάδεψε έναν ολόκληρο λαό κατά το παρελθόν)

άσπρη μέρα
(λαμπρή, χαρούμενη μέρα)
βλέπω άσπρη μέρα
(ευτυχώ, ευημερώ, ησυχάζω)
δε βλέπω άσπρη μέρα
(όλα μου έρχονται ανάποδα, αντιμετωπίζω συνεχώς δυσκολίες και προβλήματα)
εργάσιμη ημέρα
(η ημέρα που δεν είναι αργία, που οι άνθρωποι εργάζονται κανονικά)
χρονιάρα μέρα
(μεγάλη γιορτή, συνήθως θρησκευτική)
αβγά ημέρας
(πολύ φρέσκα, συνήθως πτηνοτροφείου, με σφραγίδα)
το άστρο της ημέρας
(ο ήλιος)
το γεγονός της ημέρας
(το σπουδαιότερο γεγονός απ’ όλα όσα έγιναν την ίδια ημέρα, εκείνο για το οποίο μιλούν όλοι)
το πρόσωπο / το θέμα της ημέρας
(κάποιος ή κάτι που αποτελεί, προσωρινά και εφήμερα, το κέντρο του ενδιαφέροντος της κοινής γνώμης)
το πιάτο της ημέρας
(συγκεκριμένο φαγητό που σερβίρει ένα εστιατόριο εκτός από το άλλο μενού)
έφυγε πλήρης ημερών
(πέθανε σε πολύ προχωρημένη ηλικία)
δε βλέπω τη μέρα
(ανυπομονώ)
είδα το φως της ημέρας
(γεννήθηκα)
κάποιο γεγονός είδε το φως της ημέρας
(ήρθε στην επιφάνεια, αποκαλύφθηκε)
μας βρήκε η μέρα
(ξημερωθήκαμε)
μετράω τις μέρες / τις ώρες
(ανυπομονώ για κάτι)
μετράω μέρες
(στη γλώσσα των στρατιωτών: μου μένουν λίγες μέρες ώσπου να απολυθώ)
οι μέρες του είναι μετρημένες / σώθηκαν οι μέρες του
(πεθαίνει)
τρώω τη μέρα μου
(τη διαθέτω για να κάνω κάτι που δεν αξίζει τον κόπο ή διαθέτω σε κάτι περισσότερο χρόνο απ’ ό,τι πρέπει)
ΛΟΓΙΑ ΦΡΑΣΗ: προ ημερών
(πριν από μερικές μέρες, τις προάλλες)
ΛΟΓΙΑ ΦΡΑΣΗ: την σήμερον ημέρα
(στην εποχή που ζούμε)
ΛΟΓΙΑ ΦΡΑΣΗ: επί των ημερών κάποιου (π.χ. του Καποδίστρια)
(την εποχή του· ειδικότερα: την περίοδο που ασκούσε ένα αξίωμα ή βρισκόταν στην εξουσία)
ΕΥΧΗ: Καλή σου μέρα!
(Καλημέρα!)
ΠΑΡΟΙΜΙΑ: Ένα μήλο την ημέρα τον γιατρό τον κάνει πέρα.
(λέγεται για να τονιστεί η θρεπτική αξία του μήλου)
ΠΑΡΟΙΜΙΑ: Κάθε μέρα δεν είναι τ’ Αϊ-Γιαννιού.
(τα ευχάριστα περιστατικά δεν επαναλαμβάνονται συνέχεια)
ΠΑΡΟΙΜΙΑ: Η καλή μέρα απ’ το πρωί φαίνεται. (βλ. πρωί-βράδυ)
ΠΑΡΟΙΜΙΑ: Της νύχτας τα καμώματα τα βλέπει η μέρα και γελάει. (βλ. νύχτα)


πρωί - βράδυ
πρωί πρωί / πουρνό πουρνό
(πολύ νωρίς το πρωί, με το ξημέρωμα)
πρωί βράδυ
(διαρκώς)
από το πρωί ώς το βράδυ
(σε όλη τη διάρκεια της μέρας)
από το βράδυ ώς το πρωί
(σε όλη τη διάρκεια της νύχτας)
από το πρωί ώς το βράδυ κι από το βράδυ ώς το πρωί
(συνεχώς, όλο το εικοσιτετράωρο)
ΠΑΡΟΙΜΙΑ: Η καλή μέρα απ’ το πρωί φαίνεται.
(η καλή ή η κακή έκβαση μιας ενέργειας ή ενός φαινομένου φαίνεται από την αρχή)

μεσημέρι
ντάλα μεσημέρι
(το καταμεσήμερο καλοκαιρινής μέρας με πολύ δυνατό ήλιο)
πάει μεσημέρι
(μεσημεριάζει)
μας πήρε το μεσημέρι / μας έπιασε το μεσημέρι
(αργήσαμε, καθυστερήσαμε)
τον έκλεψαν μέρα μεσημέρι
(κατά τη διάρκεια της ημέρας, όχι το βράδυ που μπορεί να υπάρχει λιγοστό φως)

νύχτα
σε μια νύχτα
(ξαφνικά, πολύ γρήγορα)
μέρα νύχτα (βλ. ημέρα/μέρα)
κάνω τη νύχτα μέρα
(εργάζομαι νυχθημερόν, δουλεύω και τη νύχτα σαν να ήταν μέρα)
διαφέρουν σαν τη νύχτα με τη μέρα (βλ. ημέρα/μέρα)

έγινε η νύχτα του Αγίου Βαρθολομαίου
(λέγεται για αιματηρά γεγονότα που διαδραματίστηκαν ανάμεσα σε δύο ομάδες ανθρώπων κατά τη διάρκεια της νύχτας)
Η φράση αναφέρεται στη μεγάλη σφαγή των Προτεσταντών από τους Ρωμαιοκαθολικούς στο Παρίσι του 1572, ανήμερα του Αγίου Βαρθολομαίου.

ο κόσμος της νύχτας
(όσοι εργάζονται ή διασκεδάζουν κατά τη διάρκεια της νύχτας, αλλά και όσοι ασκούν τότε ύποπτες ή παράνομες δραστηριότητες)
λευκές νύχτες
(οι νύχτες στις χώρες του αρκτικού κύκλου κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, όταν ο ήλιος μένει συνεχώς στον ορίζοντα)
όνειρο θερινής νυκτός
(λέγεται για μια απραγματοποίητη επιθυμία ή επιδίωξη, για κάτι ανέφικτο και ουτοπικό)
πήρε το δίπλωμα / το πτυχίο του νύχτα
(λέγεται για οδηγό ή πτυχιούχο που δε γνωρίζει τα βασικά, που δεν είναι καταρτισμένος)
έφυγε νύχτα
(έφυγε κρυφά από κάπου· συνήθως λέγεται για κάποιον που δεν μπόρεσε να ανταποκριθεί επάξια σε αυτό που του ανέθεσαν ή είχε αναλάβει)
ΛΟΓΙΑ ΕΚΦΡΑΣΗ: εν μια νυκτί
(ξαφνικά, πολύ γρήγορα)
ΛΟΓΙΑ ΕΚΦΡΑΣΗ: μεσούσης της νυκτός
(στη μέση της νύχτας)
ΛΟΓΙΑ ΕΚΦΡΑΣΗ: εν τω μέσω της νυκτός
(λέγεται για γεγονότα που διαδραματίζονται νύχτα)
ΕΥΧΗ: Καλή σου νύχτα!
(Καληνύχτα!)
ΠΑΡΟΙΜΙΑ: Της νύχτας τα καμώματα τα βλέπει η μέρα και γελάει.
(οι δουλειές που γίνονται τη νύχτα δε στέφονται με επιτυχία)

μεσάνυχτα
έχω (μαύρα / βαθιά) μεσάνυχτα
(δεν έχω ιδέα, έχω πλήρη άγνοια μιας κατάστασης)
με ξύπνησε (μέσα στα) άγρια μεσάνυχτα
(στη μέση της νύχτας, νυχτιάτικα)


σήμερα - αύριο
σήμερα οκτώ / σήμερα δεκαπέντε
(μία ή δύο εβδομάδες πριν ή έπειτα από σήμερα)
σήμερα αύριο
(πολύ σύντομα, από στιγμή σε στιγμή)
με το σήμερα (και) με το αύριο
(λέγεται για συνεχείς αναβολές)
τι σήμερα, τι αύριο
(δε χάλασε ο κόσμος για μια μέρα)
σήμερα έχει, αύριο δεν έχει
(πρόσκληση σε κάποιον να προλάβει να επωφεληθεί από μια ευκαιρία)
αρκετά για σήμερα
(σταματώ, δε συνεχίζω άλλο)
κι αύριο μέρα είναι
(λέγεται, συχνά και ως δικαιολογία, για την αναβολή κάποιου έργου που θα συνεχιστεί ή θα ολοκληρωθεί την επομένη)
ΛΟΓΙΑ ΦΡΑΣΗ: ες αύριον τα σπουδαία
(λέγεται, συχνά ειρωνικά, όταν προτείνουμε να αναβληθεί ή να μετατεθεί χρονικά μια απόφαση ή ενέργεια, επικαλούμενοι τη σπουδαιότητά της)
ΠΑΡΟΙΜΙΑ: Σήμερα είμαστε, αύριο δεν είμαστε.
(η ζωή είναι πολύ σύντομη)

χτες - προχτές
χτες προχτές
(πριν από μερικές μέρες)
σαν να ήταν χτες / λες κι ήταν χτες
(λέγεται για να δηλώσουμε ότι μια ανάμνηση είναι πολύ ζωντανή ή ότι ο χρόνος κυλά πολύ γρήγορα)



ΠΗΓΕΣ: εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς Μπριτάνικα, Μείζον Ελληνικό Λεξικό Τεγόπουλου-Φυτράκη, greek-language.gr, el.wiktionary.org, Λεξικό Γεωργίου Κάτου - ΕΙΚΟΝΕΣ: pexels.com, alexdisanti.wordpress.com, 123rf.com, dribbble.com, theultimategameoflife.com, videoblocks.com, tilehomeguide.com


Φράσεις και παροιμίεςΧρόνος

ΔΙΑΒΑΣΤΗΚΑΝ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ ΤΗΝ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΕΒΔΟΜΑΔΑ