29 Σεπτεμβρίου 2018

Storm

Στις αρχές του 18ου αιώνα ο Ιταλός Αντόνιο Βιβάλντι συνέθεσε τις περίφημες «Τέσ­σε­ρις Εποχές». Πρόκειται για τέσσερα κονσέρτα βιολιού, ένα για κάθε ε­πο­χή του χρόνου. Η «Καταιγίδα» (Storm) προέρχεται από το «Καλοκαίρι»:


ΜΟΥΣΙΚΗ: Antonio Vivaldi / ΣΥΝΘΕΣΗ: 1723

28 Σεπτεμβρίου 2018

27 Σεπτεμβρίου 2018

Περιφορά = τέσσερις εποχές

Εποχές είναι οι χρονικές περίοδοι στις οποίες διαιρείται το έτος. Κατά τη δι­άρ­κει­ά τους ε­­πι­κρα­τούν ιδιαίτερες καιρικές συνθήκες όσον αφορά τη θερ­μο­κρα­σί­α, τις βρο­χο­πτώ­σεις, την υγρασία κτλ.

Όπως είδαμε αλλού, η τροχιά της Γης γύρω από τον Ήλιο είναι ελλειπτική και ο νοη­τός της άξονας πλάγιος. Οι εποχές οφείλονται σε αυτή την κλίση του άξονα: Κα­τά την πε­ρι­­φο­ρά του πλανήτη μας είναι στραμμένο προς τον Ήλιο άλ­λο­τε το βό­ρει­ο και άλλοτε το νό­τι­ο η­μι­σφαί­ρι­ο.
◾ Όταν είναι στραμμένο προς τον Ήλιο το βόρειο ημισφαίριο, οι ηλιακές ακτίνες πέ­φτουν κά­θε­τα προς αυτό και το θερμαίνουν περισσότερο, ενώ στο νότιο η­μι­σφαί­ρι­ο οι ακτίνες πέ­­φτουν πλάγια και το θερμαίνουν λιγότερο. Τότε λέμε ότι το βό­ρει­ο η­μι­σφαί­ριο έχει κα­­λο­­καί­­ρι και το νότιο ημισφαίριο χειμώνα.
◾ Το αντίθετο συμβαίνει όταν είναι στραμμένο προς τον Ήλιο το νότιο η­μι­σφαί­ρι­ο.


Χριστούγεννα στην Αυστραλία


Μπορεί ο κύκλος των εποχών στα δύο ημισφαίρια να είναι αντίθετος, αλλά δε συμ­βαί­νει το ί­διο στις περιοχές γύρω από τον Ισημερινό. Εκεί δεν υπάρχουν ση­μα­ντι­κές αλ­λα­γές στην πο­σό­τη­τα του ηλιακού φωτός, ωστόσο πολλές πε­ρι­ο­χές (κυ­ρί­ως στον βό­ρειο Ινδι­κό Ω­κε­α­νό) χαρακτηρίζονται από μουσώνες και δυ­να­τούς ανέμους.

Οι εποχές στο βόρειο ημισφαίριο

Στην πραγματικότητα οι εποχές δεν ξεκινούν την πρώτη μέρα του Μαρτίου, του Ι­ου­νί­ου κ.ο.κ. αλλά λίγο αργότερα. Επίσης, η εναλλαγή των εποχών έχει συ­νέ­πει­ες στη δι­άρ­κει­α της ημέρας και της νύχτας:

1 ΑΝΟΙΞΗ. Στις 21 Μαρτίου το βόρειο ημισφαίριο, η περιοχή μας, μπαίνει στην ά­νοι­ξη. Τό­τε η ημέρα και η νύχτα έχουν ίση διάρκεια. Το φαινόμενο αυτό ο­νο­μά­ζε­ται εαρινή ι­ση­με­ρί­α (έαρ στα αρχαία ελληνικά είναι η άνοιξη). Στη συ­νέ­χει­α οι μέ­ρες με­γα­λώ­νουν λίγο λί­γο καθημερινά, δηλ. αρχίζει να βραδιάζει όλο και πιο αρ­γά.


2 ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ. Στις 21 Ιουνίου μπαίνει το καλοκαίρι και έχουμε τη μεγαλύτερη μέ­ρα του έ­­τους (θερινό ηλιοστάσιο). Οι μέρες κατόπιν αρχίζουν να μικραίνουν, αν και πα­ρα­μέ­νουν με­γα­λύ­τε­ρες σε διάρκεια από τις νύχτες.

3 ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ. Στις 23 Σεπτεμβρίου η ημέρα και η νύχτα γίνονται πάλι ίσες σε δι­άρ­κει­α. Το φαινόμενο αυτό ονομάζεται φθινοπωρινή ισημερία και ση­μα­το­δο­τεί τον ερ­χο­μό του φθινοπώρου στο βόρειο ημισφαίριο. Στη συνέχεια οι μέρες μι­κραί­νουν λίγο λί­γο κα­θη­με­­ρι­νά, δηλαδή αρχίζει να βραδιάζει όλο και πιο νω­ρίς.

4 ΧΕΙΜΩΝΑΣ. Στις 21 Δεκεμβρίου έχουμε τη μικρότερη μέρα του έτους (χει­με­ρι­νό η­λι­ο­στά­­σι­ο). Οι μέρες αρχίζουν να μεγαλώνουν, αν και παραμένουν μι­κρό­τε­ρες σε δι­άρ­κει­α α­πό τις νύχτες.


ΠΗΓΕΣ: Γεωγραφία ΣΤ΄ τάξης, Γεωλογία-Γεωγραφία Α΄ Γυμνασίου, el.wikipedia.org - ΕΙΚΟΝΕΣ: arcor.de (1), podilato98.blogspot.com (2, 3: mrskingsbioweb.com)


26 Σεπτεμβρίου 2018

Δείτε ποιες περιοχές της Γης
έχουν ημέρα ή νύχτα τώρα!

Ορίστε δυο χάρτες με τις περιοχές του πλανήτη μας που είχαν ημέρα ή νύχτα στις 6 το απόγευμα (ώρα Ελλάδας) της 26ης Σεπτεμβρίου 2018:


Πατήστε εδώ και δείτε τι συμβαίνει τώρα!


Την ίδια μέρα, τέσσερις ώρες αργότερα. Καληνύχτα...



Day & Night



Η εναλλαγή ημέρας και νύχτας σε μια όμορφη ταινία μικρού μήκους της Pixar (2010):



Περιστροφή = ημέρα και νύχτα

Ο Ήλιος φωτίζει τη Γη όπως η λάμπα στην
παρακάτω εικόνα φωτίζει την υδρόγειο:


Επειδή η Γη είναι σχεδόν σφαιρική και περιστρέφεται γύρω από τον άξονά της, δε φω­­τί­ζε­ται ολόκληρη την ίδια ώρα. Φωτίζεται μόνο η μισή, δηλαδή το μέρος που βρί­σκε­ται α­πέ­να­ντι από τον Ήλιο. Το μέρος αυτό έχει ημέρα. Το άλλο μισό μέ­ρος, που δε φω­τί­ζε­­ται, έχει νύ­χτα.


Καθώς η Γη περιστρέφεται συνεχώς, φωτίζονται οι τόποι της ο ένας μετά τον άλ­λο, δη­λα­δή σε κάθε τόπο την ημέρα διαδέχεται η νύχτα και τη νύχτα η ημέρα. Η ε­ναλ­λα­γή αυτή εί­ναι αδιάκοπη.

Η διάρκεια της ημέρας και της νύχτας δεν είναι πάντοτε ίδια στους διάφορους τό­πους της Γης. Άλλοτε η ημέρα είναι μεγαλύτερη από τη νύχτα και άλλοτε συμ­βαί­νει το α­ντί­στρο­φο. Αι­τί­α του φαινομένου αυτού είναι η μικρή κλίση που έχει ο νοητός ά­ξο­νας της Γης.

Η κλίση αυτή, επίσης, είναι η βασική
αιτία της δημιουργίας των εποχών.




Δείτε εδώ ποιες περιοχές της Γης έχουν ημέρα ή νύχτα τώρα!

ΠΗΓΗ: ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΣΤ΄ ΤΑΞΗΣ - ΕΙΚΟΝΕΣ: montessoritraining.blogspot.com, mathworks.com


Τα ημισφαίρια της Γης
(κουίζ)

Πατήστε στην εικόνα και επιλέξτε τη σχετική δραστηριότητα:



Το σχήμα και οι κινήσεις της Γης
(κουίζ)

Πατήστε στην εικόνα και επιλέξτε τη σχετική δραστηριότητα:



25 Σεπτεμβρίου 2018

Οι δύο κινήσεις της Γης
(εφαρμογές)

Πατήστε στις εικόνες και παρατηρήστε την περιστροφή του πλανήτη μας γύρω α­πό τον άξονά του αλλά και την ταυτόχρονη περιφορά του γύρω από τον Ήλιο. Στη δεύτερη εφαρμογή, μάλιστα, συμμετέχει και η Σελήνη!



ΠΗΓΕΣ: ΨΗΦΙΑΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ, www.bbc.co.uk/schools/scienceclips/

24 Σεπτεμβρίου 2018

Οι γεωγραφικές συντεταγμένες της Γης

Ο άνθρωπος συνήθιζε πάντα να «οργανώνει» τον χώρο γύρω του, ώστε να μπο­ρεί να τον α­ξι­ο­ποι­εί. Στην αρχή το μόνο που τον ενδιέφερε ήταν να με­τα­κι­νεί­ται με α­σφά­λει­α α­πό το έ­να σημείο στο άλλο. Όσο οι μετακινήσεις του γίνονταν σε μια πε­ρι­ο­ρι­σμέ­νη περι­οχή, τα «ση­μά­δια» που έβαζε τον βοηθούσαν να βρει τον δρό­μο του, δη­λα­δή να προ­­σα­να­το­λι­στεί. Τέτοια σημάδια ήταν τα δέντρα, τα βου­νά, τα πο­τά­μια, οι λίμνες.

Όταν όμως άρχισε να διανύει μεγάλες αποστάσεις, έπρεπε να μάθει να χρη­σι­μο­ποι­εί κά­ποια άλλα σταθερά «σημάδια», όπως είναι η ανατολή και η δύση του Ή­λιου, η θέ­ση των ά­στρων κτλ. Μάλιστα, για να διευκολυνθεί περισσότερο, κα­τα­σκεύ­α­ζε κι ο ί­διος έργα με τέ­τοια χαρακτηριστικά, όπως οι φάροι.

Τα πράγματα έγιναν πολύ δύσκολα όταν έμαθε να ταξιδεύει στην ανοιχτή θά­λασ­σα και στην έρημο, στις οποίες δεν υπάρχουν σημάδια προσανατολισμού, και κυ­ρί­ως ό­ταν κα­τά­λα­βε ότι η Γη είναι σφαιρική. Για να μπορεί επομένως να βρί­σκει τη θέση τό­πων σε τέ­τοιους χώρους, έπρεπε να χωρίσει την επιφάνεια της Γης σε μικρότερα τμή­μα­τα.


Οι επιστήμονες, προκειμένου να βρίσκουμε με ακρίβεια τη θέση ενός τόπου πά­νω στη Γη, έ­χουν χαράξει στην υδρόγειο ένα σύστημα από γραμμές. Έτσι σχη­μα­τί­ζε­ται πά­νω της ένα δί­κτυ­ο παράλληλων κύκλων και μεσημβρινών που ο­νο­μά­ζε­ται δί­κτυ­ο συ­ντε­ταγ­μέ­­νων.

Για να αντιληφθούμε αυτήν την έννοια, πρέπει να δούμε τι είναι το γεωγραφικό πλά­τος και το γεωγραφικό μήκος.

Το γεωγραφικό πλάτος

Κάθε παράλληλος κύκλος ενώνει εκείνους τους τόπους της Γης, οι οποίοι α­πέ­χουν ί­ση α­πό­στα­ση από τον Ισημερινό. Οι τόποι αυτοί έχουν το ίδιο γε­ω­γρα­φι­κό πλά­τος.
Οι παράλληλοι που βρίσκονται στο βόρειο ημισφαίριο δείχνουν βόρειο γε­ω­γρα­φι­κό πλά­­τος, ενώ οι παράλληλοι που βρίσκονται στο νότιο ημισφαίριο δεί­χνουν νότιο γε­ω­­γρα­­φι­­κό πλά­τος.

Το γεωγραφικό πλάτος μετριέται σε μοίρες: από 0° έ­ως 90° βόρεια και από 0° έ­ως 90° νό­τι­α.
Ο Ισημερινός έχει γεωγραφικό πλάτος 0°.
Η Αθήνα έχει βόρειο γεωγραφικό πλάτος 38° (περίπου).


Το γεωγραφικό μήκος

Οι μεσημβρινοί δείχνουν την απόσταση ενός τόπου δυτικά ή ανατολικά από τον Πρώ­το Με­σημ­βρι­νό. Η απόσταση αυτή λέγεται γεωγραφικό μήκος και μετριέται ε­πί­σης σε μοί­ρες: α­πό 0° έως 180° δυτικά και από 0° έως 180° ανατολικά.
Ο Πρώτος Μεσημβρινός έχει γεωγραφικό μήκος 0°.
Η Αθήνα έχει ανατολικό γεωγραφικό μήκος 23° (περίπου).


Ο μεσημβρινός που βρίσκεται απέναντι από τον Πρώτο Μεσημβρινό, σε γε­ω­γρα­φι­κό μή­­κος 180°, ονομάζεται Διεθνής Γραμμή Αλλαγής Ημερομηνίας, επειδή χω­ρί­ζει το χθες α­πό το αύριο!


Έτσι ένας ταξιδιώτης
◾ όταν περνά τη γραμμή με κα­τεύ­­θυν­ση προς τα ανατολικά, πρέ­πει να αφαιρεί μί­α μέρα από αυ­τήν που είχε όταν ξεκίνησε το τα­ξί­δι του, ενώ
◾ όταν περνά τη γραμμή με κα­τεύ­­θυν­ση προς τα δυτικά, πρέ­πει να προ­σθέ­τει μία μέ­ρα σε αυ­τήν που εί­χε.

Με άλλα λόγια, περνώντας τη γραμ­­μή προς τα ανατολικά κερ­δί­ζου­με μια μέρα, ε­νώ προς τα δυ­τι­κά χά­νου­με μια μέρα.

Οι γεωγραφικές συντεταγμένες

Το γεωγραφικό πλάτος και το γεωγραφικό μήκος αποτελούν τις γεωγραφικές συ­ντε­­ταγ­μέ­νες ενός τόπου. Ως βάση τους λαμβάνεται ο Ισημερινός και ο Πρώ­τος Με­σημ­βρι­­νός.

Ο τόπος Α στον διπλανό χάρτη έχει γεωγραφικές
συντεταγμένες 40° νό­τια και 80° ανατολικά.

Για λόγους συντομίας λέμε: 40° Ν - 80° Α.



Βρείτε τις γεωγραφικές συντεταγμένες εδώ. Ελέγξτε τι μάθατε εδώ.

ΠΗΓΕΣ: Γεωγραφία ΣΤ΄ τάξης, Γεωλογία-Γεωγραφία Α΄ Γυμνασίου, paidio.blogspot.com, 11dim-evosm.thess.sch.gr, el.wikipedia.org - ΕΙΚΟΝΕΣ: Γεωλογία-Γεωγραφία Α΄ Γυμνασίου (1), podilato98.blogspot.com (2-3: teacherweb.com, 4: sailingissues.com), paidio.blogspot.com (5)


Βρείτε τις γεωγραφικές συντεταγμένες

Πατήστε στην εικόνα:



Οι γεωγραφικές συντεταγμένες της Γης
(κουίζ)

Πατήστε στην εικόνα και επιλέξτε τη σχετική δραστηριότητα:



20 Σεπτεμβρίου 2018

Τα ημισφαίρια της Γης



Αν παρατηρήσουμε προσεκτικά την υδρόγειο σφαίρα ή έναν χάρτη, διακρίνουμε ο­ρι­ζό­­ντι­ες και κάθετες γραμμές. Με τη βοήθειά τους χωρίζουμε τη Γη σε η­μι­σφαί­ρι­α.

Οι οριζόντιες γραμμές είναι κυκλικές και ονομάζονται παράλληλοι κύκλοι.
◾ Ο μεγαλύτερος παράλληλος κύκλος είναι ο Ισημερινός, μια φανταστική γραμμή που χω­ρί­ζει τη Γη σε δύο ίσα μέρη: το βόρειο και το νότιο ημισφαίριο.
◾ Οι υπόλοιποι παράλληλοι κύκλοι μικραίνουν όσο απομακρύνονται από τον Ι­ση­με­ρι­νό και πλησιάζουν στους πόλους.


Το βόρειο ημισφαίριο...


...και το νότιο ημισφαίριο


Οι κάθετες γραμμές είναι επίσης κυκλικές και ονομάζονται μεσημβρινοί.
◾ Οι μεσημβρινοί είναι ίσοι μεταξύ τους και συνδέουν σε νοητές κυκλικές γραμ­μές τους δύ­ο πόλους της Γης, τον Βόρειο Πόλο και τον Νότιο Πόλο.
◾ Ο μεσημβρινός που περνά από το αστεροσκοπείο του Γκρίνουιτς* στο Λονδίνο έ­χει ο­ρι­στεί ως Πρώτος Μεσημβρινός. Με βάση αυτόν ορίζουμε στη Γη το α­να­το­λι­κό και το δυ­τι­κό ημισφαίριο.


Παρατηρούμε ότι η Ελλάδα βρίσκεται ταυτόχρονα στο βόρειο και στο ανατολικό η­μι­­σφαί­ρι­ο. Ολόκληρη η αμερικανική ήπειρος βρίσκεται στο δυτικό ημισφαίριο, ε­νώ στο βό­ρειο συ­γκε­ντρώ­νε­ται το μεγαλύτερο τμήμα της στεριάς.


Η Αφρική βρίσκεται ταυτόχρονα στο βόρειο, στο νότιο, στο ανατολικό και στο δυ­τι­κό η­μι­σφαί­ρι­ο:


*Το Βασιλικό Αστεροσκοπείο του Γκρίνουιτς βρίσκεται λίγα χιλιόμετρα έξω από το κέ­ντρο του Λονδίνου και είναι το παλαιότερο αγγλικό αστεροσκοπείο. Το 1884, σε έ­να δι­ε­θνές συ­νέ­δρι­ο Αστρονομίας, ορίστηκε ως Πρώτος Μεσημβρινός ε­κεί­νος που περ­νά α­πό το συ­­γκε­κρι­μέ­νο αστεροσκοπείο. Αυτό συμφωνήθηκε ε­πει­δή τότε οι Βρε­τα­νοί α­πο­τε­λού­σαν πολύ με­γά­λη ναυτική δύναμη, είχαν α­ποι­κί­ες σε όλο τον κόσμο και χρει­ά­ζο­νταν το α­στε­ρο­σκο­­πεί­ο τους, για να με­τρούν και να βρίσκουν διάφορες πε­ρι­ο­χές στον πλα­νή­τη.

Ελέγξτε τι μάθατε εδώ.

ΠΗΓΕΣ: Γεωγραφία ΣΤ΄ τάξης, el.wikipedia.org - ΕΙΚΟΝΕΣ: podilato98.blogspot.com (1: spirit16.blogspot.com, 2-3: el.wikipedia.org, 4: my.opera.com/nielsol/blog, 5: whatissymbology.blogspot.com), jornallivre.com.br (6)



Η Γη ως ουράνιο σώμα

Η Γη είναι ο μοναδικός πλανήτης στον οποίο γνωρίζουμε ότι υπάρχει ζωή. Κα­τοι­κεί­ται α­­πό τους ανθρώπους και εκατομμύρια άλλα είδη. Σχηματίστηκε πριν πε­ρί­που 4,5 δι­σε­κα­­τομ­μύ­ρι­α έτη και έχει έναν φυσικό δορυφόρο, τη Σελήνη.


Το όνομά της προέρχεται από την αρχαιοελληνική θεά Γαία. Όταν αναφερόμαστε στον πλα­νή­τη, πρέπει να τη γράφουμε με κεφαλαίο γράμμα στην αρχή («Η Γη εί­ναι έ­να ουρά­νιο σώ­μα», αλλά: «Η βροχή έπεσε στη γη»).

Το σχήμα της Γης

Η Γη έχει σχήμα σχεδόν σφαιρικό, ελαφρά συμπιεσμένο στις κορυφές (τους πό­λους) και δι­ο­γκω­μέ­νο στη μέση. Το σχήμα αυτό λέγεται γεωειδές.

Η διάμετρος που περνάει από τη μέση είναι μεγαλύτερη από τη διάμετρο που περ­νά­ει α­πό τη μία κορυφή μέχρι την άλλη.

Αν ο πλανήτης μας ήταν πορτοκάλι, θα παρατηρούσαμε ότι η
οριζόντια τομή (αριστερά) είναι μεγαλύτερη από την κάθετη

Οι δύο κινήσεις της Γης

1 Η Γη, όπως και η υδρόγειος σφαίρα στην τάξη μας, κινείται γύρω από τον νοη­τό (φα­­ντα­στι­κό) της άξονα από τα δυτικά προς τα ανατολικά. Η κίνηση αυτή της Γης γύ­ρω από τον εαυτό της λέγεται περιστροφή.

Μία πλήρης περιστροφή χρειάζεται 24 ώρες.


2 Η Γη κινείται επίσης και γύρω από τον Ήλιο (με ταχύτητα σχεδόν 107.000 χλμ. την ώ­ρα). Η κίνησή της αυτή λέγεται περιφορά.

Μία πλήρης περιφορά διαρκεί 365 ημέρες και 6 ώρες,
δηλαδή 1 έτος και 6 ώρες.


Αυτές οι 6 ώρες σε τέσσερα χρόνια σχηματίζουν μία ακόμη ημέρα, ένα ακόμη 24ω­ρο. Για να μην έχουμε πρόβλημα, λοιπόν, και αλλάζουμε χρόνο το μεσημέρι ή το α­πό­γευ­μα (!), λέ­με ότι η Γη περιφέρεται γύρω από τον Ήλιο σε 365 μέρες α­κρι­βώς, ε­νώ κάθε 4 έτη προ­σθέ­του­με μία επιπλέον ημέρα στον Φεβρουάριο, που έ­τσι κι αλ­λιώς είναι «Κου­­τσο­φλέ­βα­ρος».

Τα έτη με τις 366 ημέρες λέγονται δίσεκτα. Για να τα βρίσκουμε αρκεί να θυ­μό­μα­στε το κρι­τή­ρι­ο διαιρετότητας ενός αριθμού με το τέσσερα: πρέπει τα δύο τε­λευ­ταί­α ψη­φί­α του να δι­αι­ρού­νται ακριβώς με αυτό. Π.χ. 2016 → 16 : 4 = 4

Η απόσταση της Γης από τον Ήλιο δεν είναι σταθερή. Αυτό οφείλεται στην ελ­λει­πτι­κή τρο­χιά που διαγράφει, καθώς κινείται γύρω του: κάποτε είναι πιο κοντά και κά­πο­τε πιο μα­κρι­ά από αυτόν.


Η τροχιά της Γης δεν είναι κυκλική αλλά ελλειπτική

Οι κινήσεις της Γης στη ζωή μας

◾ Η περιστροφή της Γης έχει ως συνέπεια στη χώρα μας την εναλλαγή της μέ­ρας και της νύ­­χτας.
◾ Η περιφορά της Γης έχει ως συνέπεια στη χώρα μας την εναλλαγή των τεσ­σά­ρων ε­πο­­χών.


Δείτε τις δύο κινήσεις της Γης εδώ. Ελέγξτε τι μάθατε εδώ.

ΠΗΓΕΣ: Γεωγραφία ΣΤ΄ τάξης, el.wikipedia.org - ΕΙΚΟΝΕΣ: Γεωγραφία ΣΤ΄ τάξης (1-2,5), edc.uoc.gr/~odysseas (3), snyder7hills.org (4), podilato98.blogspot.com (6)


13 Σεπτεμβρίου 2018

Γεωμετρία σε κίνηση

Απολαύστε τα γεωμετρικά σχήματα σε όμορφες «χορογραφίες»! Μια έξυπνη δη­μι­ουρ­γί­α του Γερμανού κινηματογραφιστή Henning M. Lederer:



12 Σεπτεμβρίου 2018

Φράσεις με λέξεις που δηλώνουν χρόνο (3)

εβδομάδα, μήνας, εποχή


Πατήστε στη λέξη που σας ενδιαφέρει:

εβδομάδα
Μεγάλη Εβδομάδα / η Εβδομάδα των Παθών
(η εβδομάδα πριν από την Κυριακή του Πάσχα)
είναι σαν Μεγάλη Εβδομάδα
(είναι πολύ θλιμμένος, πολύ στενοχωρημένος)
πέρασα την εβδομάδα των παθών
(πέρασα πολύ δύσκολα, ταλαιπωρήθηκα)

μήνας
ο μήνας που τρέχει
(ο τωρινός μήνας, αυτός που διανύουμε)
είναι στον μήνα της
(βρίσκεται στον τελευταίο μήνα της εγκυμοσύνης της)
μήνας μπαίνει, μήνας βγαίνει
(σταθερά, συνέχεια, σε μόνιμη βάση)
ο μήνας έχει εννιά
(λέγεται για κάποιον που είναι αμέριμνος ή αδιάφορος - σχετικό τραγούδι)
στις 32 του μηνός / τον μήνα που δεν έχει Σάββατο
(ποτέ)
ο μήνας που θρέφει τους έντεκα
(περίοδος πολύ αποδοτική οικονομικά, η οποία εξασφαλίζει στη συνέχεια με­γά­λο διάστημα απραξίας, καθισιού)
βρήκε τον μήνα που θρέφει τους έντεκα
(λέγεται για εκείνους που απέκτησαν ανέλπιστη πηγή ωφελημάτων και ι­κα­νο­ποι­ούν χωρίς μόχθο τις καθημερινές τους ανάγκες)
ΛΟΓΙΑ ΦΡΑΣΗ: προ μηνός
(πριν από έναν μήνα)
ΛΟΓΙΑ ΦΡΑΣΗ: ο μήνας του μέλιτος
(ο πρώτος μήνας της έγγαμης ζωής)

Δείτε εδώ φράσεις με τους μήνες του χρόνου!

εποχή
η εποχή μας
(αυτό το χρονικό διάστημα που ζούμε)
την παλιά εποχή
(τα παλαιότερα χρόνια, στο παρελθόν)
στην εποχή μου
(κατά τη νεότητά μου)
χρυσή εποχή
(περίοδος μεγάλης οικονομικής και πνευματικής ακμής)
λαχανικά / φρούτα εποχής
(που παράγονται κανονικά κατά την εποχή αυτή, όχι θερμοκηπίου)
ρούχα εποχής
(ενδυμασία κάποιας συγκεκριμένης ιστορικής περιόδου)
τέλος εποχής
(λέγεται όταν κάτι τελειώνει τη λειτουργία του ή χάνει την αξία του, δεν έχει πια απήχηση, παραγκωνίζεται)
η εποχή των ισχνών / παχιών αγελάδων
(λέγεται για περίοδο μεγάλης φτώχειας ή, αντίθετα, μεγάλου πλούτου και ευ­η­με­ρί­ας)
Η φράση προέρχεται από την Παλαιά Διαθήκη και ένα όνειρο που είχε δει ο τό­τε φαραώ της Αιγύπτου.
άφησε εποχή
(λέγεται για πρόσωπα ή γεγονότα τα οποία προκάλεσαν τόση εντύπωση στην ε­πο­χή τους που μνημονεύονται ακόμη και σήμερα)
είναι μπροστά από την εποχή του
(έχει πολύ προοδευτικές ιδέες)
είναι εκτός εποχής
(λέγεται για πρόσωπα ή πράγματα που δε συμβαδίζουν με την ε­πο­χή τους, που δεν είναι επίκαιρα ή μοντέρνα)
είναι της παλιάς εποχής
(έχει απόψεις ή συνήθειες που δε συμβαδίζουν με τη σύγχρονη εποχή, είναι πα­λαι­ών αρχών, συντηρητικός)
ζει σε άλλη εποχή / σε άλλον αιώνα
(δεν έχει αντιληφθεί τις εξελίξεις και τις αλλαγές της εποχής του)

Δείτε εδώ φράσεις με τις εποχές του χρόνου!


ΠΗΓΕΣ: εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς Μπριτάνικα, Μείζον Ελληνικό Λεξικό Τεγόπουλου-Φυτράκη, greek-language.gr, Λεξικό Γεωργίου Κάτου - ΕΙΚΟΝΕΣ: ifsa.net, podilato98.blogspot.com (από newpost.gr), tapeciarnia.pl


11 Σεπτεμβρίου 2018

Καλό ταξίδι!

Καλή σχολική χρονιά!


ΠΗΓΗ: ΕΝΑ ΚΕΙΜΕΝΟ, ΜΙΑ ΕΙΚΟΝΑ - ΣΚΙΤΣΟ: Ελπίδα Σπυριδοπούλου


5 Σεπτεμβρίου 2018

3 Σεπτεμβρίου 2018

Φράσεις με λέξεις που
δηλώνουν χρόνο (2)

ημέρα/μέρα, πρωί-βράδυ, μεσημέρι, νύχτα,
μεσάνυχτα, σήμερα-αύριο, χτες-προχτές


Πατήστε στη λέξη που σας ενδιαφέρει:

ημέρα / μέρα
μια μέρα / μία (ημέρα) των ημερών
(κάποτε στο μέλλον)
μέρα με την ημέρα
(βαθμιαία, καθημερινά)
μέρα παρά μέρα
(κάθε δεύτερη μέρα)
από μέρα σε μέρα
(πολύ σύντομα)
μέρα νύχτα
(συνέχεια, χωρίς διακοπή, α­στα­μά­τη­τα)
διαφέρουν σαν τη μέρα με τη νύχτα / είναι η μέρα με τη νύχτα
(λέγεται για πρόσωπα ή πράγματα που είναι διαμετρικά αντίθετα μεταξύ τους)
κάνω τη νύχτα μέρα (βλ. νύχτα)
κι αύριο μέρα είναι (βλ. σήμερα-αύ­ρι­ο)
είναι με τις μέρες του / με τις ώρες του
(έχει τις ιδιοτροπίες του, τις πα­ρα­ξε­νιές του, έχει κυκλοθυμική συ­μπε­ρι­φο­ρά)
είναι στις μέρες της
(λέγεται για έγκυο όταν πλησιάζουν οι μέρες που θα γεννήσει)
άγιες μέρες
(οι μεγάλες γιορτές, ιδίως τα Χρι­στού­γεν­να και το Πάσχα)
αλκυονίδες μέρες
(οι ηλιόλουστες μέρες του Ιανουαρίου και γενικότερα του χειμώνα)
Σύμφωνα με τη Μυθολογία, για δεκαπέντε μέρες μέσα στον Γενάρη οι θε­οί γα­λή­νευ­αν τη θάλασσα και τους ανέμους, ώστε να ανέβει προσωρινά η θερ­μο­κρα­σί­α και να μπορέσουν οι αλκυόνες να κλωσήσουν τα αβγά τους και να με­γα­λώ­σουν τα πουλάκια τους.

αποφράδα μέρα
(καταραμένη, δυσοίωνη μέρα· λέγεται για την ημέρα που συνδέεται με κά­ποιο κα­τα­στρο­φι­κό γεγονός, το οποίο σημάδεψε έναν ολόκληρο λαό κα­τά το πα­ρελ­θόν)
άσπρη μέρα
(λαμπρή, χαρούμενη μέρα)
βλέπω άσπρη μέρα
(ευτυχώ, ευημερώ, ησυχάζω)
δε βλέπω άσπρη μέρα
(όλα μου έρχονται ανάποδα, α­ντι­με­τω­πί­ζω συνεχώς δυσκολίες και προ­βλή­μα­τα)
εργάσιμη ημέρα
(η ημέρα που δεν είναι αργία, που οι άνθρωποι εργάζονται κανονικά)
χρονιάρα μέρα
(μεγάλη γιορτή, συνήθως θρη­σκευ­τι­κή)
αβγά ημέρας
(πολύ φρέσκα, συνήθως πτη­νο­τρο­φεί­ου, με σφραγίδα)
το άστρο της ημέρας
(ο ήλιος)
το γεγονός της ημέρας
(το σπουδαιότερο γεγονός απ’ όλα όσα έγιναν την ίδια ημέρα, εκείνο για το ο­ποί­ο μιλούν όλοι)
το πρόσωπο / το θέμα της ημέρας
(κάποιος ή κάτι που αποτελεί, προ­σω­ρι­νά και εφήμερα, το κέντρο του εν­δι­α­φέ­ρο­ντος της κοινής γνώ­μης)
το πιάτο της ημέρας
(συγκεκριμένο φαγητό που σερβίρει ένα εστιατόριο εκτός από το άλλο με­νού)
έφυγε πλήρης ημερών
(πέθανε σε πολύ προχωρημένη η­λι­κί­α)
δε βλέπω τη μέρα
(ανυπομονώ)
είδα το φως της η­μέ­ρας
(γεννήθηκα)
κάποιο γεγονός είδε το φως της ημέρας
(ήρθε στην επιφάνεια, αποκαλύφθηκε)
μας βρήκε η μέρα
(ξημερωθήκαμε)
μετράω τις μέρες / τις ώρες
(ανυπομονώ για κάτι)
μετράω μέρες
(στη γλώσσα των στρατιωτών: μου μένουν λίγες μέρες ώσπου να α­πο­λυ­θώ)
οι μέρες του είναι μετρημένες / σώ­θη­καν οι μέρες του
(πεθαίνει)
τρώω τη μέρα μου
(τη διαθέτω για να κάνω κάτι που δεν αξίζει τον κόπο ή διαθέτω σε κάτι πε­ρισ­σό­τε­ρο χρόνο απ’ ό,τι πρέπει)
ΛΟΓΙΑ ΦΡΑΣΗ: προ ημερών
(πριν από μερικές μέρες, τις προ­άλ­λες)
ΛΟΓΙΑ ΦΡΑΣΗ: την σήμερον ημέρα
(στην εποχή που ζούμε)
ΛΟΓΙΑ ΦΡΑΣΗ: επί των ημερών κά­ποιου (π.χ. του Καποδίστρια)
(την εποχή του· ειδικότερα: την πε­ρί­ο­δο που ασκούσε ένα αξίωμα ή βρι­σκό­ταν στην εξουσία)
ΕΥΧΗ: Καλή σου μέρα!
(Καλημέρα!)
ΠΑΡΟΙΜΙΑ: Ένα μήλο την ημέρα τον γιατρό τον κάνει πέρα.
(λέγεται για να τονιστεί η θρεπτική αξία του μήλου)
ΠΑΡΟΙΜΙΑ: Κάθε μέρα δεν είναι τ’ Αϊ-Γιαννιού.
(τα ευχάριστα περιστατικά δεν ε­πα­να­λαμ­βά­νο­νται συνέχεια)
ΠΑΡΟΙΜΙΑ: Η καλή μέρα απ’ το πρωί φαίνεται. (βλ. πρωί-βράδυ)
ΠΑΡΟΙΜΙΑ: Της νύχτας τα καμώματα τα βλέπει η μέρα και γελάει. (βλ. νύ­χτα)

Δείτε εδώ φράσεις με τις μέρες της εβδομάδας!

πρωί - βράδυ
πρωί πρωί / πουρνό πουρνό
(πολύ νωρίς το πρωί, με το ξη­μέ­ρω­μα)
πρωί βράδυ
(διαρκώς)
από το πρωί ώς το βράδυ
(σε όλη τη διάρκεια της μέρας)
από το βράδυ ώς το πρωί
(σε όλη τη διάρκεια της νύχτας)
από το πρωί ώς το βράδυ κι από το βράδυ ώς το πρωί
(συνεχώς, όλο το εικοσιτετράωρο)
ΠΑΡΟΙΜΙΑ: Η καλή μέρα απ’ το πρωί φαίνεται.
(η καλή ή η κακή έκβαση μιας ε­νέρ­γει­ας ή ενός φαινομένου φαί­νε­ται από την αρ­χή)

μεσημέρι
ντάλα μεσημέρι
(το καταμεσήμερο καλοκαιρινής μέ­ρας με πολύ δυνατό ήλιο)
πάει μεσημέρι
(μεσημεριάζει)
μας πήρε το μεσημέρι / μας έπιασε το μεσημέρι
(αργήσαμε, καθυστερήσαμε)
τον έκλεψαν μέρα μεσημέρι
(κατά τη διάρκεια της ημέρας, όχι το βράδυ που μπορεί να υπάρχει λιγοστό φως)

νύχτα
σε μια νύχτα
(ξαφνικά, πολύ γρήγορα)
μέρα νύχτα (βλ. ημέρα/μέρα)
κάνω τη νύχτα μέρα
(εργάζομαι νυχθημερόν, δουλεύω και τη νύχτα σαν να ήταν μέρα)
διαφέρουν σαν τη νύχτα με τη μέρα (βλ. ημέρα/μέρα)
έγινε η νύχτα του Αγίου Βαρ­θο­λο­μαί­ου
(λέγεται για αιματηρά γεγονότα που διαδραματίστηκαν ανάμεσα σε δύο ο­μά­δες αν­θρώ­πων κατά τη διάρκεια της νύχτας)
Η φράση αναφέρεται στη μεγάλη σφαγή των Προτεσταντών από τους Ρω­μαι­ο­κα­θο­λι­κούς στο Παρίσι του 1572, ανήμερα του Αγίου Βαρ­θο­λο­μαί­ου.

ο κόσμος της νύχτας
(όσοι εργάζονται ή διασκεδάζουν κατά τη διάρκεια της νύχτας, αλλά και ό­σοι α­σκούν τότε ύποπτες ή πα­ρά­νο­μες δραστηριότητες)
λευκές νύχτες
(οι νύχτες στις χώρες του αρκτικού κύκλου κατά τη διάρκεια του κα­λο­και­ριού, ό­ταν ο ήλιος μένει συνεχώς στον ορίζοντα)
όνειρο θερινής νυκτός
(λέγεται για μια απραγματοποίητη επιθυμία ή επιδίωξη, για κάτι α­νέ­φι­κτο και ου­το­πι­κό)
πήρε το δίπλωμα / το πτυχίο του νύ­χτα
(λέγεται για οδηγό ή πτυχιούχο που δε γνωρίζει τα βασικά, που δεν είναι κα­ταρ­τι­σμέ­νος)
έφυγε νύχτα
(έφυγε κρυφά από κάπου· συνήθως λέγεται για κάποιον που δεν μπόρεσε να α­ντα­πο­κρι­θεί επάξια σε αυτό που του ανέθεσαν ή είχε αναλάβει)
ΛΟΓΙΑ ΕΚΦΡΑΣΗ: εν μια νυκτί
(ξαφνικά, πολύ γρήγορα)
ΛΟΓΙΑ ΕΚΦΡΑΣΗ: μεσούσης της νυ­κτός
(στη μέση της νύχτας)
ΛΟΓΙΑ ΕΚΦΡΑΣΗ: εν τω μέσω της νυκτός
(λέγεται για γεγονότα που δι­α­δρα­μα­τί­ζο­νται νύχτα)
ΕΥΧΗ: Καλή σου νύχτα!
(Καληνύχτα!)
ΠΑΡΟΙΜΙΑ: Της νύχτας τα καμώματα τα βλέπει η μέρα και γελάει.
(οι δουλειές που γίνονται τη νύχτα δε στέφονται με επιτυχία)

μεσάνυχτα
έχω (μαύρα / βαθιά) μεσάνυχτα
(δεν έχω ιδέα, έχω πλήρη άγνοια μιας κατάστασης)
με ξύπνησε (μέσα στα) άγρια με­σά­νυ­χτα
(στη μέση της νύχτας, νυχτιάτικα)

σήμερα - αύριο
σήμερα οκτώ / σήμερα δεκαπέντε
(μία ή δύο εβδομάδες πριν ή έπειτα από σήμερα)
σήμερα αύριο
(πολύ σύντομα, από στιγμή σε στιγμή)
με το σήμερα (και) με το αύριο
(λέγεται για συνεχείς αναβολές)
τι σήμερα, τι αύριο
(δε χάλασε ο κόσμος για μια μέρα)
σήμερα έχει, αύριο δεν έχει
(πρόσκληση σε κάποιον να προλάβει να επωφεληθεί από μια ευκαιρία)
αρκετά για σήμερα
(σταματώ, δε συνεχίζω άλλο)
κι αύριο μέρα είναι
(λέγεται, συχνά και ως δικαιολογία, για την αναβολή κάποιου έργου που θα συ­νε­χι­στεί ή θα ολοκληρωθεί την επομένη)
ΛΟΓΙΑ ΦΡΑΣΗ: ες αύριον τα σπου­δαί­α
(λέγεται, συχνά ειρωνικά, όταν προ­τεί­νου­με να αναβληθεί ή να μετατεθεί χρο­νι­κά μια απόφαση ή ενέργεια, επικαλούμενοι τη σπουδαιότητά της)
ΠΑΡΟΙΜΙΑ: Σήμερα είμαστε, αύριο δεν είμαστε.
(η ζωή είναι πολύ σύντομη)

χτες - προχτές
χτες προχτές
(πριν από μερικές μέρες)
σαν να ήταν χτες / λες κι ήταν χτες
(λέγεται για να δηλώσουμε ότι μια ανάμνηση είναι πολύ ζωντανή ή ότι ο χρό­νος κυλά πολύ γρήγορα)


ΠΗΓΕΣ: εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς Μπριτάνικα, Μείζον Ελληνικό Λεξικό Τεγόπουλου-Φυτράκη, greek-language.gr, el.wiktionary.org, Λεξικό Γεωργίου Κάτου - ΕΙΚΟΝΕΣ: pexels.com, alexdisanti.wordpress.com, 123rf.com, dribbble.com, theultimategameoflife.com, videoblocks.com, tilehomeguide.com


ΔΙΑΒΑΣΤΗΚΑΝ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ ΤΗΝ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΕΒΔΟΜΑΔΑ