Το ΠΟΔήΛΑΤΟ ανανεώνεται εμφανισιακά. Σιγά σιγά προσαρμόζονται και οι παλαιότερες αναρτήσεις του. Καλό καλοκαίρι!

4 Δεκεμβρίου 2016

Άγιο Όρος

H μοναδική αυτοδιοικούμενη
περιοχή της Ελλάδας


Το Άγιο Όρος βρίσκεται στην κεντρική Μακεδονία, στη χερσόνησο του Άθω. Πρό­κει­ται για την ανατολικότερη και τραχύτερη χερσόνησο της Χαλκιδικής, η ο­ποί­α κα­τα­λή­γει στο ο­μώ­νυ­μο όρος (όρος Άθως) που έχει υψόμετρο 2.033 μέ­τρα. Το όνομά της προέρχε­ται α­πό τον Άθω, έναν Γίγαντα της αρχαίας μυθολογίας.

Όρος Άθως

Στην Ιστορία μας συναντούμε την περιοχή για πρώτη φορά τα αρχαία χρόνια, ό­ταν κα­τά τη διάρκεια της πρώτης περσικής εκστρατείας (492 π.Χ.) ο περσικός στό­λος έ­πα­θε με­­γά­λη καταστροφή σε θαλασσοταραχή που ξέσπασε κοντά στη χερ­σό­νη­σο. Οι Πέρσες α­να­γκά­στη­καν να επιστρέψουν στη χώρα τους και η εκ­στρα­τεί­α μα­ται­ώ­θη­κε.

(περισσότερα μπορείτε να δείτε εδώ)

Στο Άγιο Όρος κατοικούν ορθόδοξοι μοναχοί διαφόρων εθνικοτήτων (Έλληνες, Ρώ­σοι, Σέρ­βοι, Βούλγαροι, Ρουμάνοι κ.ά.). Αποτελεί το παγκόσμιο κέντρο του ορ­θό­δο­ξου χρι­­στια­νι­κού μοναχισμού, γι’ αυτό και είναι η μοναδική περιοχή της χώ­ρας μας που αυ­το­δι­­οι­κεί­ται με τους δικούς της θεσμούς. Αυτό σημαίνει ότι δεν α­πο­τε­λεί τμή­μα κάποιας πε­ρι­­φέ­ρει­ας, δε χωρίζεται σε περιφερειακές ε­νό­τη­τες και δεν έχει κα­νέ­ναν δήμο. Υπάγεται πο­λι­τι­κά στο Υπουργείο Εξωτερικών και θρη­σκευ­τι­κά στο Οι­κου­με­νι­κό Πατριαρχείο της Κων­στα­ντι­νού­πο­λης. Ο ε­πι­κε­φα­λής της διοίκησής του λέ­γε­ται Πολιτικός Διοικητής του Α­γί­ου Όρους.

ΑΓΙΟ ΟΡΟΣ

Γεωγραφικό διαμέρισμα: Μακεδονία.
Έκταση: 336 τετραγωνικά χιλιόμετρα (μεγαλύτερο από τη Λευκάδα και την Κάρ­πα­θο, μικρότερο από την Άνδρο και τη Θάσο· μεγαλύτερο από τη Μάλ­τα και τις Μαλ­δί­βες, μι­κρότερο από τη Γρενάδα και τις Αμερικανικές Παρ­θέ­νους Νήσους).
Πληθυσμός: 1.811 κάτοικοι (περισσότεροι από τον Δήμο Αγκιστρίου, λι­γό­τε­ροι α­πό τον Δήμο Ύδρας).
Πρωτεύουσα: Καρυές.

Το Άγιο Όρος, γνωστό και ως «Αυτόνομη Μοναστική Πολιτεία», χωρίζεται σε εί­κο­σι αυ­­το­δι­οί­κη­τες περιοχές. Κάθε περιοχή αποτελείται από μια μονή και δι­ά­φο­ρους άλ­λους οι­­κι­σμούς γύρω της (σκήτες, κελιά, καλύβες, καθίσματα, η­συ­χα­στή­ρι­α).
● Από τις 20 μονές μία είναι σερβική, μία βουλγαρική και μία ρωσική. Πα­λαι­ό­τε­ρη και με­­γα­λύ­τε­ρη σε έκταση είναι η Μονή της Μεγίστης Λαύρας (ι­δρύ­θη­κε το 963 μ.Χ.).

(δείτε την εικόνα σε πλήρες μέγεθος εδώ)

Ο μοναχισμός

Ο μοναχισμός του Αγίου Όρους ξεκίνησε γύρω στον 8ο αιώνα κατά τη διάρκεια των βυ­­ζα­ντι­νών χρόνων. Έναν αιώνα μετά η περιοχή αποτελούσε ήδη το ση­μα­ντι­κό­τε­ρο μο­­να­στι­κό κέντρο της εποχής. Ο Άθως ήταν πλέον αποκλειστικός τό­πος διαμονής των α­­σκη­τών, ε­νώ αποκλειόταν η παρουσία ακόμη και βοσκών ή γε­ωρ­γών.


Εκείνη την εποχή απαγορεύτηκε και η είσοδος των γυναικών στη χερσόνησο. Αυ­τή η α­­πα­γό­ρευ­ση, το λεγόμενο άβατο, από το 969 επεκτάθηκε και στα μικρά παι­διά (τους «α­­γέ­νει­ους παίδες») και τα θηλυκά ζώα. Οι μόνες που εξαιρούνταν ή­ταν οι γά­τες αλ­λά και τα ά­γρι­α ζώα, αφού οι μοναχοί δεν μπορούσαν να τα θέ­σουν υπό τον έ­λεγ­χό τους.

Η ενσωμάτωση στην Ελλάδα

Το Άγιο Όρος απελευθερώθηκε από τους Τούρκους τον Νοέμβριο του 1912 κατά τον Α΄ Βαλ­κα­νι­κό Πόλεμο. Το 1927, με την ψήφιση του νέου Συντάγματος της Ελ­λά­δας, τέ­θηκε σε ισχύ ο Καταστατικός Χάρτης του Αγίου Όρους και ε­πι­ση­μο­ποι­ή­θη­κε για πρώ­τη φορά η συ­νταγ­μα­τι­κή προστασία του καθεστώτος αυ­το­δι­οί­κη­σής του.


Τότε, σύμφωνα με αυτόν τον Καταστατικό Χάρτη, απαγορεύτηκε η είσοδος των γυ­ναι­­κών ό­χι μόνο στα αντρικά μοναστήρια (όπως συμβαίνει οπουδήποτε αλ­λού), αλ­λά σε ο­λό­κλη­ρη τη χερσόνησο. Η ποινή, μάλιστα, για τους (θηλυκούς) πα­ρα­βά­τες είναι φυ­λά­κιση από δύ­ο μήνες μέχρι ένα έτος, ευτυχώς εξαγοράσιμη.


Το θέμα του άβατου έχει προκαλέσει κατά καιρούς αντιδράσεις στη χώρα μας, α­φού το Σύ­νταγ­μα σε άλλα άρθρα του θεωρεί ίσους όλους τους πολίτες α­νε­ξαρ­τή­τως φύ­λου και κα­το­χυ­ρώ­νει την προσωπική ελευθερία και την ελεύθερη με­τα­κί­νη­σή τους σε ο­λό­κλη­ρη την επικράτεια. Επιπλέον, ως τμήμα του ελ­λη­νι­κού κρά­τους, το Άγιο Όρος ε­πι­χο­ρη­γεί­­ται και συντηρείται από το τε­λευ­ταί­ο με χρή­μα­τα και των Ελ­λη­νί­δων.
● Παρόμοιες είναι και αντιδράσεις από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και ευ­ρω­βου­λευ­τές. Το θέ­μα έχει τεθεί αρκετές φορές με το σκεπτικό ότι αυτή η α­πα­γό­ρευ­ση πα­ρα­βι­ά­ζει την πα­γκο­σμί­ως αναγνωριζόμενη αρχή της ισότητας των δύο φύ­λων, τη νο­μο­θε­σί­α της Ευ­­ρω­παϊ­κής Ένωσης ενάντια στις διακρίσεις και υπέρ της ι­σό­τη­τας, κα­θώς και τις διατάξεις για την ελεύθερη κυκλοφορία των πο­λι­τών στο έδαφός της.


Οι υποστηρικτές του άβατου, από την άλλη πλευρά, αντιτείνουν ότι η άρση της α­πα­γό­­ρευ­σης παραβιάζει τη θρησκευτική ελευθερία των μοναχών, ότι η περιοχή εί­ναι ι­δι­ο­κτη­­σί­α τους και έχουν δικαίωμα να δέχονται μόνο όποιους επιθυμούν, ό­τι η α­πα­γό­ρευ­ση ι­σχύει πά­νω από χίλια χρόνια, αλλά και ότι κατοχυρώνεται α­πό το ελληνικό Σύ­νταγμα και έχει γί­νει δεκτή από την Ε.Ε. κατά την προσχώρηση της χώρας μας το 1981.


Παγκόσμια κληρονομιά

Από το 1988 το Άγιο Όρος συγκαταλέγεται στον κατάλογο των Μνημείων Πα­γκό­σμι­ας Πο­λι­τι­στι­κής Κληρονομιάς της UNESCO. Η τιμητική αυτή διάκριση ο­φεί­λε­ται στο ό­τι είναι ε­δώ και αιώνες πνευματικό κέντρο του ορθόδοξου χρι­στια­νι­σμού, αλλά στη­ρί­ζε­ται και στην α­ξί­α του ως καλλιτεχνικό μνημείο, χάρη στην ε­πιρ­ρο­ή που έχει α­σκή­σει η σχολή α­γι­ο­γρα­φί­ας του στην Ιστορία της ορθόδοξης τέ­χνης.


ΠΗΓΕΣ: Θρησκευτικά ΣΤ΄ τάξης, el.wikipedia.org, inathos.gr, huffingtonpost.gr, dogma.gr | ΕΙΚΟΝΕΣ:
el.wikipedia.org (1-2,7-10), photodentro.edu.gr (3), monastiriaka.gr (4), solovki-monastyr.ru (5-6)


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: Ελλάδα


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Παρακαλώ μη γράφετε με greeklish ή κεφαλαία (σημαίνει ότι φωνάζετε), γιατί τα σχόλια θα διαγράφονται. Πριν τη δημοσίευση ελέγξτε για τυχόν λάθη απροσεξίας, πατώντας στο κου­μπί «Προεπισκόπηση». Περισσότερα εδώ.