Δευτέρα, 17 Νοεμβρίου 2014

Οι ήπειροι της Γης



Η εξερεύνηση των ηπείρων πραγματοποιήθηκε σταδιακά από διάφορους λαούς:
● Οι πρώτοι μεγάλοι θαλασσοπόροι φαίνεται πως ήταν οι λαοί της Πολυνησίας (Ει­ρη­νι­κός Ωκεανός).
● Στην περιοχή μας πρωταγωνίστησαν τα αρχαία χρόνια οι Αιγύπτιοι, οι Μινωίτες, οι Μυ­­κη­ναί­οι, οι Φοίνικες και οι αρχαίοι Έλληνες. Οι τελευταίοι ίδρυσαν αποικίες από τον Εύ­ξει­­νο Πόντο μέχρι τα δυτικά παράλια της Μεσογείου.
● Ακολούθησαν οι θαλασσοπόροι από την Καρχηδόνα και τη Μασσαλία (ελληνική α­ποι­κί­­α στη σημερινή Γαλλία), αλλά και από μεγάλες αυτοκρατορίες της εποχής (οι Μα­κε­δό­νες του Μ. Αλεξάνδρου, οι Ρωμαίοι).
● Τα μεσαιωνικά χρόνια η σκυτάλη πέρασε στους Βίκινγκς της Σκανδιναβίας, τον Μάρ­κο Πόλο της Βενετίας, αλλά και σε θαλασσοπόρους από την Κίνα (15ος αιώνας).
● Τον 15ο και τον 16ο αιώνα συντελέστηκαν οι μεγάλες Γεωγραφικές Ανακαλύψεις των Ευρωπαίων με πρωταγωνιστές τους Πορτογάλους και τους Ισπανούς (περίπλους Α­φρι­­κής, ανακάλυψη της Αμερικής).
● Οι εξερευνήσεις συνεχίστηκαν μέχρι τις αρχές του 20ού αιώνα κυρίως από Άγ­γλους, Ολλανδούς και Νορβηγούς (ανακάλυψη της Ωκεανίας, εξερεύνηση Βόρειου και Νότιου Πόλου).


Το έμβλημα των Ολυμπιακών Αγώνων αποτελείται από πέντε κύκλους, έναν για κάθε κατοικήσιμη ήπειρο του πλανήτη μας. Οι κύκλοι συνδέονται, συμ­βο­λί­ζο­ντας την ενότητα της ανθρωπότητας.

Οι ήπειροι δεν είχαν πάντοτε τη σημερινή μορφή. Αρχικά υπήρχε μόνο μία υ­πε­ρή­πει­ρος, η Πανγαία, η οποία με τη διαρκή κίνηση των τεκτονικών πλακών διασπάστηκε και δημι­ούργησε τις ηπείρους που γνωρίζουμε (περισσότερα εδώ).




 1   Ασία 

● Η Ασία είναι η μεγαλύτερη ήπειρος του πλανήτη μας. Καταλαμβάνει περίπου το 1/3 της συνολικής στερεάς επιφάνειας της Γης. Ξεκινά πολύ κοντά στον Βόρειο Πόλο και φτά­νει στον Ισημερινό, ενώ ορισμένα νησιωτικά τμήματά της βρίσκονται στο νότιο η­μι­σφαί­ρι­ο.

● Είναι η ήπειρος με τα περισσότερα νησιά και τις περισσότερες χερσονήσους. Στα δυ­τι­κά είναι ενωμένη με την Ευρώπη, που στην ουσία αποτελεί χερσόνησό της. Εδώ βρί­σκο­νται και τα Ιμαλάια, ο μεγαλύτερος ορεινός όγκος της στεριάς. Μια από τις κο­ρυ­φές τους μά­λιστα, στο όρος Έβερεστ, είναι το ψηλότερο σημείο του πλανήτη μας (8.848 μ. πάνω α­πό την επιφάνεια της θάλασσας).

● Είναι επίσης η ήπειρος με τον μεγαλύτερο πληθυσμό. Την κατοικεί περίπου το 60% της ανθρωπότητας (4,4 δισεκατομμύρια άνθρωποι).



 2   Αμερική 

● Η Αμερική καταλαμβάνει περισσότερο από το 1/4 της στεριάς και βρίσκεται εξ ο­λο­κλή­­ρου στο δυτικό ημισφαίριο.

● Είναι γνωστή και ως «Νέος Κόσμος», επειδή οι Ευρωπαίοι την ανακάλυψαν σχετικά αρ­­γά, μόλις τον 15ο αιώνα. Η ονομασία της προέρχεται από τον Ιταλό εξερευνητή Α­μέ­ρι­κο Βεσπούτσι, τον πρώτο Ευρωπαίο που υποστήριξε ότι η Αμερική δεν ήταν οι Α­να­το­λι­κές Ινδίες, αλλά μια διαφορετική, άγνωστη μέχρι τότε ήπειρος.



 3   Αφρική 

● Η Αφρική καταλαμβάνει το 1/5 της στεριάς. Είναι η τρίτη σε έκταση ήπειρος και η δεύ­­τε­ρη σε πληθυσμό. Εδώ βρίσκεται η Σαχάρα, η μεγαλύτερη έρημος της Γης.

● Στις ακτές της δεν παρατηρούνται μεγάλες ανωμαλίες, δηλαδή δεν υπάρχουν πολ­λοί κόλποι και χερσόνησοι. Ελάχιστα είναι επίσης και τα νησιά της.



 4   Ανταρκτική 

● Η Ανταρκτική είναι η νοτιότερη περιοχή της Γης. Περιλαμβάνει τον γεωγραφικό Νό­τι­ο Πόλο και περιβάλλεται από τον Νότιο Ωκεανό. Ονομάστηκε έτσι γιατί βρίσκεται στο αντί­θετο μέρος από την αρκτική περιοχή.

● Είναι μια τεράστια παγωμένη έκταση (περίπου το 98% της επιφάνειάς της κα­λύ­πτε­ται α­πό πάγο). Αυτό το παγωμένο στρώμα είναι τόσο πολύ που αποτελεί το 90% του πάγου όλου του πλανήτη!

● Είναι επίσης η πιο κρύα, η πιο ξηρή και η πιο ανεμώδης ήπειρος. Η θερμοκρασία της έ­χει φτάσει και στους -93 °C.

● Η Ανταρκτική δεν έχει μόνιμους κατοίκους και δεν ανήκει σε κάποιο κράτος. Οι Ευ­ρω­­παί­οι την ανακάλυψαν στα τέλη του 18ου αιώνα, ωστόσο πάτησαν το πόδι τους για πρώ­τη φορά πριν από περίπου εκατό χρόνια (το 1911). Σήμερα φιλοξενεί 1.000-5.000 αν­θρώπους, οι οποίοι εργάζονται στους ερευνητικούς σταθμούς που υ­πάρ­χουν δι­ά­σπαρ­τοι στην ήπειρο.



 5   Ευρώπη 

● Στην πραγματικότητα η Ευρώπη αποτελεί τη δυτικότερη χερσόνησο της Ασίας. Τα σύ­­νο­ρά της με την τελευταία είναι κάπως αυθαίρετα και οφείλονται κυρίως σε ι­στο­ρι­κούς, πολιτιστικούς και πολιτικούς λόγους.

● Λέγεται και «Γηραιά ήπειρος», επειδή είναι η κοιτίδα του δυτικού πολιτισμού. Μαζί με την Ασία και την Αφρική συγκροτούν τον «Παλιό Κόσμο», σε αντίθεση με τον «Νέ­ο Κό­σμο» (Αμερική, αλλά και Ωκεανία), που οι Ευρωπαίοι ανακάλυψαν σχετικά αρ­γά.

● Η παρουσία των ανθρώπων στην περιοχή είναι έντονη από τα πανάρχαια χρόνια. Αυ­τό οφείλεται στις καλές συνθήκες διαβίωσης και ανάπτυξης που συναντούμε: βρί­σκε­ται σε απόσταση από τον Ισημερινό και τον Βόρειο Πόλο, έχει ευνοϊκό κλίμα και εύ­κο­λη πρό­σβαση στη θάλασσα. Επίσης υπάρχουν μεγάλες πεδιάδες και αξιόλογα πο­τά­μια, ενώ α­πουσιάζουν οι έρημοι.

● Το όνομά της προέρχεται από την αρχαία ελληνική μυθολογία. Σύμφωνα με αυτήν, η Ευρώπη ήταν βασιλοπούλα της Φοινίκης, μιας χώρας της Ασίας κοντά στην Κύπρο. Ή­ταν τόσο όμορφη, που όταν την είδε μια μέρα ο Δίας την αγάπησε και θέλησε να την κάνει γυναίκα του. Μεταμορφώθηκε σε έναν ωραίο ταύρο και την πλησίασε σι­γά σι­γά. Η κοπέ­λα χάιδεψε το ζώο και κάθισε στην πλάτη του. Τότε ο ταύρος έβγαλε φτε­ρά και πέταξε μαζί της μακριά. Έφθασε στην Κρήτη, όπου η Ευρώπη πα­ντρεύ­τη­κε τον Δία και γέννησε τρεις γιους. Ένας από αυτούς ήταν ο Μίνωας, ο ξακουστός βα­σι­λιάς της Κρήτης. Η ιστο­ρία απεικονίζεται στο ελληνικό νόμισμα των 2 ευρώ.



 6   Ωκεανία 

● Η Ωκεανία είναι η μικρότερη ήπειρος. Συνίσταται από χώρες και περιοχές του Ει­ρη­νι­κού Ωκεανού και την Αυστραλία.

● Πολλές φορές αποκαλείται (λανθασμένα) Αυστραλία, επειδή αυτό το τεράστιο νησί, το μεγαλύτερο του πλανήτη, αποτελεί την κύρια μάζα του εδάφους της.


ΠΗΓΕΣ: Γεωγραφία ΣΤ' τάξης, Γεωλογία-Γεωγραφία Α' Γυμνασίου, el.wikipedia.org | ΕΙΚΟ-
ΝΕΣ: en.wikipedia.org (1,7-12), bbj.hu (2), api.ning.com (3), podilato98.blogspot.gr (4-6)



Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Παρακαλώ μη γράφετε με greeklish ή κεφαλαία (σημαίνει ότι φωνάζετε), γιατί τα σχόλια θα διαγράφονται. Πριν τη δημοσίευση ελέγξτε για τυχόν λάθη απροσεξίας, πατώντας στο κουμπί «Προεπισκόπηση». Περισσότερα εδώ.