Δευτέρα, 17 Νοεμβρίου 2014

Οι ήπειροι της Γης



Η εξερεύνηση των ηπείρων πραγματοποιήθηκε σταδιακά από διάφορους λαούς:
● Οι πρώτοι μεγάλοι θαλασσοπόροι φαίνεται πως ήταν οι λαοί της Πολυνησίας (Ει­ρη­νι­κός Ω­κε­α­νός).
● Στην περιοχή μας πρωταγωνίστησαν τα αρχαία χρόνια οι Αιγύπτιοι, οι Μινωίτες, οι Μυ­­κη­ναί­οι, οι Φοίνικες και οι αρχαίοι Έλληνες. Οι τελευταίοι ίδρυσαν αποικίες από τον Εύ­ξει­­νο Πόντο μέχρι τα δυτικά παράλια της Μεσογείου.
● Ακολούθησαν οι θαλασσοπόροι από την Καρχηδόνα και τη Μασσαλία (ελληνική α­ποι­κί­­α στη σημερινή Γαλλία), αλλά και από μεγάλες αυτοκρατορίες της εποχής (οι Μα­κε­δό­νες του Μ. Αλεξάνδρου, οι Ρωμαίοι).
● Τα μεσαιωνικά χρόνια η σκυτάλη πέρασε στους Βίκινγκς της Σκανδιναβίας, τον Μάρ­κο Πό­λο της Βενετίας, αλλά και σε θαλασσοπόρους από την Κίνα (15ος αιώνας).
● Τον 15ο και τον 16ο αιώνα συντελέστηκαν οι μεγάλες Γεωγραφικές Ανακαλύψεις των Ευ­ρω­παί­ων με πρωταγωνιστές τους Πορτογάλους και τους Ισπανούς (περίπλους Α­φρι­­κής, ανακάλυψη της Αμερικής).
● Οι εξερευνήσεις συνεχίστηκαν μέχρι τις αρχές του 20ού αιώνα κυρίως από Άγ­γλους, Ολ­λαν­δούς και Νορβηγούς (ανακάλυψη της Ωκεανίας, εξερεύνηση Βόρειου και Νότιου Πό­λου).


Το έμβλημα των Ολυμπιακών Αγώνων αποτελείται από πέντε κύκλους, έναν για κά­θε κατοικήσιμη ήπειρο του πλανήτη μας. Οι κύκλοι συνδέονται, συμ­βο­λί­ζο­ντας την ενότητα της ανθρωπότητας.

Οι ήπειροι δεν είχαν πάντοτε τη σημερινή μορφή. Αρχικά υπήρχε μόνο μία υ­πε­ρή­πει­ρος, η Πανγαία, η οποία με τη διαρκή κίνηση των τεκτονικών πλακών διασπάστηκε και δη­μι­­ούρ­γη­σε τις ηπείρους που γνωρίζουμε (περισσότερα εδώ).



  1       Ασία  

● Η Ασία είναι η μεγαλύτερη ήπειρος του πλανήτη μας. Καταλαμβάνει περίπου το 1/3 της συ­νο­λι­κής στερεάς επιφάνειας της Γης. Ξεκινά πολύ κοντά στον Βόρειο Πόλο και φτά­νει στον Ισημερινό, ενώ ορισμένα νησιωτικά τμήματά της βρίσκονται στο νότιο η­μι­σφαί­ρι­ο.

● Είναι η ήπειρος με τα περισσότερα νησιά και τις περισσότερες χερσονήσους. Στα δυ­τι­κά εί­ναι ενωμένη με την Ευρώπη, που στην ουσία αποτελεί χερσόνησό της. Εδώ βρί­σκο­νται και τα Ιμαλάια, ο μεγαλύτερος ορεινός όγκος της στεριάς. Μια από τις κο­ρυ­φές τους μά­­λι­στα, στο όρος Έβερεστ, είναι το ψηλότερο σημείο του πλανήτη μας (8.848 μ. πάνω α­πό την επιφάνεια της θάλασσας).

● Είναι επίσης η ήπειρος με τον μεγαλύτερο πληθυσμό. Την κατοικεί περίπου το 60% της αν­θρω­πό­τη­τας (4,4 δισεκατομμύρια άνθρωποι).


  2       Αμερική  

● Η Αμερική καταλαμβάνει περισσότερο από το 1/4 της στεριάς και βρίσκεται εξ ο­λο­κλή­­ρου στο δυτικό ημισφαίριο.

● Είναι γνωστή και ως «Νέος Κόσμος», επειδή οι Ευρωπαίοι την ανακάλυψαν σχετικά αρ­­γά, μόλις τον 15ο αιώνα. Η ονομασία της προέρχεται από τον Ιταλό εξερευνητή Α­μέ­ρι­κο Βε­σπού­τσι, τον πρώτο Ευρωπαίο που υποστήριξε ότι η Αμερική δεν ήταν οι Α­να­το­λι­κές Ιν­δί­ες, αλλά μια διαφορετική, άγνωστη μέχρι τότε ήπειρος.


  3       Αφρική  

● Η Αφρική καταλαμβάνει το 1/5 της στεριάς. Είναι η τρίτη σε έκταση ήπειρος και η δεύ­­τε­ρη σε πληθυσμό. Εδώ βρίσκεται η Σαχάρα, η μεγαλύτερη έρημος της Γης.

● Στις ακτές της δεν παρατηρούνται μεγάλες ανωμαλίες, δηλαδή δεν υπάρχουν πολ­λοί κόλ­ποι και χερσόνησοι. Ελάχιστα είναι επίσης και τα νησιά της.


  4       Ανταρκτική  

● Η Ανταρκτική είναι η νοτιότερη περιοχή της Γης. Περιλαμβάνει τον γεωγραφικό Νό­τι­ο Πό­λο και περιβάλλεται από τον Νότιο Ωκεανό. Ονομάστηκε έτσι γιατί βρίσκεται στο α­ντί­­θε­το μέρος από την αρκτική περιοχή.

● Είναι μια τεράστια παγωμένη έκταση (περίπου το 98% της επιφάνειάς της κα­λύ­πτε­ται α­πό πάγο). Αυτό το παγωμένο στρώμα είναι τόσο πολύ που αποτελεί το 90% του πάγου ό­λου του πλανήτη!

● Είναι επίσης η πιο κρύα, η πιο ξηρή και η πιο ανεμώδης ήπειρος. Η θερμοκρασία της έ­χει φτάσει και στους -93 °C.

● Η Ανταρκτική δεν έχει μόνιμους κατοίκους και δεν ανήκει σε κάποιο κράτος. Οι Ευ­ρω­­παί­οι την ανακάλυψαν στα τέλη του 18ου αιώνα, ωστόσο πάτησαν το πόδι τους για πρώ­τη φορά πριν από περίπου εκατό χρόνια (το 1911). Σήμερα φιλοξενεί 1.000-5.000 αν­­θρώ­πους, οι οποίοι εργάζονται στους ερευνητικούς σταθμούς που υ­πάρ­χουν δι­ά­σπαρ­τοι στην ή­πει­ρο.


  5       Ευρώπη  

● Στην πραγματικότητα η Ευρώπη αποτελεί τη δυτικότερη χερσόνησο της Ασίας. Τα σύ­­νο­ρά της με την τελευταία είναι κάπως αυθαίρετα και οφείλονται κυρίως σε ι­στο­ρι­κούς, πο­λι­τι­στι­κούς και πολιτικούς λόγους.

● Λέγεται και «Γηραιά ήπειρος», επειδή είναι η κοιτίδα του δυτικού πολιτισμού. Μαζί με την Ασία και την Αφρική συγκροτούν τον «Παλιό Κόσμο», σε αντίθεση με τον «Νέ­ο Κό­σμο» (Αμερική, αλλά και Ωκεανία), που οι Ευρωπαίοι ανακάλυψαν σχετικά αρ­γά.

● Η παρουσία των ανθρώπων στην περιοχή είναι έντονη από τα πανάρχαια χρόνια. Αυ­τό ο­φεί­λε­ται στις καλές συνθήκες διαβίωσης και ανάπτυξης που συναντούμε: βρί­σκε­ται σε α­πό­στα­ση από τον Ισημερινό και τον Βόρειο Πόλο, έχει ευνοϊκό κλίμα και εύ­κο­λη πρό­­σβα­ση στη θάλασσα. Επίσης υπάρχουν μεγάλες πεδιάδες και αξιόλογα πο­τά­μια, ενώ α­­που­σι­ά­ζουν οι έρημοι.

● Το όνομά της προέρχεται από την αρχαία ελληνική μυθολογία. Σύμφωνα με αυτήν, η Ευ­ρώ­πη ήταν βασιλοπούλα της Φοινίκης, μιας χώρας της Ασίας κοντά στην Κύπρο. Ή­ταν τό­σο όμορφη, που όταν την είδε μια μέρα ο Δίας την αγάπησε και θέλησε να την κάνει γυ­ναί­κα του. Μεταμορφώθηκε σε έναν ωραίο ταύρο και την πλησίασε σι­γά σι­γά. Η κοπέ­λα χάι­δε­ψε το ζώο και κάθισε στην πλάτη του. Τότε ο ταύρος έβγαλε φτε­ρά και πέταξε μαζί της μακριά. Έφθασε στην Κρήτη, όπου η Ευρώπη πα­ντρεύ­τη­κε τον Δία και γέννησε τρεις γιους. Ένας από αυτούς ήταν ο Μίνωας, ο ξακουστός βα­σι­λιάς της Κρήτης. Η ιστο­ρία α­πει­κο­νί­ζε­ται στο ελληνικό νόμισμα των 2 ευρώ.


  6       Ωκεανία  

● Η Ωκεανία είναι η μικρότερη ήπειρος. Συνίσταται από χώρες και περιοχές του Ει­ρη­νι­κού Ω­κε­α­νού και την Αυστραλία.

● Πολλές φορές αποκαλείται (λανθασμένα) Αυστραλία, επειδή αυτό το τεράστιο νησί, το με­γα­λύ­τε­ρο του πλανήτη, αποτελεί την κύρια μάζα του εδάφους της.


ΠΗΓΕΣ: Γεωγραφία ΣΤ΄ τάξης, Γεωλογία-Γεωγραφία Α΄ Γυμνασίου, el.wikipedia.org | ΕΙΚΟ-
ΝΕΣ: en.wikipedia.org (1,7-12), bbj.hu (2), api.ning.com (3), podilato98.blogspot.gr (4-6)



Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Παρακαλώ μη γράφετε με greeklish ή κεφαλαία (σημαίνει ότι φωνάζετε), γιατί τα σχόλια θα διαγράφονται. Πριν τη δημοσίευση ελέγξτε για τυχόν λάθη απροσεξίας, πατώντας στο κουμπί «Προεπισκόπηση». Περισσότερα εδώ.