Κυριακή, 15 Απριλίου 2018

Από τι είναι φτιαγμένα;

Πρώτες ύλες από τις οποίες παράγο-
νται αντικείμενα καθημερινής χρήσης

Πολλά από τα αντικείμενα που χρησιμοποιούμε είναι συνθετικά, δηλαδή έχουν φτιαχτεί α­πό πλαστικές πρώτες ύλες. Αρκετά όμως είναι φτιαγμένα από φυσικές πρώτες ύλες ό­πως το γυαλί, το ξύλο, τα μέταλλα, το λάστιχο, τα κεραμικά, το χαρτί κ.ά.
● Τα ρούχα μας φτιάχνονται από υλικά φυτικής ή ζωικής προέλευσης (βαμβάκι, μαλλί, δέρ­μα κ.ά.). Τις τελευταίες δεκαετίες χρησιμοποιούνται και συνθετικά υφάσματα (π.χ. από νάι­λον ή πο­λυ­ε­στέ­ρα).

Πριν δούμε μερικά από αυτά τα φυσικά υλικά, ας έχουμε κατά νου κάτι σημαντικό: Τα α­πο­θέ­μα­τα πρώτων υλών στη φύση δεν είναι ανεξάντλητα!

 1  Γυαλί

Το γυαλί είναι γνωστό από την αρχαιότητα. Φτιάχνεται από άμμο, ασβέστη και καυστική σό­δα, τα οποία θερμαίνονται σε υψηλή θερμοκρασία. Τα υλικά λιώνουν, αναμειγνύονται και γίνονται μια ενιαία ρευστή μάζα, το γυαλί. Στη συνέχεια, όσο είναι ακόμη καυτό και εύ­πλα­στο, οι τεχνίτες τού δίνουν το σχήμα του.


Το γυαλί είναι διάφανο, μονωτικό και έχει διάρκεια ζωής χιλιάδες χρόνια.
● Είναι και εύθραυστο: Προσέξτε μην κοπείτε!

 2  Ξύλο

Το ξύλο προέρχεται από τα δέντρα. Από τα προϊστορικά χρόνια το χρησιμοποιούμε ως καύ­σι­μο, αλλά και για να φτιάχνουμε εργαλεία, έπιπλα, σπίτια, πλωτά μέσα, άμαξες κ.ά.


Το ξύλο αποτελείται από ίνες. Είναι στερεό και σκληρό υλικό, ωστόσο μπορούμε να το κα­τερ­γα­στού­με εύκολα. Επίσης είναι ελαφρύ και επιπλέει.
● Εκτός από το συμπαγές ξύλο χρησιμοποιούμε ακόμη το κόντρα πλακέ, το νοβοπάν, τις μο­ρι­ο­σα­νί­δες (MDF) κ.ά.

 3  Μέταλλα

Μέταλλα είναι ο σίδηρος, ο χαλκός, το αλουμίνιο, ο τσίγκος, ο χρυσός, το ασήμι κ.ά. Προ­έρ­χο­νται από τα μεταλλεύματα, που βρίσκονται με τη μορφή ορυκτών μέσα στη γη.


Τα μείγματα των μετάλλων λέγονται κράματα. Τέτοια είναι ο μπρούντζος και ο ορείχαλκος, που έχουν διαφορετικές ιδιότητες από τα αρχικά μέταλλα.

 4  Λάστιχο

Το λάστιχο προέρχεται από τον χυμό (το ρετσίνι) του καουτσουκόδεντρου. Για να α­πο­κτή­σει σκληρότητα του προσθέτουμε μικρή ποσότητα από θειάφι.


Το λάστιχο είναι ελαστικό, δηλαδή μπορεί να παραμορφωθεί και μετά να επανέλθει στο αρ­χι­κό του σχήμα. Επίσης είναι μονωτικό και όταν καίγεται παράγει επικίνδυνο μαύρο κα­πνό.
● Τις τελευταίες δεκαετίες εκτός από φυσικό καουτσούκ χρησιμοποιούμε και τεχνητό (συν­θε­τι­κό) καουτσούκ.

 5  Κεραμικά

Τα κεραμικά (ή πήλινα) αντικείμενα φτιάχνονται από πηλό. Ο πηλός είναι μια σφιχτή λά­σπη που φτιάχνεται από ένα ειδικό χώμα, τον άργιλο, με μικρή προσθήκη νερού. Ο τε­χνί­της (αγγειοπλάστης) δίνει σχήμα στα αντικείμενα και ύστερα τα ψήνει σε υψηλές θερ­μο­κρα­σί­ες, για να γίνουν κεραμικά.


Τα κεραμικά δεν ανακυκλώνονται. Είναι εύθραυστα αλλά και πολύ ανθεκτικά στον χρόνο: Υ­πάρ­χουν κεραμικά ευρήματα από τα προϊστορικά χρόνια!

 6  Χαρτί

Το χαρτί φτιάχνεται από χαρτοπολτό (προέρχεται από το ξύλο). Εφευρέθηκε από τους Κι­νέ­ζους περίπου το 100 μ.Χ., οι οποίοι το έφτιαχναν από ίνες μπαμπού. Τον Μεσαίωνα κα­τα­σκευ­α­ζό­ταν από πολτό κουρελιών, ενώ από τον 18ο αιώνα γενικεύτηκε η χρήση του ξυ­λο­πολ­τού.


Από όλες τις χρήσεις του χαρτιού η πιο σημαντική για την εξέλιξη του πολιτισμού μας είναι η χρήση του για την κατασκευή τυπωμένων βιβλίων.
● Είναι εύφλεκτο και ανακυκλώσιμο υλικό.


Όλα αυτά μπορείτε να τα δείτε και στην όμορφη παρουσίαση που
ακολουθεί. Στο κάτω μέρος της, μάλιστα, κρύβεται ένα κουίζ!




ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: τεχνολογία


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Παρακαλώ μη γράφετε με greeklish ή κεφαλαία (σημαίνει ότι φωνάζετε), γιατί τα σχόλια θα διαγράφονται. Πριν τη δημοσίευση ελέγξτε για τυχόν λάθη απροσεξίας, πατώντας στο κουμπί «Προεπισκόπηση». Περισσότερα εδώ.