Η αχλάδα

Ποια φράση κρύβεται στην εικόνα;  

— Πίσω έχει η αχλάδα την ουρά.

Βρείτε τις φράσεις και παροιμίες ⦁ Αναποφάσιστος! ⦁ Άσ’ τους να με ψάχνουν! ⦁ Βγαίνω για λίγο ⦁ Βοήθεια! Πνίγομαι! ⦁ Βρίσκεστε εδώ ⦁ Ένα για Χάρυβδη ⦁ Έχασα κάτι ψύλλους ⦁ Έχεις κοιταχτεί ποτέ στον καθρέφτη; ⦁ Η αχλάδα ⦁ Με βρήκε! ⦁ Μεγάλη μπουκιά φάε ⦁ Ο ειδικός ⦁ Ο καπετάνιος ⦁ Ο πλάτανος ⦁ Οι εκκρεμότητες ⦁ Πάλι εγώ; ⦁ Πετάει καλύτερα… ⦁ Πολλά κεράσια ⦁ Των φρονίμων τα παιδιά

ΠΗΓΗ: Glossologia@facebook

Dance me to the end of love

Μια κλασική μπαλάντα σε μια κεφάτη διασκευή:

Dance me to your beauty with a burning violin
Dance me through the panic ’til I’m gathered safely in
Lift me like an olive branch and be my homeward dove
Dance me to the end of love

Let me see your beauty when the witnesses are gone
Let me feel you moving like they do in Babylon
Show me slowly what I only know the limits of
Dance me to the end of love

Dance me to the wedding now, dance me on and on
Dance me very tenderly and dance me very long
We’re both of us beneath our love, we’re both of us above
Dance me to the end of love

Dance me to the children who are asking to be born
Dance me through the curtains that our kisses have outworn
Raise a tent of shelter now, though every thread is torn
Dance me to the end of love

Dance me to your beauty with a burning violin
Dance me through the panic ’til I’m gathered safely in
Touch me with your naked hand or touch me with your glove
Dance me to the end of love

ΣΤΙΧΟΙ-ΜΟΥΣΙΚΗ: Leonard Cohen
ΔΙΑΣΚΕΥΗ: Pieter Embrechts & The New Radio Kings
ΔΙΣΚΟΣ: Time is a thief (2010)

Το πρωτότυπο τραγούδι (1984)

Μεγάλοι έρωτεςΤραγούδια

Καλημέρα, τι κάνεις

Καλημέρα, τι κάνεις; Να ’σαι πάντα καλά
Κι όταν είσαι κοντά μου κι όταν είσαι μακριά
Να ’ναι κάθε σου μέρα μια καινούργια αρχή
Καλημέρα, τι κάνεις; Σ’ αγαπάω πολύ!

Καλημέρα, τι κάνεις; Να ’σαι πάντα καλά
Το κουράγιο μη χάνεις, το κεφάλι ψηλά
Καλημέρα, χαρά μου· καλημέρα, ζωή
Καλημέρα, τι κάνεις; Σ’ αγαπάω πολύ!

Καλημέρα, τι κάνεις; Να ’σαι πάντα καλά
Κι όταν είσαι κοντά μου κι όταν είσαι μακριά
Να ’ναι κάθε σου μέρα μια καινούργια αρχή
Καλημέρα, τι κάνεις; Σ’ αγαπάω πολύ!

Καλημέρα, τι κάνεις; Να ’σαι πάντα καλά
Κι όταν όλα νομίζεις ότι πάνε στραβά
Πάντα κάτι θα γίνει, μη ρωτάς το γιατί
Καλημέρα, τι κάνεις; Σ’ αγαπάω πολύ!

Καλημέρα, τι κάνεις; Να ’σαι πάντα καλά
Κι όταν είσαι κοντά μου κι όταν είσαι μακριά
Να ’ναι κάθε σου μέρα μια καινούργια αρχή
Καλημέρα, τι κάνεις; Σ’ αγαπάω πολύ!

ΣΤΙΧΟΙ-ΜΟΥΣΙΚΗ: Σταμάτης Σπανουδάκης
ΕΡΜΗΝΕΙΑ: Γιάννης Πάριος
ΔΙΣΚΟΣ: Επαφή (1992)

Μεγάλοι έρωτεςΤραγούδια

Η ανανεώσιμη ενέργεια στις χώρες της ΕΕ

Οι πιο πρόσφατοι αριθμοί

Περίπου το ένα τέταρτο της κατανάλωσης ενέργειας στην ΕΕ το 2024 προήλθε από ανανεώσιμες πηγές. Η Σουηδία (62,8%), η Φινλανδία (52,1%) και η Δανία (46,4%) κατέγραψαν τα υψηλότερα ποσοστά.

Η χώρα μας βρίσκεται στον μέσο όρο (25,3%).

Μορφές ενέργειας 1. Πηγές ενέργειας 2. Ανανεώσιμες και μη ανανεώσιμες πηγές ενέργειας 3. Η ανανεώσιμη ενέργεια στις χώρες της ΕΕ

Ευρωπαϊκή Ένωση

ΠΗΓΗ: EPHellas@facebook

Τα παιδιά της Μασάκα

Ο ρυθμός μέσα τους

To «Masaka Kids Africana» είναι ένα ορφανοτροφείο στη Μασάκα της νότιας Ουγκάντας το οποίο, πέρα από τη σίτιση και την ανατροφή των παιδιών, έχει και έναν άλλο ιδιαίτερο ρόλο: να τους προσφέρει εκπαίδευση και ιδανικές συνθήκες ώστε να αναπτύξουν τα ταλέντα τους.

Στο ορφανοτροφείο συναντά κανείς παιδιά από δύο ετών και πάνω. Πολλά από αυτά έχουν χάσει τους γονείς τους από τον λιμό, τον πόλεμο και τις ανίατες ασθένειες. Όμως, χάρη στους μεγάλους που ενδιαφέρονται, έχουν τη δυνατότητα να ξεφύγουν από μια ζωή δίχως μέλλον και να διεκδικήσουν μια διαφορετική εξέλιξη.

Παρά τις τραγωδίες που έχουν συναντήσει, τα παιδιά ακτινοβολούν ελπίδα. Έχουν βρει τον τρόπο να ξαναγαπήσουν και να είναι χαρούμενα. Ο τρόπος αυτός είναι η μουσική, ο χορός και το τραγούδι.

Τα παιδιά βρίσκουν και πάλι την παιδικότητά τους, κάνουν όνειρα και πλέον χαρίζουν σε όλο τον κόσμο χαμόγελα, καθώς τα βίντεό τους είναι πολύ δημοφιλή στο διαδίκτυο.

Τα χρήματα από τις εμφανίσεις τους πηγαίνουν απευθείας στο μεγάλωμά τους, αναφέρει το ορφανοτροφείο. Δεν είναι μάλιστα λίγες οι φορές που έχουν αποσπάσει διεθνή βραβεία σε διαγωνισμούς.

Περισσότερα για τα παιδιά της Μασάκα

• Το επίσημο κανάλι στο YouTube
• Σχετικό ντοκιμαντέρ στο Netflix

Δείτε στη συνέχεια

Τα παιδιά της Μασάκα 1. Only you 2. Go to school

ΑλληλεγγύηΑφιερώματαΔικαιώματα παιδιώνΧορός

ΕΙΚΟΝΑ: masakakidsafricana.com

Go to school

Η αξία του σχολείου

Show me the way to my journey
Show me the way to my dreams
Show me the way to my future

Couse if I don’t go now, I won’t make it
If I don't go right, I won’t make it
If I don’t go now — everybody, sing with me

Me go go go go to school again!

My mother, give me the chance
My father, give me the chance
My guardian, give me the opportunity
My relatives, my future’s in your hands

Every boy on earth would like to be a superstar
Every girl on earth would like to be the best
Just hold on to your dream — everybody now, we go so

Me go go go go to school again!

Couse if I don’t go now, I won’t make it…

Me go go go go to school again!

ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ: Masaka Kids Afrikana
ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ: 2025

Τα παιδιά της Μασάκα 1. Only you 2. Go to school

Ειδικά τραγούδιαΣχολείο και εκπαίδευση

Only you

Ένα τραγούδι για τα φιλαράκια

We’ve been together, we’ve played together
We sing together, we’re together again
A friend in need, a friend indeed
Together we’re strong, divided we fall
(Together we’re strong)

Only you, my friend!
Oh, my friend!

(A friend is there for you
The one you ask for help when you’re hopeless
The one you talk to and hold for you)

Oh, my friend, thank you being there for me
My friend, thank you being there for me

Only you, my friend!
Oh, my friend!

ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ: Masaka Kids Afrikana
ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ: 2025

Τα παιδιά της Μασάκα 1. Only you 2. Go to school

ΤραγούδιαΦιλία

Βοηθητικά σημεία γραφής

Όταν γράφουμε χρησιμοποιούμε κάποια σημάδια που μας βοηθούν στην ορθή αναπαράσταση του προφορικού λόγου. Αυτά, εκτός βέβαια από τα γράμματα, είναι τα ορθογραφικά σημεία (π.χ. τόνος) και τα σημεία στίξης (π.χ. τελεία).

Περισσότερα στις αναρτήσεις που ακολουθούν:

▶ Βοηθητικά σημεία γραφής ▶ Τα ορθογραφικά σημεία  1.  Ο τόνος των λέξεων   ·     Μονοσύλλαβες λέξεις με τόνο   ·     Λέξεις με δύο τόνους  2.  Τα διαλυτικά  3.  Η απόστροφος  4.  Η υποδιαστολή  5.  Το ενωτικό  6.  Η πλάγια γραμμή ▶ Τα σημεία στίξης  1.  Η τελεία  2.  Το κόμμα  3.  Η άνω τελεία  4.  Τα αποσιωπητικά  5.  Το ερωτηματικό  6.  Το θαυμαστικό  7.  Η διπλή τελεία  8.  Τα εισαγωγικά  9.  Η παύλα 10. Η παρένθεση

ΑφιερώματαΓλώσσα

Τα ορθογραφικά σημεία

Τα ορθογραφικά σημεία υποβοηθούν την ορθή γραφή και ανάγνωση. Πιο συχνός είναι ο τόνος.

1 / 6

2 / 6

3 / 6

4 / 6

5 / 6

6 / 6

❮ ❯

Για περισσότερες πληροφορίες πατήστε στο ορθογραφικό σημείο που σας ενδιαφέρει:

▶ Βοηθητικά σημεία γραφής ▶ Τα ορθογραφικά σημεία  1.  Ο τόνος των λέξεων   ·     Μονοσύλλαβες λέξεις με τόνο   ·     Λέξεις με δύο τόνους  2.  Τα διαλυτικά  3.  Η απόστροφος  4.  Η υποδιαστολή  5.  Το ενωτικό  6.  Η πλάγια γραμμή ▶ Τα σημεία στίξης  1.  Η τελεία  2.  Το κόμμα  3.  Η άνω τελεία  4.  Τα αποσιωπητικά  5.  Το ερωτηματικό  6.  Το θαυμαστικό  7.  Η διπλή τελεία  8.  Τα εισαγωγικά  9.  Η παύλα 10. Η παρένθεση

ΑφιερώματαΓλώσσαΟρθογραφία

Τα σημεία στίξης

Τα σημεία στίξης δείχνουν πώς να χρωματίζουμε τη φωνή μας ή πού πρέπει να σταματάμε κάθε φορά και πόσο. Πιο συχνά εμφανίζονται η τελεία και το κόμμα.

1 / 10

2 / 10

3 / 10

4 / 10

5 / 10

6 / 10

7 / 10

8 / 10

9 / 10

10 / 10

❮ ❯

Για περισσότερες πληροφορίες πατήστε στο σημείο στίξης που σας ενδιαφέρει:

▶ Βοηθητικά σημεία γραφής ▶ Τα ορθογραφικά σημεία  1.  Ο τόνος των λέξεων   ·     Μονοσύλλαβες λέξεις με τόνο   ·     Λέξεις με δύο τόνους  2.  Τα διαλυτικά  3.  Η απόστροφος  4.  Η υποδιαστολή  5.  Το ενωτικό  6.  Η πλάγια γραμμή ▶ Τα σημεία στίξης  1.  Η τελεία  2.  Το κόμμα  3.  Η άνω τελεία  4.  Τα αποσιωπητικά  5.  Το ερωτηματικό  6.  Το θαυμαστικό  7.  Η διπλή τελεία  8.  Τα εισαγωγικά  9.  Η παύλα 10. Η παρένθεση

ΑφιερώματαΓλώσσα

Το κόμμα

Το κόμμα ( , ) σημειώνεται στις παρακάτω περιπτώσεις:

1 Ανάμεσα σε λέξεις που είναι ασύνδετες και έχουν την ίδια συντακτική λειτουργία (π.χ. είναι όλες υποκείμενα, ρήματα ή αντικείμενα):

• Η Μαρία, ο Κώστας και η Έφη είναι ξαδέρφια.
• Με τους φίλους μας παίζουμε, χαιρόμαστε και τραγουδάμε.
• Αγόρασε ένα βιβλίο, ένα τετράδιο και μια γόμα.

2 Ανάμεσα σε προτάσεις (κύριες ή δευτερεύουσες) που είναι ασύνδετες μεταξύ τους:

• Ανεβήκαμε το βουνό, φτάσαμε στο καταφύγιο, μείναμε εκεί μερικές ώρες και ύστερα ξεκινήσαμε για την κορυφή.

3 Για να ξεχωρίζουμε τα ονόματα και τις ονοματικές φράσεις που βρίσκονται σε κλητική πτώση:

• Καλημέρα, Πέτρο μου!
• Έλα, Βασιλική, στην παρέα μας!
• Κρίμα, μωρέ…

4 Για να ξεχωρίζουμε τις παρενθετικές φράσεις από τις λέξεις του υπόλοιπου κειμένου:

• O περιφερειάρχης, ο κ. Γεωργίου, επισκέφθηκε το σχολείο μας.
• «Έλα», είπε ο πατέρας, «μη στέκεσαι στην πόρτα».

5 Για να ξεχωρίζουμε κάποιες δευτερεύουσες προτάσεις (π.χ. υποθετικές ή αιτιολογικές) από τις κύριες, ιδίως όταν προηγούνται ή είναι πολύ μεγάλες:

• Αν θέλεις να πας στο χωριό, πρέπει να πάρεις το αυτοκίνητο.
• Η Ανδρομάχη χάρηκε, γιατί πήρε καλό βαθμό στο διαγώνισμα.

Με κόμμα διακρίνουμε επίσης:

6 Ένα μόριο ή ένα επίρρημα (συνήθως βεβαιωτικό ή αρνητικό) που βρίσκεται στην αρχή της περιόδου και συνδέει τα προηγούμενα με τα επόμενα:

• Ναι, έρχεται αύριο.
• Καλά, θα τηλεφωνηθούμε.
• Ίσως, δεν ξέρω ακόμα.
• Ειδικότερα, η ανεργία μειώθηκε κατά δύο ποσοστιαίες μονάδες.

7 Τις φράσεις «όπως είναι φυσικό», «όπως είναι λογικό», «όπως είναι αναμενόμενο», «όπως είναι γενικά αποδεκτό» κ.ο.κ.

Και κάτι ακόμη

Το κόμμα δηλώνει ένα μικρό σταμάτημα της φωνής στο εσωτερικό μιας περιόδου ή σε μεγάλες φράσεις. Ωστόσο, αν και το χρησιμοποιούμε πολύ συχνά, είναι το πιο σύνθετο σημείο στίξης. Περισσότερα όμως θα μάθουμε στο γυμνάσιο…

▶ Βοηθητικά σημεία γραφής ▶ Τα ορθογραφικά σημεία  1.  Ο τόνος των λέξεων   ·     Μονοσύλλαβες λέξεις με τόνο   ·     Λέξεις με δύο τόνους  2.  Τα διαλυτικά  3.  Η απόστροφος  4.  Η υποδιαστολή  5.  Το ενωτικό  6.  Η πλάγια γραμμή ▶ Τα σημεία στίξης  1.  Η τελεία  2.  Το κόμμα  3.  Η άνω τελεία  4.  Τα αποσιωπητικά  5.  Το ερωτηματικό  6.  Το θαυμαστικό  7.  Η διπλή τελεία  8.  Τα εισαγωγικά  9.  Η παύλα 10. Η παρένθεση

ΜΕ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΑΠΟ: Γραμματική Ε΄-ΣΤ΄ Δημοτικού, Γραμματική Α΄-Γ΄ Γυμνασίου, Νεοελληνική γραμματική της δημοτικής, Λεξικό των δυσκολιών και των λαθών στη χρήση της Ελληνικής, Λεξικό της κοινής νεοελληνικής
ΕΙΚΟΝΕΣ: podilato98.blogspot.com (σκίτσο: Γραμματική Ε΄-ΣΤ΄ Δημοτικού), Glossologia@facebook

Η τελεία

Η τελεία ( . ) σημειώνεται στις παρακάτω περιπτώσεις:

1 Στο τέλος μιας φράσης που έχει ακέραιο νόημα και φανερώνει σταμάτημα ή κατέβασμα της φωνής. Ύστερα από τελεία γράφουμε την πρώτη λέξη με κεφαλαίο αρχικό γράμμα:

• Ο Γιάννης έφυγε βιαστικά. Δεν ήθελε να αργήσει.
• Χτύπησε το τηλέφωνο. Κανένας δεν το άκουσε.

Η τελεία δε σημειώνεται σε τίτλους βιβλίων, επιγραφές, επικεφαλίδες και λεζάντες.

2 Σε συντομογραφίες και αρκτικόλεξα, στη θέση των γραμμάτων που εννοούνται:

• Η κ. Ιωάννου παρουσίασε το έργο της.
• Η απόσταση που διένυσα δεν είναι πάνω από 100 μ.

3 Στις αριθμητικές ημερομηνίες, για να διακρίνουμε την ημέρα, τον μήνα και το έτος:

• Στις 28.10.1940 η Ιταλία κήρυξε τον πόλεμο στην Ελλάδα.
• Το άρθρο της δημοσιεύθηκε στις 12.08.2024.

4 Στους αριθμούς που έχουν περισσότερα από τρία ψηφία, για λόγους ευκολίας στην ανάγνωση (διαχωριστικές τελείες):

• 5.800, 167.010, 38.765.000
• Στις εκλογές συμμετείχαν 7.342.156 ψηφοφόροι.

Η τελεία δε σημειώνεται στους αριθμούς που δείχνουν χρονολογίες (το 1821), στους τηλεφωνικούς αριθμούς και στους διάφορους κωδικούς.

▶ Βοηθητικά σημεία γραφής ▶ Τα ορθογραφικά σημεία  1.  Ο τόνος των λέξεων   ·     Μονοσύλλαβες λέξεις με τόνο   ·     Λέξεις με δύο τόνους  2.  Τα διαλυτικά  3.  Η απόστροφος  4.  Η υποδιαστολή  5.  Το ενωτικό  6.  Η πλάγια γραμμή ▶ Τα σημεία στίξης  1.  Η τελεία  2.  Το κόμμα  3.  Η άνω τελεία  4.  Τα αποσιωπητικά  5.  Το ερωτηματικό  6.  Το θαυμαστικό  7.  Η διπλή τελεία  8.  Τα εισαγωγικά  9.  Η παύλα 10. Η παρένθεση

ΜΕ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΑΠΟ: Γραμματική Ε΄-ΣΤ΄ Δημοτικού, Γραμματική Α΄-Γ΄ Γυμνασίου, Νεοελληνική γραμματική της δημοτικής
ΕΙΚΟΝΑ: podilato98.blogspot.com (σκίτσο: Γραμματική Ε΄-ΣΤ΄ Δημοτικού)

Η άνω τελεία

Η άνω τελεία ( · ) σημειώνεται για να χωρίσει μια φράση σε δύο μέρη, από τα οποία το δεύτερο επεξηγεί το πρώτο ή έρχεται σε αντίθεση μαζί του:

• Η έκπληξή του δεν ήταν μεγάλη· περίμενε τον ερχομό της.
• Αυτό δεν είναι καρπούζι· είναι πεπόνι.

Με την άνω τελεία δηλώνουμε μεγαλύτερη διακοπή από το κόμμα και μικρότερη από την τελεία:

• Ήταν εξαιρετικός ηγέτης· δίκαιος, εξασφάλιζε την ηρεμία και την ειρήνη στην ομάδα του.
• Η περιοχή δεν ήταν πάντοτε έρημη· για δεκαετίες αποτελούσε όαση πρασίνου, εξαιρετικά σημαντική για τη γεωργία και τις καλλιέργειες.

▶ Βοηθητικά σημεία γραφής ▶ Τα ορθογραφικά σημεία  1.  Ο τόνος των λέξεων   ·     Μονοσύλλαβες λέξεις με τόνο   ·     Λέξεις με δύο τόνους  2.  Τα διαλυτικά  3.  Η απόστροφος  4.  Η υποδιαστολή  5.  Το ενωτικό  6.  Η πλάγια γραμμή ▶ Τα σημεία στίξης  1.  Η τελεία  2.  Το κόμμα  3.  Η άνω τελεία  4.  Τα αποσιωπητικά  5.  Το ερωτηματικό  6.  Το θαυμαστικό  7.  Η διπλή τελεία  8.  Τα εισαγωγικά  9.  Η παύλα 10. Η παρένθεση

ΜΕ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΑΠΟ: Γραμματική Ε΄-ΣΤ΄ Δημοτικού, Γραμματική Α΄-Γ΄ Γυμνασίου, Νεοελληνική γραμματική της δημοτικής
ΕΙΚΟΝΑ: podilato98.blogspot.com (σκίτσο: Γραμματική Ε΄-ΣΤ΄ Δημοτικού)

Τα αποσιωπητικά

Τα αποσιωπητικά ( … ) σημειώνονται σε δύο περιπτώσεις:

1 Στο τέλος μιας φράσης, για να δείξουμε πως αποσιωπούμε τη συνέχειά της, δηλαδή την αφήνουμε ατελείωτη:

• Θα 'ταν ωραία να…
• Αχ! Nα μπορούσες να έρθεις…
• Mη με θυμώνεις, γιατί…

2 Πριν από μια λέξη ή φράση που είναι αναπάντεχη και πρόκειται να εκπλήξει τον αναγνώστη:

• Το «τρομερό θηρίο» αποδείχτηκε πως ήταν… γατάκι!

Και κάτι ακόμη

(α) Τα αποσιωπητικά αποτελούνται από τρεις τελείες· ούτε λιγότερες ούτε περισσότερες!

(β) Επίσης, δε λέγονται «αποσιωποιητικά», όπως λένε κάποιοι. Το όνομά τους προέρχεται από το «αποσιωπώ» και δεν έχει σχέση με την… ποίηση!

▶ Βοηθητικά σημεία γραφής ▶ Τα ορθογραφικά σημεία  1.  Ο τόνος των λέξεων   ·     Μονοσύλλαβες λέξεις με τόνο   ·     Λέξεις με δύο τόνους  2.  Τα διαλυτικά  3.  Η απόστροφος  4.  Η υποδιαστολή  5.  Το ενωτικό  6.  Η πλάγια γραμμή ▶ Τα σημεία στίξης  1.  Η τελεία  2.  Το κόμμα  3.  Η άνω τελεία  4.  Τα αποσιωπητικά  5.  Το ερωτηματικό  6.  Το θαυμαστικό  7.  Η διπλή τελεία  8.  Τα εισαγωγικά  9.  Η παύλα 10. Η παρένθεση

ΜΕ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΑΠΟ: Γραμματική Ε΄-ΣΤ΄ Δημοτικού, Γραμματική Α΄-Γ΄ Γυμνασίου, Νεοελληνική γραμματική της δημοτικής, Λεξικό των δυσκολιών και των λαθών στη χρήση της Ελληνικής, Λεξικό της κοινής νεοελληνικής
ΕΙΚΟΝΑ: podilato98.blogspot.com (σκίτσο: Γραμματική Ε΄-ΣΤ΄ Δημοτικού)

Το ερωτηματικό

Το ερωτηματικό ( ; ) σημειώνεται στο τέλος μιας ευθείας ερωτηματικής πρότασης:

• Τι κάνεις;
• Πότε θα φύγεις;

Στις πλάγιες ερωτήσεις, όμως, μπαίνει τελεία:

• Σε ρώτησα τι κάνεις.
• Με ρώτησε πότε θα φύγω.

Επιπλέον

Κάποιες φορές στον δημοσιογραφικό λόγο σημειώνεται μέσα σε παρένθεση ένα ερωτηματικό, για να δηλώσει την αβεβαιότητα του ομιλητή για ένα στοιχείο της πρότασης: Ο κύριος Νικολάου είναι ο κατάλληλος (;) άνθρωπος στην κατάλληλη θέση.

Και κάτι ακόμη

(α) Ύστερα από ερωτηματικό αρχίζουμε με κεφαλαίο γράμμα, εκτός αν η φράση συνεχίζεται: «Πού πήγες;» με ρώτησε με αυστηρό ύφος.

(β) Το ελληνικό ερωτηματικό είναι «;». Το «?» το χρησιμοποιούμε μόνο σε ξένες γλώσσες (π.χ. στα αγγλικά, στα γερμανικά ή στα γαλλικά).

(γ) Τα σημεία στίξης σε καμία περίπτωση δεν πολλαπλασιάζονται και καλό είναι να αποφεύγεται η κατάχρησή τους. Ένα ερωτηματικό είναι αρκετό!

▶ Βοηθητικά σημεία γραφής ▶ Τα ορθογραφικά σημεία  1.  Ο τόνος των λέξεων   ·     Μονοσύλλαβες λέξεις με τόνο   ·     Λέξεις με δύο τόνους  2.  Τα διαλυτικά  3.  Η απόστροφος  4.  Η υποδιαστολή  5.  Το ενωτικό  6.  Η πλάγια γραμμή ▶ Τα σημεία στίξης  1.  Η τελεία  2.  Το κόμμα  3.  Η άνω τελεία  4.  Τα αποσιωπητικά  5.  Το ερωτηματικό  6.  Το θαυμαστικό  7.  Η διπλή τελεία  8.  Τα εισαγωγικά  9.  Η παύλα 10. Η παρένθεση

ΜΕ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΑΠΟ: Γραμματική Ε΄-ΣΤ΄ Δημοτικού, Γραμματική Α΄-Γ΄ Γυμνασίου, Νεοελληνική γραμματική της δημοτικής, Λεξικό των δυσκολιών και των λαθών στη χρήση της Ελληνικής
ΕΙΚΟΝΑ: podilato98.blogspot.com (σκίτσο: Γραμματική Ε΄-ΣΤ΄ Δημοτικού)

Το θαυμαστικό

Το θαυμαστικό ( ! ) σημειώνεται σε δύο περιπτώσεις:

1 Μετά από τα επιφωνήματα και φράσεις που εκφράζουν θαυμασμό, έκπληξη, κάποιο συναίσθημα κλπ.:

• Οχ! Ζήτω! Έι! Φωτιά!
• Έλα εδώ! Πιάστε τον!
• Τι πλημμύρα κι αυτή!

2 Σε ονοματικές φράσεις που βρίσκονται σε κλητική, ακόμη και αν πρόκειται μόνο για ονόματα:

• Γεια σου, φίλε μου!
• Κωνσταντίνε! Δανάη!

Επιπλέον

Κάποιες φορές στον δημοσιογραφικό λόγο σημειώνεται μέσα σε παρένθεση ένα θαυμαστικό, για να δηλώσει την έκπληξη του ομιλητή για ένα στοιχείο της πρότασης: Στη χώρα μας υπάρχουν περίπου 6.000 (!) νησιά, νησίδες και βραχονησίδες.

Και κάτι ακόμη

(α) Ύστερα από θαυμαστικό αρχίζουμε με κεφαλαίο γράμμα, εκτός αν η φράση συνεχίζεται: «Αχ!» έκανε με ανακούφιση.

(β) Τα σημεία στίξης σε καμία περίπτωση δεν πολλαπλασιάζονται και καλό είναι να αποφεύγεται η κατάχρησή τους. Ένα θαυμαστικό είναι αρκετό!

▶ Βοηθητικά σημεία γραφής ▶ Τα ορθογραφικά σημεία  1.  Ο τόνος των λέξεων   ·     Μονοσύλλαβες λέξεις με τόνο   ·     Λέξεις με δύο τόνους  2.  Τα διαλυτικά  3.  Η απόστροφος  4.  Η υποδιαστολή  5.  Το ενωτικό  6.  Η πλάγια γραμμή ▶ Τα σημεία στίξης  1.  Η τελεία  2.  Το κόμμα  3.  Η άνω τελεία  4.  Τα αποσιωπητικά  5.  Το ερωτηματικό  6.  Το θαυμαστικό  7.  Η διπλή τελεία  8.  Τα εισαγωγικά  9.  Η παύλα 10. Η παρένθεση

ΜΕ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΑΠΟ: Γραμματική Ε΄-ΣΤ΄ Δημοτικού, Γραμματική Α΄-Γ΄ Γυμνασίου, Νεοελληνική γραμματική της δημοτικής, Λεξικό των δυσκολιών και των λαθών στη χρήση της Ελληνικής
ΕΙΚΟΝΑ: podilato98.blogspot.com (σκίτσο: Γραμματική Ε΄-ΣΤ΄ Δημοτικού)

Η διπλή τελεία

Η διπλή τελεία ( : ) σημειώνεται στις παρακάτω περιπτώσεις:

1 Πριν από τα λόγια ενός τρίτου προσώπου όταν τα μεταφέρουμε αυτούσια, δηλαδή όπως ακριβώς τα είπε:

• Η Μαρία είπε: «Ευτυχώς ήρθατε νωρίς».
• Ο δάσκαλος είπε: «Αύριο θα πάμε εκδρομή».

2 Πριν από μια απαρίθμηση, μια εξήγηση, ένα αποτέλεσμα, ένα γνωμικό ή μια παροιμία:

• Τα σημεία του ορίζοντα είναι τέσσερα: ο Βορράς, ο Νότος, η Ανατολή και η Δύση.
• Ο στόχος του ήταν διπλός: να ανυψώσει το ηθικό των στρατιωτών του και να νικήσει τους εχθρούς.

3 Στη μέτρηση του χρόνου, για να ξεχωρίζει τις ώρες, τα λεπτά και τα δευτερόλεπτα:

• Η ώρα είναι 14:45.
• Η ώρα είναι 14:45:56.

Και κάτι ακόμη

Μετά τη διπλή τελεία συνεχίζουμε με μικρό γράμμα, εκτός αν ακολουθεί αυτολεξεί φράση (πρώτη περίπτωση) ή κύριο όνομα.

▶ Βοηθητικά σημεία γραφής ▶ Τα ορθογραφικά σημεία  1.  Ο τόνος των λέξεων   ·     Μονοσύλλαβες λέξεις με τόνο   ·     Λέξεις με δύο τόνους  2.  Τα διαλυτικά  3.  Η απόστροφος  4.  Η υποδιαστολή  5.  Το ενωτικό  6.  Η πλάγια γραμμή ▶ Τα σημεία στίξης  1.  Η τελεία  2.  Το κόμμα  3.  Η άνω τελεία  4.  Τα αποσιωπητικά  5.  Το ερωτηματικό  6.  Το θαυμαστικό  7.  Η διπλή τελεία  8.  Τα εισαγωγικά  9.  Η παύλα 10. Η παρένθεση

ΜΕ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΑΠΟ: Γραμματική Ε΄-ΣΤ΄ Δημοτικού, Γραμματική Α΄-Γ΄ Γυμνασίου, Νεοελληνική γραμματική της δημοτικής, Λεξικό των δυσκολιών και των λαθών στη χρήση της Ελληνικής
ΕΙΚΟΝΑ: podilato98.blogspot.com (σκίτσο: Γραμματική Ε΄-ΣΤ΄ Δημοτικού)

Τα εισαγωγικά

Τα εισαγωγικά ( « » ) σημειώνονται στις παρακάτω περιπτώσεις:

1 Για να περικλείσουμε τα λόγια ενός τρίτου προσώπου όταν τα μεταφέρουμε αυτούσια, δηλαδή όπως ακριβώς τα είπε:

• Η Μαρία είπε: «Ευτυχώς ήρθατε νωρίς».
• «Ευτυχώς», είπε η Μαρία, «ήρθατε νωρίς».

2 Για να ξεχωρίσουμε τίτλους βιβλίων, εφημερίδων, έργων τέχνης, καθώς και επιγραφές, ορισμούς κ.ο.κ.

• Η εφημερίδα «Καθημερινή» πρωτοκυκλοφόρησε το 1919.
• Η Γη ονομάζεται και «γαλάζιος πλανήτης».

3 Για να δηλώσουμε κάποια λέξη ή φράση με διαφορετική σημασία (π.χ. ειρωνική):

• Ο «ειδικός» μας εξήγησε το θέμα.
  (εννοούμε ότι δεν ήταν ειδικός)
• Τι «έξυπνη» κίνηση ήταν αυτή!
  (εννοούμε ότι ήταν χαζή κίνηση)

Και κάτι ακόμη

Αν χρειαστεί να ανοίξουμε εισαγωγικά μέσα σε εισαγωγικά, σημειώνουμε τα λεγόμενα «ανωφερή εισαγωγικά» ( “ ” ):

• Ο Κώστας είπε: «Η Γη ονομάζεται και “γαλάζιος πλανήτης”».

▶ Βοηθητικά σημεία γραφής ▶ Τα ορθογραφικά σημεία  1.  Ο τόνος των λέξεων   ·     Μονοσύλλαβες λέξεις με τόνο   ·     Λέξεις με δύο τόνους  2.  Τα διαλυτικά  3.  Η απόστροφος  4.  Η υποδιαστολή  5.  Το ενωτικό  6.  Η πλάγια γραμμή ▶ Τα σημεία στίξης  1.  Η τελεία  2.  Το κόμμα  3.  Η άνω τελεία  4.  Τα αποσιωπητικά  5.  Το ερωτηματικό  6.  Το θαυμαστικό  7.  Η διπλή τελεία  8.  Τα εισαγωγικά  9.  Η παύλα 10. Η παρένθεση

ΜΕ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΑΠΟ: Γραμματική Ε΄-ΣΤ΄ Δημοτικού, Γραμματική Α΄-Γ΄ Γυμνασίου, Νεοελληνική γραμματική της δημοτικής, Λεξικό των δυσκολιών και των λαθών στη χρήση της Ελληνικής
ΕΙΚΟΝΑ: podilato98.blogspot.com (σκίτσο: Γραμματική Ε΄-ΣΤ΄ Δημοτικού)

Η παύλα

Μονή παύλα

Η μονή παύλα ( — ) είναι μεγαλύτερη από το ενωτικό ( - ) και σημειώνεται σε δύο περιπτώσεις:

1 Στους διαλόγους, για να δείξουμε ότι εναλλάσσονται τα πρόσωπα που μιλάνε:

— Πότε θα πας διακοπές;
— Τον Αύγουστο. Εσύ;

2 Στο τέλος μιας πρότασης, για να δείξει την απότομη διακοπή μιας φράσης και/ή την απροσδόκητη συνέχειά της:

• Είπαν ότι θα έρθουν κάποια άλλη μέρα — ίσως τη Δευτέρα.

Διπλή παύλα

Η διπλή παύλα ( — — ) σημειώνεται για να απομονώσει μια λέξη ή φράση που έχει παρενθετικό νόημα. Γι’ αυτό, άλλωστε, κατά την ανάγνωση ο τόνος της φωνής μας χαμηλώνει:

• Σήμερα οι περισσότερες οικογένειες —⁠τουλάχιστον στην Ευρώπη⁠— είναι πυρηνικές.

Μέσα σε διπλή παύλα βάζουμε λέξεις ή φράσεις όχι τόσο σημαντικές ώστε να μπουν ανάμεσα σε κόμματα αλλά ούτε και τόσο δευτερεύουσες ώστε να μπουν σε παρένθεση. Με άλλα λόγια:

• Με κόμματα περικλείονται τα σημαντικά.
• Με διπλή παύλα περικλείονται τα λιγότερα σημαντικά.
• Με παρένθεση περικλείονται τα δευτερεύοντα.

▶ Βοηθητικά σημεία γραφής ▶ Τα ορθογραφικά σημεία  1.  Ο τόνος των λέξεων   ·     Μονοσύλλαβες λέξεις με τόνο   ·     Λέξεις με δύο τόνους  2.  Τα διαλυτικά  3.  Η απόστροφος  4.  Η υποδιαστολή  5.  Το ενωτικό  6.  Η πλάγια γραμμή ▶ Τα σημεία στίξης  1.  Η τελεία  2.  Το κόμμα  3.  Η άνω τελεία  4.  Τα αποσιωπητικά  5.  Το ερωτηματικό  6.  Το θαυμαστικό  7.  Η διπλή τελεία  8.  Τα εισαγωγικά  9.  Η παύλα 10. Η παρένθεση

ΜΕ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΑΠΟ: Γραμματική Ε΄-ΣΤ΄ Δημοτικού, Γραμματική Α΄-Γ΄ Γυμνασίου, Νεοελληνική γραμματική της δημοτικής
ΕΙΚΟΝΑ: podilato98.blogspot.com (σκίτσο: Γραμματική Ε΄-ΣΤ΄ Δημοτικού)

Η παρένθεση

Η παρένθεση ( ( ) ) περικλείει λέξεις, φράσεις και αριθμούς που παρεμβάλλονται στον λόγο και εξηγούν ή συμπληρώνουν τα γραφόμενα:

• Ο Νίκος (μια που μιλάμε γι’ αυτόν) έρχεται κάθε μέρα στο σχολείο τρέχοντας.

Ό,τι βρίσκεται μέσα σε παρένθεση μπορεί να παραλειφθεί χωρίς να αλλάξει σημαντικά το νόημα της πρότασης. Γι’ αυτό, άλλωστε, κατά την ανάγνωση ο τόνος της φωνής μας χαμηλώνει:

• Οι περισσότεροι κάτοικοι της Ελλάδας (περίπου το 90%) ζουν σε αστικές περιοχές.

Επιπλέον

Κάποιες φορές στον δημοσιογραφικό λόγο σημειώνεται μέσα σε παρένθεση ένα ερωτηματικό ή ένα θαυμαστικό.

(α) Το ερωτηματικό δηλώνει την αβεβαιότητα του ομιλητή για ένα στοιχείο της πρότασης: Ο κύριος Νικολάου είναι ο κατάλληλος (;) άνθρωπος στην κατάλληλη θέση.

(β) Το θαυμαστικό δηλώνει την έκπληξη του ομιλητή για ένα στοιχείο της πρότασης: Στη χώρα μας υπάρχουν περίπου 6.000 (!) νησιά, νησίδες και βραχονησίδες.

▶ Βοηθητικά σημεία γραφής ▶ Τα ορθογραφικά σημεία  1.  Ο τόνος των λέξεων   ·     Μονοσύλλαβες λέξεις με τόνο   ·     Λέξεις με δύο τόνους  2.  Τα διαλυτικά  3.  Η απόστροφος  4.  Η υποδιαστολή  5.  Το ενωτικό  6.  Η πλάγια γραμμή ▶ Τα σημεία στίξης  1.  Η τελεία  2.  Το κόμμα  3.  Η άνω τελεία  4.  Τα αποσιωπητικά  5.  Το ερωτηματικό  6.  Το θαυμαστικό  7.  Η διπλή τελεία  8.  Τα εισαγωγικά  9.  Η παύλα 10. Η παρένθεση

ΜΕ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΑΠΟ: Γραμματική Ε΄-ΣΤ΄ Δημοτικού, Γραμματική Α΄-Γ΄ Γυμνασίου, Νεοελληνική γραμματική της δημοτικής, Λεξικό των δυσκολιών και των λαθών στη χρήση της Ελληνικής, Λεξικό της κοινής νεοελληνικής
ΕΙΚΟΝΑ: podilato98.blogspot.com (σκίτσο: Γραμματική Ε΄-ΣΤ΄ Δημοτικού)

Η πλάγια γραμμή

Η πλάγια γραμμή ( / ) σημειώνεται στις παρακάτω περιπτώσεις:

1 Στα κλάσματα, όταν τα γράφουμε οριζόντια, για να ξεχωρίζει ο αριθμητής από τον παρονομαστή:

• 2/3 (δύο τρίτα)
• 5/8 (πέντε όγδοα)

2 Σε συντομογραφίες, στη θέση γραμμάτων που απουσιάζουν από τη μέση της λέξης:

• Θεσ/νίκη (Θεσσαλονίκη)
• Εκπ/ση (εκπαίδευση)

Αλλά και:

• Η/Υ (ηλεκτρονικός υπολογιστής)

3 Ανάμεσα σε λέξεις, για να δείξει ότι ισχύει η μία ή η άλλη (αντικαθιστά τον διαζευκτικό σύνδεσμο «ή»):

• αφήνω κάποιον/κάτι να φύγει
• ο/η εκπαιδευτικός

4 Σε ποιήματα ή τραγούδια, όταν δεν αλλάζουμε σειρά, για να διακρίνονται οι στίχοι:

• Σε γνωρίζω από την κόψη / του σπαθιού την τρομερή.
• Το σύννεφο έφερε βροχή / κι έχουμε μείνει μοναχοί.

▶ Βοηθητικά σημεία γραφής ▶ Τα ορθογραφικά σημεία  1.  Ο τόνος των λέξεων   ·     Μονοσύλλαβες λέξεις με τόνο   ·     Λέξεις με δύο τόνους  2.  Τα διαλυτικά  3.  Η απόστροφος  4.  Η υποδιαστολή  5.  Το ενωτικό  6.  Η πλάγια γραμμή ▶ Τα σημεία στίξης  1.  Η τελεία  2.  Το κόμμα  3.  Η άνω τελεία  4.  Τα αποσιωπητικά  5.  Το ερωτηματικό  6.  Το θαυμαστικό  7.  Η διπλή τελεία  8.  Τα εισαγωγικά  9.  Η παύλα 10. Η παρένθεση

ΜΕ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΑΠΟ: Νεοελληνική γραμματική της δημοτικής, Λεξικό των δυσκολιών και των λαθών στη χρήση της Ελληνικής
ΕΙΚΟΝA: podilato98.blogspot.com (σκίτσο: Γραμματική Ε΄-ΣΤ΄ Δημοτικού)