Το ΠΟΔήΛΑΤΟ ανανεώνεται εμφανισιακά. Σιγά σιγά προσαρμόζονται και οι παλαιότερες αναρτήσεις του. Καλό καλοκαίρι!

25 Αυγούστου 2012

Δάνειες λέξεις από τα τουρκικά

Η μακραίωνη συμβίωση με τους Τούρκους είχε συνέπειες και στη γλώσσα μας. Τα δά­νει­α εί­ναι πολλά και καλύπτουν διάφορες πτυχές της καθημερινής ζωής. Ας τα γνω­ρί­σου­με:

ΦΑΓΗΤΟ

γιαούρτι yoğurt
γιαρμάς yarma < yarmak (= σκίζω, χωρίζω στα δύο)
γιουβαρλάκια yuvarlak (= σφαιρικός)
γιουβέτσι guvez
καϊμάκι kaymak (= κρέμα)
κανταΐφι kadayif
καρπούζι karpuz
κασέρι kaser
κεμπάπ kebap (= ψητός)
κεφτές köfte
κιμάς kıyma
κουραμπιές kurabiye
λαπάς lapa (= πολτός)
λουκουμάς lokma
λουκούμι locum
μαγιά maya (= προζύμι)
μεζές meze (= ορεκτικό)
μουσακάς musakka


μπαγιάτικος bayat
μπακλαβάς baklava
μπάμια bamya
μπαχάρι bahar (= άρωμα)
μπουγάτσα bogaca < ιταλικό focaccia (= γλύκισμα)
μπουρέκι börek
μπριάμ biriam
ντολμάς dolma (= γεμιστός)
παντζάρι pancar (= τεύτλο)
πετιμέζι pekmez
πιλάφι pilav
ταραμάς tarama
τζατζίκι cacık
τουλούμπα tulumba
τουρλού türlü (= τα διάφορα)
τουρσί turşu
τσουρέκι çörek
φιρίκι ferik
φραντζόλα francala (= λευκός άρτος)
χαβιάρι havyar
χαλβάς halva

ΣΠΙΤΙ

αχούρι ahir < περσικό achur
καζάνι kazan (= λέβητας)
καπάκι kapak
κεσές kese
κιόσκι köşk (= περίπτερο)
κουβάς kova (= κάδος)
λούκι oluk
μπρίκι ibrik
ντενεκές teneke
ντιβάνι divan < περσικό diwan (= λογιστικό βιβλίο)
ντουβάρι duvar (= τοίχος)
ντουλάπι dolap (= ερμάριο)
παντζούρι pancur
ράφι raf
σεντούκι sandık (= κιβώτιο)
σόμπα soba (= θερμάστρα)
ταβάνι tavan
ταψί tepsi (= δίσκος)


τέντζερης tencere
τζάκι < οτζάκι < ocak (= εστία)
τζάμι cam
τσουβάλι çuval (= σάκος)
φαράσι faras
φλιτζάνι filcan
χαλί hali (= τάπητας)
χάπι hap

ΜΑΣΤΟΡΕΜΑΤΑ

γιαπί yapı
κασμάς kazma
μερεμέτι meremet
μουσαμάς müsemma
μπογιά boya (= χρώμα)
μπογιατζής boyaci
μπογιατίζω boyadım < boyamak
μπουρί boru (= σωλήνας)
νέφτι neft < περσικό naft
σοβάς siva
σοβατζής sivaci

ΣΩΜΑ

μπόι boy (= ανάστημα)
μπούτι but
σουλούπι üslup (= τρόπος)
τσουλούφι zülüf

ΕΝΔΥΣΗ

γιακάς yaka (= περιλαίμιο)
λεκές leke
μπατζάκι bacak (= μηρός)
μπουρνούζι burnuz < αραβικό burnus


παπούτσι papuç (λέξη αραβικής προέλευσης)
τσαρούχι carik (= σανδάλι, υπόδημα)
τσέπη cep

ΣΤΗ ΓΕΙΤΟΝΙΑ

καφάσι kafes
καφενές kahvehane < kahve (= καφές) + hane (= σπίτι)
καφετζής kahveci
μανάβης manav
μπακάλης bakkal
νταμάρι damar (= φλέβα πετρώματος ή μετάλλου)
ντελάλης / τελάλης tellal (= δημόσιος κήρυκας)
παζάρι pazar (= αγορά)
σιντριβάνι şadırvan
χασάπης kasap (= κρεοπώλης)

ΣΧΟΛΕΙΟ

τσάντα çanta (= σακίδιο)

ΖΩΑ

γκέμι gem
καβούκι kabuk (= περικάρπιο)
λελέκι leylek
τσακάλι çakal, λέξη ινδικής προέλευσης
φάκα fak (= παγίδα)

ΦΥΤΑ

γιασεμί yasemin < περσικό jasamin
μενεξές menekşe (= βιολέτα)
μπαξές bahçe (= κήπος)
μποστάνι bostan (= λαχανόκηπος)

ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ

τόπι top (= σφαίρα)

ΧΡΗΜΑ

κουβαρντάς hovarda (= άσωτος, σπάταλος)
παράς para
ρουσφέτι rüşvet (= δωροδοκία)
τζάμπα caba (= δωρεάν)
τσιγκούνης cingane (= Τσιγγάνος)
τσιφούτης çıfıt (= Εβραίος)
χαρτζιλίκι harçlık (= πρόχειρα χρήματα τσέπης)

ΣΤΟΝ ΔΡΟΜΟ

αλάνα alan (= πέρασμα μέσα στο δάσος)
καλντερίμι kaldırım
νταλίκα talika
σοκάκι sokak (= δρόμος)

ΘΑΛΑΣΣΑ

αμπάρι ambar (= αποθήκη)
καΐκι kayık


μαούνα mavuna ή mauna
μελτέμι meltem (= αεράκι)

ΜΟΥΣΙΚΑ ΟΡΓΑΝΑ

μπαγλαμάς bağlama
μπουζούκι buzuk
νταούλι davul (= τύμπανο)
ντέφι tef

ΔΙΑΣΚΕΔΑΣΗ

γλεντζές eğlence
γλεντώ eğlenmek (= διασκεδάζω)
ζεϊμπέκικο < ζεϊμπέκης < zeybek
Καραγκιόζης karagöz (= μαυρομάτης)
κέφι keyif (= ευθυμία)
νταβαντούρι tevatür (= παρουσία πολλών μαρτύρων στο δικαστήριο)
ντόρτια dort (= τέσσερα)
χαβαλές havale

ΠΟΤΑ

ρακί / ρακή rakı < ινδικό arrak (= οινόπνευμα από ρύζι)

ΕΡΩΤΑΣ

νάζι naz
ντέρτι dert (= καημός, ταλαιπωρία)

ΑΝΘΡΩΠΟΙ

ατζαμής acemi (= αδέξιος)
γουρλής uğurlu (= τυχερός)
γρουσούζης ugursuz
εργένης ergen (= έφηβος)
καβγατζής kavgaci
λεβέντης levend < ιταλικό leventi (= σώμα τουφεκιοφόρων ναυτών)
μερακλής merakli
μουσαφίρης misafir (= επισκέπτης, φιλοξενούμενος)
μπαμπάς baba (= πατέρας)
μπατζανάκης bacanak (= σύγγαμβρος)
μπεκρής bekri (= πότης)
μπεμπέκα bebek
μπουλούκος bolluk (= μέγεθος, πλή­θος)
μπουνταλάς budala (= ανόητος)
νταής dayı (= θείος από τη μεριά της μητέρας)
νταντά dada
σαΐνι şahin (= γεράκι)
σακάτης sakat (= ανάπηρος)
σόι soy
τεμπέλης tembel (= οκνηρός)


τσαχπίνης çapkin (= αχρείος, ά­σω­τος)
τσοπάνης çoban (= βοσκός)
φουκαράς fukara (= φτωχός)

ΑΛΛΕΣ ΛΕΞΕΙΣ

αγιάζι ayaz
αλισβερίσι alışveriş (= πάρε δώσε)
αμάν aman
ασκέρι asker (= στρατιώτης, σώμα στρατού)
άχτι ahd (= υποχρέωση, υπόσχεση)
Βαλκάνια balkan (= ψηλή και δασώδης οροσειρά)
γούρι uğur (= τύχη)
ζόρι zor (= δυσκολία)
καβγάς kavga
καβουρδίζω kavurdim < kavurmak
κελεπούρι kelepir
κοτζάμ kocam, συγκεκομμένος τύπος του kocaman (= πολύ μεγάλος, πελώριος)
μαράζι maraz
μαραφέτι marifet
μαρκούτσι marpuc
μεράκι merak
μπαγλαρώνω bagladim < baglamak (= δένω)
μπελαλίδικος belali (= επικίνδυνος)
μπελάς bela (= συμφορά)
μπερντάκι perdah
μπιτ bit
μπόλικος bol (= άφθονος)
μπουλούκι boluk (= συντροφιά, λόχος)
μπουχτίζω bıktım < bıkmak (= βαριέμαι)
ντάλα dal (= ακριβώς)
ντε de
ντιπ dip
ντουντούκα duduk (= φλογέρα)
ουστ ost
πεσκέσι peskes (= δώρο)
ρεζίλι rezil (= αισχρός)
ρούπι rup
σαματάς samata (= θόρυβος)
σαστίζω sastim < sasmak (= εκ­πλήσ­σο­μαι)
σορολόπ sorolop
στράφι israf (= σπατάλη)
ταμπλάς damla
τερτίπι tertip (= σχέδιο, σύστημα)
τζίνι cin (= πονηρό πνεύμα), λέξη αραβικής προέλευσης
τουλούμι tulum (= ασκός)
τουφέκι < τυφέκιον < tüfek
τσαντίζω catismak (= συγκρούομαι)
φιρί φιρί firil firil (= κυκλικά)
χαΐρι hayır (= καλό, αγαθό)
χαλάλι helal (= νόμιμος)
χάλι hal (= κατάσταση)
χαμπάρι haber (= είδηση)
χατίρι hatir (= χάρη)
χουζούρι huzur (= άνεση)


χούι huy (= έξη, συνήθεια)

ΕΙΚΟΝΕΣ: podilato98.blogspot.com (από cosmopolitan.gr, e-exoplismos.gr, boysandclothes.com, crete-web.gr, pink-elephant-in-the-room.blogspot.com, skaop.blogspot.com)





1 σχόλιο:

δάσκαλος98 είπε...

@ ΛΕΞΙΚΟ Τουρκικών Δανείων της Ελληνικής Γλώσσας 1000 ΚΑΙ ΜΙΑ ΛΕΞΕΙΣ: Ευχαριστώ για την αναφορά της ανάρτησης στους συνδέσμους σας!

Δημοσίευση σχολίου

Παρακαλώ μη γράφετε με greeklish ή κεφαλαία (σημαίνει ότι φωνάζετε), γιατί τα σχόλια θα διαγράφονται. Πριν τη δημοσίευση ελέγξτε για τυχόν λάθη απροσεξίας, πατώντας στο κου­μπί «Προεπισκόπηση». Περισσότερα εδώ.