Μάλωσαν με την οικογένειά τους!

Οι οικογένειες λέξεων μάς βοηθούν πολύ στην ορθογραφία. Το «υ» του κύκλου, για παράδειγμα, περνάει σε όλους τους απογόνους του:

• κυκλάκι, κυκλικός
• κυκλοφορία, δίκυκλο

Μερικές λέξεις, ωστόσο, φαίνεται πως έχουν μαλώσει με την οικογένειά τους. Έτσι, εμφανίζουν διαφορετικό φωνήεν από το «οικογενειακό»:

• αλείφω → αλοιφή
• όροφος → τριώροφος

Δώστε λίγη προσοχή σε αυτές τις εξαιρέσεις και σιγά σιγά θα τις γράφετε σωστά:

ει → οι

αλείφω	άλειμμα αλειμμένος αλοιφή
αμείβω	αμειβόμενος αμοιβή αμοιβαίος

ει → οι  ή  ι

λείπω	παραλείπω λειψός έλλειψη - έλλειμμα διάλειμμα λειψυδρία
	και τα λοιπά υπόλοιπο κατάλοιπο
	ελλιπής λιποθυμώ λιποτάκτης

ο → ω

οδύνη	ανώδυνος επώδυνος
όλεθρος	πανωλεθρία
ομαλός	ανώμαλος ανωμαλία εξομάλυνση
ομνύω (ορκίζομαι)	ορκωμοσία συνωμότης ανωμοτί
όνομα*	ανώνυμος ψευδώνυμο αντωνυμία τοπωνύμιο
όροφος	διώροφος τριώροφος πολυώροφος
ορυχείο	χρυσωρυχείο ανθρακωρύχος μεταλλωρύχος
όφελος	ανώφελος επωφελής κοινωφελής εξοφλώ

* Εδώ το δεύτερο συνθετικό προέρχεται από το αρχαίο «όνυμα» (= όνομα).

υ → ι

αντίκρυ

αντικρίζω αντίκρισμα αντικρινός

Ορθογραφία

ΜΕ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΑΠΟ: Λεξικό της κοινής νεοελληνικής, Ετυμολογικό Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας

Οι ακτίνες Χ και τα ισοδύναμα κλάσματα

Πατήστε στην εικόνα, περάστε τις κάρτες από τις ακτίνες Χ και βρείτε τα ισοδύναμα κλάσματα!

Παιχνίδια με τα ισοδύναμα κλάσματα
1. Βρείτε τα ισοδύναμα κλάσματα
2. Ιπτάμενοι δίσκοι με… ισοδύναμα
3. Οι ακτίνες Χ και τα ισοδύναμα κλάσματα
4. Οι κλασματικές μπάλες
5. Το χαμστεράκι των ισοδύναμων κλασμάτων

ΠΗΓΗ: lofgames.com

Η οικογένεια του φίλου

Παράγωγες λέξεις

ΚΑΤΑΛΗΞΕΙΣ

• φίλ-η
• φιλ-ία
• φιλ-ικός
• φίλ-ιος
• φιλ-αράκος
• φιλ-αράκι
• φιλ-άρας
• φιλ-εύω
• φιλ-ώ
• φιλ-εν-άδα
• φίλ-τατος

Φιλαράκια

Σύνθετες λέξεις

Α΄ ΣΥΝΘΕΤΙΚΟ

• φιλό-δοξος, φιλοδώρημα, φιλόζωος, φιλόλογος, φιλομαθής, φιλόμουσος, φιλονικώ, φιλόξενος, φιλοπόλεμος, φιλόσοφος, φιλότεχνος, φιλότιμος, φιλοφρόνηση, φιλοχρήματος
• φίλ-αθλος, φιλαναγνωσία, φιλάνθρωπος, φιλάργυρος, φιλάρεσκος, φιλαρμονική, φιλάσθενος, φιλειρηνικός, φιλελεύθερος, φιλέλληνας, φιλεύσπλαχνος, φιλήσυχος, Φίλιππος, φιλύποπτος

Β΄ ΣΥΝΘΕΤΙΚΟ

• -φιλος: αγγλόφιλος, βιβλιόφιλος, ειρηνόφιλος, ζωόφιλος, θεατρόφιλος, Θεόφιλος, κινηματογραφόφιλος, μουσικόφιλος, παλιόφιλος, ποδοσφαιρόφιλος, υδρόφιλος
• -φιλής: δημοφιλής, λαοφιλής, προσφιλής

Ποδοσφαιρόφιλοι

Φράσεις

ΜΕ ΑΛΛΟ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΟ

• φίλος της αλήθειας, φίλος της τάξης
• φίλος της μουσικής, φίλος του κινηματογράφου
• φίλος των σπορ, φίλος του ποδοσφαίρου
• φίλος του καλού φαγητού

ΜΕ ΕΠΙΘΕΤΟ

• αδελφικός φίλος, επιστήθιος φίλος, καρδιακός φίλος, πιστός φίλος, στενός φίλος
• παιδικός φίλος, οικογενειακός φίλος
• άσπονδος φίλος

Εξάσκηση

Πατήστε στην εικόνα και παίξτε με τα σύνθετα της λέξης «φίλος»:

Οικογένειες λέξεων ⦁ Άνθρωπος ⦁ Δρόμος ⦁ Έργο ⦁ Νερό ⦁ Οδός ⦁ Ποιώ ⦁ Πόλη ⦁ Τροχός ⦁ Ύδωρ ⦁ Φίλος

Φιλία

ΜΕ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΑΠΟ: Λεξικό της κοινής νεοελληνικής, Αντίστροφο Λεξικό (Αναστασιάδη-Συμεωνίδη), Λεξικό των Παραγώγων και Συνθέτων της Νέας Ελληνικής
ΕΙΚΟΝΕΣ: cincinnatifamilymagazine.com, cantina.protothema.gr
ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΙΣΗ: inschool.gr

Τα ποτάμια της Ευρώπης(παρουσίαση)

Πατήστε στην εικόνα και γνωρίστε τα μεγαλύτερα ποτάμια της ηπείρου μας:

Ο Δούναβης

Ευρώπη

ΠΗΓΗ: photodentro.edu.gr

Τα δαχτυλάκια χορεύουν μπρέικντανς

Τέχνη στα δάχτυλα

ΑθλητισμόςΑστείαΧορός

Υπολογίστε τα χρήματα

Πατήστε στην εικόνα που σας ενδιαφέρει και μεταφέρετε τα κομμάτια της φωτογραφίας στη σωστή θέση.

ΜετρήσειςΠαιχνίδια

ΠΗΓΗ: digipuzzle.net

Η Ελλάδα καθιερώνει το Γρηγοριανό Ημερολόγιο

Φεβρουάριος 1923

Ένα από τα πιο «παράξενα» γεγονότα του περασμένου αιώνα στην Ελλάδα ήταν η εφαρμογή του Γρηγοριανού Ημερολογίου, του ημερολογίου δηλαδή που χρησιμοποιούμε στις μέρες μας.

Την Τετάρτη 15 Φεβρουαρίου 1923 οι κάτοικοι της χώρας έπεσαν για ύπνο και ξύπνησαν την Πέμπτη 1 Μαρτίου. Οι τελευταίες δεκατρείς ημέρες του Φλεβάρη είχαν εξαφανιστεί. Κανένας δε γεννήθηκε ούτε πέθανε τότε, κανένα πολιτικό ή άλλο γεγονός δε συνέβη.

Κι όμως, πίσω από αυτήν την παράξενη μετάβαση στον Μάρτιο υπάρχει εξήγηση: αλλάξαμε ημερολόγιο!

Το προηγούμενο ημερολόγιο, το Ιουλιανό, βρισκόταν σε ισχύ από την εποχή του Ιουλίου Καίσαρα (45 π.Χ.), αλλά πλέον θεωρούνταν ξεπερασμένο, καθώς «έχανε» μία μέρα κάθε 128 χρόνια.

Το 1582 ο πάπας Γρηγόριος ΙΓ΄ ανακοίνωσε επίσημα το Γρηγοριανό Ημερολόγιο. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς που οδήγησαν στην εφαρμογή του, η διαφορά μίας μέρας εμφανίζεται πολύ πιο σπάνια, κάθε 3.300 χρόνια.

Λόγω θρησκευτικών διαφορών το νέο ημερολόγιο δεν καθιερώθηκε ταυτόχρονα σε όλες τις χώρες. Οι καθολικές το υιοθέτησαν αμέσως, ενώ οι υπόλοιπες τους επόμενους αιώνες.

Στην Ελλάδα το Γρηγοριανό Ημερολόγιο εισήχθη το 1923. Η απόφαση ελήφθη στις 18 Ιανουαρίου και εφαρμόστηκε την 16η Φεβρουαρίου, η οποία αντικαταστάθηκε από την 1η Μαρτίου.

Μπορεί να χάσαμε 13 ημέρες, αλλά το ημερολόγιό μας έγινε περισσότερο ακριβές.

ΙστορίαΧρόνος

ΜΕ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΑΠΟ: Η Καθημερινή (18.01.2024), el.wikipedia.org
ΕΙΚΟΝΑ: podilato98.blogspot.com