Τετάρτη, 17 Φεβρουαρίου 2016

Οι ωραίες των Αθηνών
(Καρυάτιδες)

Το όνομά τους είναι ασυνήθιστο, αλλά αυτό δεν τις εμπόδισε να αντέξουν τόσους αι­ώ­νες. Κά­ποιοι λένε ότι τις δημιούργησε, από πεντελικό μάρμαρο, ο Αλκαμένης. Άλ­λοι λένε ότι ή­ταν ο Καλλίμαχος.

Οι έξι αδερφές γεννήθηκαν όταν φτιάχτηκε στην Ακρόπολη το σπίτι τους, το Ε­ρέ­χθειο. Άρ­χι­σε να χτίζεται, σε ιωνικό ρυθμό, το 421 π.Χ. Ήταν μια εποχή ειρήνης για την Αθήνα. Οι εργασίες σταμάτησαν το 413 π.Χ. (μάλλον μετά την τραγική για τους Αθηναίους σι­κε­­λι­κή εκστρατεία) και ξανάρχισαν το 409 π.Χ., μετά τις νέες νίκες της πόλης που α­να­πτέ­ρω­σαν το ηθικό της. Μάλιστα εκεί φυλασσόταν και το ξόανο της Αθηνάς, στο οποίο οι Αρ­ρη­φό­ροι εναπέθεταν το ύφασμα που ύφαιναν για τη γιορτή των Παναθηναίων.

Οι έξι Κόρες, όπως τις ονόμαζαν, περνούσαν τον καιρό τους στο νό-
τιο μπαλκόνι, την πρόσταση. Στήριζαν την οροφή με το κεφάλι τους,
πράγμα πολύ βολικό, γιατί τους επέτρεπε να κοιτούν τον Παρθενώνα
και πιο πίσω την Αθήνα, μια πόλη που τότε σου άρεσε να την ατενίζεις.
Καρυάτιδες τις ονόμασαν πολύ αργότερα. Ο Ρωμαίος αρχιτέκτονας Βι-
τρούβιος είπε ότι οι γιαγιάδες τους ήταν γυναίκες από τις Καρυές της
Λακωνίας που μήδισαν στους Περσικούς Πολέμους, αλλά μπορεί να
είναι και οι Λακώνισσες παρθένες χορεύτριες που χόρευαν προς τιμήν
της Καρυάτιδας Αρτέμιδας. Η αλήθεια χάνεται στον χρόνο, η ομορφιά
τους όμως στέκει πάνω απ’ αυτόν.

Οι Καρυάτιδες είναι στιβαρές και την ίδια στιγμή αέρινες. Μοιάζουν
πολύ μεταξύ τους αλλά είναι μοναδικές. Το σώμα διαγράφεται και α-
ναπνέει κάτω από το δωρικό πτυχωτό πέπλο. Τα μαλλιά είναι μακριά,
χαλαρά δεμένα πίσω. Μέχρι και μάθημα Ιστορίας της Τέχνης στο Πα-
νεπιστήμιο του Κονέκτικατ έγινε η κόμμωσή τους, που είναι δια-
φορετική για καθεμιά και στηρίζει καλύτερα τον λαιμό τους.

Οι ευτυχισμένες μέρες κάποτε τελείωσαν. Το Ερέχθειο κάηκε, βομβαρδίστηκε, έγινε εκ­­κλη­­σί­­α στους πρώτους χριστιανικούς χρόνους, παλάτι στη Φραγκοκρατία, κα­τά­λυ­μα για το χαρέμι του Τούρκου φρούραρχου κατά την Τουρκοκρατία. Το 1806 ο λόρ­δος Έλγιν άρ­πα­ξε μία, την καλύτερα διατηρημένη, και την πήγε στο Λονδίνο. Δεν ξα­να­γύ­ρι­σε. Το 1827, κα­τά την πολιορκία της Ακρόπολης από τον Κιουταχή, μια δεύ­τε­ρη Καρυάτιδα έγινε κομ­μά­τια κατά την ανατίναξη του Ερεχθείου.

Το 1975 ήταν η τελευταία φορά που στάθηκαν στο μπαλκόνι τους. Το αρχοντικό έ­πρε­πε να αναστηλωθεί. Μάλιστα είναι το πρώτο από τα μνημεία της Ακρόπολης που α­­πο­­κα­­τα­­στά­­θη­­κε. Αλλά και οι πέντε Κόρες που απέμειναν δεν μπορούσαν να α­ντέ­ξουν τη φθορά α­πό την ατμοσφαιρική ρύπανση. Έτσι μεταφέρθηκαν με ένα βα­γο­νέ­το στο παλιό Μουσείο της Ακρόπολης (πάνω στο βράχο) και απομονώθηκαν σε ένα γυά­λι­νο δω­μά­τι­ο με άζωτο για να σωθούν. Στη θέση τους τοποθετήθηκαν α­ντί­γρα­φα.

Τριάντα δύο χρόνια ασφυκτιούσαν στο μουσείο. Το 2007 τις έβγαλαν για να τις πάνε σε άλ­λο, μεγαλύτερο και ωραιότερο: στο Νέο Μουσείο της Ακρόπολης. Τις το­πο­θέ­τη­σαν πά­λι σε ένα μπαλκόνι –ακόμη και τη διαμελισμένη (οι αρχαιολόγοι στο μεταξύ βρή­καν τα κομ­μά­τια της). Μόνο η ξενιτεμένη λείπει.

Εδώ μοιάζουν αρχόντισσες και πάλι. Τις περιποιούνται με ειδικά μηχανήματα και λέι­ζερ. Η λευ­κή πεντελική επιδερμίδα καθαρίζεται πόντο πόντο από τα στρώματα της αι­θά­λης που ά­φη­σε η ρύπανση. Με τέτοια ντελικάτη ομορφιά μόνο χέρια καλλιτέχνη μπο­ρούν να κρα­­τή­σουν τη λεπτή λαβίδα πάνω στο δέρμα τους.


Όμως, αξίζει να κάνει κανείς μια βόλτα και στην οδό Αγίων Ασωμάτων 45. Εκεί υ­πάρ­χει έ­να καλοσυντηρημένο, λαϊκό νεοκλασικό σπίτι, όπου ζουν ακόμη δύο ξα­δέρ­φες τους. Πο­λύ νε­ό­τε­ρες και λίγο λαϊκές, μα όμορφες κι αυτές, στηρίζουν τη δική τους ο­ρο­φή...

ΠΗΓΕΣ: εφημερίδες «Ελευθεροτυπία» (06.02.2011) και «Τα Νέα» (10.12.2007) | ΕΙΚΟΝΕΣ: www.flickr.com, anekshghta.blogspot.gr

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΗ:
1ο μέρος: Κομμώσεις «Οι ωραίες Καρυάτιδες»
2ο μέρος: Το «μπάνιο» μιας Καρυάτιδας
3ο μέρος: Το σπίτι με τις Καρυάτιδες


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: αρχαία χρόνια


7 σχόλια:

maranda είπε...

Γράψε και καμιά ανάρτηση για τις Καρυάτιδες, βρε παιδί μου! :D

δάσκαλος98 είπε...

Μμμ... Δεν είναι κακή ιδέα! :))

maranda είπε...

Συζητούν δυο Καρυάτιδες:
Α:Με φαγουρίζει η μύτη, θα ξυθώ...
Β:Μηηηη! Μας βλέπουν!
Α:Ποιος, κανένας τουρίστας;
Β: Όχι, αυτός ο δάσκαλος98, πάλι!

δάσκαλος98 είπε...

...και θα το αναρτήσει κι αυτό! Κακίες και συκοφαντίες! :))

maranda είπε...

Έχω σκεφτεί πρόχειρα πέντε-έξι ανέκδοτα με τους θαυμαστές των Καρυάτιδων, αλλά αν μερικοί τα θεωρούν κακίες, θα γελάσω μόνη μου μ'αυτά! :D

δάσκαλος98 είπε...

Θα το ομολογήσω: Γράφω για τις κουνιάδες γιατί...

maranda είπε...

Respect! Και για τον Παπάζογλου και για τις αδυναμίες των φίλων μου...:D

Δημοσίευση σχολίου

Παρακαλώ μη γράφετε με greeklish ή κεφαλαία (σημαίνει ότι φωνάζετε), γιατί τα σχόλια θα διαγράφονται. Πριν τη δημοσίευση ελέγξτε για τυχόν λάθη απροσεξίας, πατώντας στο κουμπί «Προεπισκόπηση». Περισσότερα εδώ.