Τετάρτη, 17 Φεβρουαρίου 2016

Οι ωραίες των Αθηνών
(Καρυάτιδες)

Το όνομά τους είναι ασυνήθιστο, αλλά αυτό δεν τις εμπόδισε να αντέξουν τόσους αιώνες. Κάποιοι λένε ότι τις δημιούργησε, από πεντελικό μάρμαρο, ο Αλκαμένης. Άλλοι λένε ότι ήταν ο Καλλίμαχος.

Οι έξι αδερφές γεννήθηκαν όταν φτιάχτηκε στην Ακρόπολη το σπίτι τους, το Ερέχθειο. Άρχισε να χτίζεται, σε ιωνικό ρυθμό, το 421 π.Χ. Ήταν μια εποχή ειρήνης για την Αθήνα. Οι εργασίες σταμάτησαν το 413 π.Χ. (μάλλον μετά την τραγική για τους Αθηναίους σικε­λική εκστρατεία) και ξανάρχισαν το 409 π.Χ., μετά τις νέες νίκες της πόλης που
αναπτέρωσαν το ηθικό της. Μάλιστα εκεί φυλασσόταν και το ξόανο της
Αθηνάς, στο οποίο οι Αρρηφόροι εναπέθεταν το ύφασμα που ύφαιναν
για τη γιορτή των Παναθηναίων.

Οι έξι Κόρες, όπως τις ονόμαζαν, περνούσαν τον καιρό τους στο νότιο
μπαλκόνι, την πρόσταση. Στήριζαν την οροφή με το κεφάλι τους, πράγμα
πολύ βολικό, γιατί τους επέτρεπε να κοιτούν τον Παρθενώνα και πιο πίσω
την Αθήνα, μια πόλη που τότε σου άρεσε να την ατενίζεις. Καρυάτιδες τις
ονόμασαν πολύ αργότερα. Ο Ρωμαίος αρχιτέκτονας Βιτρούβιος είπε ότι οι
γιαγιάδες τους ήταν γυναίκες από τις Καρυές της Λακωνίας που μήδισαν
στους Περσικούς Πολέμους, αλλά μπορεί να είναι και οι Λακώνισσες παρ-
θένες χορεύτριες που χόρευαν προς τιμήν της Καρυάτιδας Αρτέμιδας. Η
αλήθεια χάνεται στον χρόνο, η ομορφιά τους όμως στέκει πάνω απ’ αυτόν.

Οι Καρυάτιδες είναι στιβαρές και την ίδια στιγμή αέρινες. Μοιάζουν πολύ
μεταξύ τους αλλά είναι μοναδικές. Το σώμα διαγράφεται και αναπνέει
κάτω από το δωρικό πτυχωτό πέπλο. Τα μαλλιά είναι μακριά, χαλαρά
δεμένα πίσω. Μέχρι και μάθημα Ιστορίας της Τέχνης στο Πανεπι-
στήμιο του Κονέκτικατ έγινε η κόμμωσή τους, που είναι διαφο-
ρετική για καθεμιά και στηρίζει καλύτερα τον λαιμό τους.

Οι ευτυχισμένες μέρες κάποτε τελείωσαν. Το Ερέχθειο κάηκε, βομβαρδίστηκε, έγινε εκ­κλησία στους πρώτους χριστιανικούς χρόνους, παλάτι στη Φραγκοκρατία, κατάλυμα για το χαρέμι του Τούρκου φρούραρχου κατά την Τουρκοκρατία. Το 1806 ο λόρδος Έλγιν άρπαξε μία, την καλύτερα διατηρημένη, και την πήγε στο Λονδίνο. Δεν ξαναγύρισε.
Το 1827, κατά την πολιορκία της Ακρόπολης από τον Κιουταχή, μια δεύτερη Καρυάτιδα έγινε κομμάτια κατά την ανατίναξη του Ερεχθείου.

Το 1975 ήταν η τελευταία φορά που στάθηκαν στο μπαλκόνι τους. Το αρχοντικό έπρεπε να αναστηλωθεί. Μάλιστα είναι το πρώτο από τα μνημεία της Ακρόπολης που αποκατα­στάθηκε. Αλλά και οι πέντε Κόρες που απέμειναν δεν μπορούσαν ν’ αντέξουν τη φθορά από την ατμοσφαιρική ρύπανση. Έτσι μεταφέρθηκαν με ένα βαγονέτο στο παλιό Μουσείο της Ακρόπολης (πάνω στο βράχο) και απομονώθηκαν σε ένα γυάλινο δωμάτιο με άζωτο για να σωθούν. Στη θέση τους τοποθετήθηκαν αντίγραφα.

Τριάντα δύο χρόνια ασφυκτιούσαν στο μουσείο. Το 2007 τις έβγαλαν για να τις πάνε σε άλλο, μεγαλύτερο και ωραιότερο: στο Νέο Μουσείο της Ακρόπολης. Τις τοποθέτησαν πάλι σε ένα μπαλκόνι –ακόμη και τη διαμελισμένη (οι αρχαιολόγοι στο μεταξύ βρήκαν τα κομμάτια της). Μόνο η ξενιτεμένη λείπει.

Εδώ μοιάζουν αρχόντισσες και πάλι. Τις περιποιούνται με ειδικά μηχανήματα και λέιζερ. Η λευκή πεντελική επιδερμίδα καθαρίζεται πόντο πόντο από τα στρώματα της αιθάλης που άφησε η ρύπανση. Με τέτοια ντελικάτη ομορφιά μόνο χέρια καλλιτέχνη μπορούν να κρα­τήσουν τη λεπτή λαβίδα πάνω στο δέρμα τους.



Όμως, αξίζει να κάνει κανείς μια βόλτα και στην οδό Αγίων Ασωμάτων 45. Εκεί υπάρχει ένα καλοσυντηρημένο, λαϊκό νεοκλασικό σπίτι, όπου ζουν ακόμη δύο ξαδέρφες τους. Πολύ νεότερες και λίγο λαϊκές, μα όμορφες κι αυτές, στηρίζουν τη δική τους οροφή...

ΠΗΓΕΣ: εφημερίδες «Ελευθεροτυπία» (06.02.2011) και «Τα Νέα» (10.12.2007) | ΕΙΚΟΝΕΣ: www.flickr.com, anekshghta.blogspot.gr

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΗ:
1ο μέρος: Κομμώσεις «Οι ωραίες Καρυάτιδες»
2ο μέρος: Το «μπάνιο» μιας Καρυάτιδας
3ο μέρος: Το σπίτι με τις Καρυάτιδες

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: αρχαία χρόνια


7 σχόλια:

maranda είπε...

Γράψε και καμιά ανάρτηση για τις Καρυάτιδες, βρε παιδί μου! :D

δάσκαλος98 είπε...

Μμμ... Δεν είναι κακή ιδέα! :))

maranda είπε...

Συζητούν δυο Καρυάτιδες:
Α:Με φαγουρίζει η μύτη, θα ξυθώ...
Β:Μηηηη! Μας βλέπουν!
Α:Ποιος, κανένας τουρίστας;
Β: Όχι, αυτός ο δάσκαλος98, πάλι!

δάσκαλος98 είπε...

...και θα το αναρτήσει κι αυτό! Κακίες και συκοφαντίες! :))

maranda είπε...

Έχω σκεφτεί πρόχειρα πέντε-έξι ανέκδοτα με τους θαυμαστές των Καρυάτιδων, αλλά αν μερικοί τα θεωρούν κακίες, θα γελάσω μόνη μου μ'αυτά! :D

δάσκαλος98 είπε...

Θα το ομολογήσω: Γράφω για τις κουνιάδες γιατί...

maranda είπε...

Respect! Και για τον Παπάζογλου και για τις αδυναμίες των φίλων μου...:D

Δημοσίευση σχολίου

Παρακαλώ μη γράφετε με greeklish ή κεφαλαία (σημαίνει ότι φωνάζετε), γιατί τα σχόλια θα διαγράφονται. Πριν τη δημοσίευση ελέγξτε για τυχόν λάθη απροσεξίας, πατώντας στο κουμπί «Προεπισκόπηση». Περισσότερα εδώ.