Παρασκευή, 25 Σεπτεμβρίου 2015

Οι γεωγραφικές συντεταγμένες της Γης

Ο άνθρωπος συνήθιζε πάντα να «οργανώνει» τον χώρο γύρω του, ώστε να μπορεί να τον αξιοποιεί. Στην αρχή το μόνο που τον ενδιέφερε ήταν να μετακινείται με α­σφά­λει­α α­πό το ένα σημείο στο άλλο. Όσο οι μετακινήσεις του γίνονταν σε μια πε­ρι­ο­ρι­σμέ­νη περι­οχή, τα «σημάδια» που έβαζε τον βοηθούσαν να βρει τον δρόμο του, δη­λα­δή να προ­σανατολιστεί. Τέτοια σημάδια ήταν τα δέντρα, τα βουνά, τα πο­τά­μια, οι λίμνες.

Όταν όμως άρχισε να διανύει μεγάλες αποστάσεις, έπρεπε να μάθει να χρησιμοποιεί κά­ποια άλλα σταθερά «σημάδια», όπως είναι η ανατολή και η δύση του Ήλιου, η θέ­ση των άστρων κτλ. Μάλιστα, για να διευκολυνθεί περισσότερο, κατασκεύαζε κι ο ί­διος έργα με τέτοια χαρακτηριστικά, όπως οι φάροι.

Τα πράγματα έγιναν πολύ δύσκολα όταν έμαθε να ταξιδεύει στην ανοιχτή θάλασσα και στην έρημο, στις οποίες δεν υπάρχουν σημάδια προσανατολισμού, και κυρίως ό­ταν κα­τάλαβε ότι η Γη είναι σφαιρική. Για να μπορεί επομένως να βρίσκει τη θέση τό­πων σε τέ­τοιους χώρους, έπρεπε να χωρίσει την επιφάνεια της Γης σε μικρότερα τμή­μα­τα.


Οι επιστήμονες, προκειμένου να βρίσκουμε με ακρίβεια τη θέση ενός τόπου πάνω στη Γη, έχουν χαράξει στην υδρόγειο ένα σύστημα από γραμμές. Έτσι σχηματίζεται πά­νω της ένα δίκτυο παράλληλων κύκλων και μεσημβρινών που ονομάζεται δίκτυο συ­ντε­ταγ­μέ­­νων.

Για να αντιληφθούμε αυτήν την έννοια, πρέπει να δούμε τι είναι το γεωγραφικό πλά­τος και το γεωγραφικό μήκος.

 Α  Το γεωγραφικό πλάτος

Κάθε παράλληλος κύκλος ενώνει εκείνους τους τόπους της Γης, οι οποίοι απέχουν ί­ση απόσταση από τον Ισημερινό. Οι τόποι αυτοί έχουν το ίδιο γεωγραφικό πλά­τος.
● Οι παράλληλοι που βρίσκονται στο βόρειο ημισφαίριο δείχνουν βόρειο γεωγραφικό πλά­­τος, ενώ οι παράλληλοι που βρίσκονται στο νότιο ημισφαίριο δείχνουν νότιο γε­ω­­γρα­­φι­­κό πλάτος.

Το γεωγραφικό πλάτος μετριέται σε μοίρες: από 0° έως 90° βόρεια και από 0° έως 90° νότια.
● Ο Ισημερινός έχει γεωγραφικό πλάτος 0°.
● Η Αθήνα έχει βόρειο γεωγραφικό πλάτος 38° (περίπου).


 Β  Το γεωγραφικό μήκος

Οι μεσημβρινοί δείχνουν την απόσταση ενός τόπου δυτικά ή ανατολικά από τον Πρώ­το Μεσημβρινό. Η απόσταση αυτή λέγεται γεωγραφικό μήκος και μετριέται ε­πί­σης σε μοί­ρες: από 0° έως 180° δυτικά και από 0° έως 180° ανατολικά.
● Ο Πρώτος Μεσημβρινός έχει γεωγραφικό μήκος 0°.
● Η Αθήνα έχει ανατολικό γεωγραφικό μήκος 23° (περίπου).


Ο μεσημβρινός που βρίσκεται απέναντι από τον Πρώτο Μεσημβρινό, σε γεωγραφικό μή­­κος 180°, ονομάζεται Διεθνής Γραμμή Αλλαγής Ημερομηνίας, επειδή χωρίζει το χθες από το αύριο!

Έτσι ένας ταξιδιώτης
● όταν περνά τη γραμμή με κα­τεύ­­θυν­ση προς τα ανατολικά, πρέ­πει να αφαιρεί μία μέρα από αυ­τήν που είχε όταν ξεκίνησε το τα­ξί­δι του, ενώ
● όταν περνά τη γραμμή με κα­τεύ­­θυν­ση προς τα δυτικά, πρέπει να προ­σθέ­τει μία μέρα σε αυτήν που είχε.


Με άλλα λόγια, περνώντας τη γραμ­­μή προς τα ανατολικά κερ­δί­ζου­με μια μέρα, ενώ προς τα δυ­τι­κά χάνουμε μια μέρα.


 Γ  Οι γεωγραφικές συντεταγμένες

Το γεωγραφικό πλάτος και το γεωγραφικό μήκος αποτελούν τις γεωγραφικές συ­ντε­­ταγ­μέ­νες ενός τόπου. Ως βάση τους λαμβάνεται ο Ισημερινός και ο Πρώτος Με­σημ­βρι­­νός.


Για παράδειγμα, ο τό­πος Α που φαίνεται στον χάρ­τη έχει γε­ω­γρα­φι­κές συ­ντε­ταγ­μέ­νες 40° νό­τια και 80° α­να­το­λι­κά.


Για λόγους συντομίας λέ­με: 40° Ν - 80° Α.




Παίξτε με τις γεωγραφικές συντεταγμένες εδώ και ελέγξτε τι μάθατε εδώ.

ΠΗΓΕΣ: Γεωγραφία ΣΤ' τάξης, Γεωλογία-Γεωγραφία Α' Γυμνασίου, paidio.blogspot.com, 11dim-evosm.thess.sch.gr, el.wikipedia.org | ΕΙ-
ΚΟΝΕΣ: Γεωλογία-Γεωγραφία Α' Γυμνασίου, www.teacherweb.com, www.teacherweb.com, www.sailingissues.com, paidio.blogspot.gr



3 σχόλια:

Ανώνυμος είπε...

ουαου

BIKY είπε...

Υπέροχο το ιστολόγιο σας Η μαμά μιας μαθήτριας σας

Δείτε το ισολόγιο μας http://katelovegreg.blogspot.com

δάσκαλος98 είπε...

Σας ευχαριστώ! Ελπίζω να γνωριστούμε σύντομα. Το Kate loves Greg αποπνέει ζεστασιά, τρυφερότητα και δημιουργικότητα... Συγχαρητήρια! :))

Δημοσίευση σχολίου

Παρακαλώ μη γράφετε με greeklish ή κεφαλαία (σημαίνει ότι φωνάζετε), γιατί τα σχόλια θα διαγράφονται. Πριν τη δημοσίευση ελέγξτε για τυχόν λάθη απροσεξίας, πατώντας στο κουμπί «Προεπισκόπηση». Περισσότερα εδώ.