Τετάρτη, 24 Αυγούστου 2011

Το «μπάνιο» μιας Καρυάτιδας

Οι μαρμάρινες Κόρες του Ερεχθείου «πλένονται» δημοσίως μέσα στο Νέο Μουσείο της Α­κρό­πο­λης. Μόνο που αντί για σαπούνι χρησιμοποιούν... λέιζερ!

Οι εργασίες συντήρησης των Καρυάτιδων πραγματοποιούνται μέσα στο Νέο Μουσείο της Α­κρό­πο­λης, ακριβώς στον χώρο όπου εκτίθενται. Αυτό δε γίνεται μόνο για να α­πο­φευ­­χθεί η μεταφορά των αγαλμάτων, που μπορεί να προκαλέσει επιπλέον κα­τα­πο­νή­σεις, αλ­λά και για να μπορεί να συμμετέχει και να πληροφορείται καλύτερα το κοι­νό.

Η μέθοδος καθαρισμού που χρησιμοποιείται, με λέιζερ, είναι μοναδική στον κόσμο ελ­λη­­νι­κή πατέντα και αναπτύχθηκε από το Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας (ΙΤΕ) της Κρή­­της. Δεν καταπονεί καθόλου το κυρίως σώμα των αγαλμάτων, αλλά δρα ε­πι­φα­νει­α­κά. Εί­ναι ο κα­ταλ­λη­λό­τε­ρος τρόπος για την απομάκρυνση της αιθάλης και των υ­πό­λοι­πων ε­πι­­κα­θή­σε­ων που οφείλονται στην επιβαρυμένη ατμόσφαιρα της Αθήνας.

Παρασκευή 28 Ιανουαρίου 2011

Είναι περασμένες 8 μ.μ. Οι εκατοντάδες επισκέπτες του μουσείου θα ζήσουν σε λίγο μια συ­γκλο­νι­στι­κή εμπειρία: Θα παρακολουθήσουν σε ζωντανό χρόνο τον καθαρισμό ε­νός μι­κρού σημείου από την κόμη της Καρυάτιδας Α. Είναι κάτι που θα συμβεί για πρώ­τη φορά ό­χι μόνο στα ελληνικά αλλά και στα διεθνή χρονικά.

Το τυχερό κοινό που «καθηλώθηκε» από τον καθαρισμό σε πραγματικό χρόνο

Ο πρόεδρος του μουσείου, καθηγητής Δημήτρης Παντερμαλής, μιλάει στο κοινό που πα­­ρα­κο­λου­θεί ευλαβικά. Λέει ότι στα 2.500 χρόνια που βρίσκονταν οι Κόρες πάνω στην Α­κρό­πο­λη είδαν πολλά. Ένιωσαν την Ιστορία να πληγώνει το σώμα τους:
● Έζησαν πυρκαγιές στα ρωμαϊκά χρόνια...
● Έχασαν τα χέρια τους...
● Είδαν το Ερέχθειο, στο οποίο ανήκαν, να μετατρέπεται σε χριστιανικό ναό...
● Αργότερα το είδαν να γίνεται έδρα του χαρεμιού που διατηρούσε ο Τούρκος δι­οι­κη­τής της Ακρόπολης...
● Έχασαν τη μία «αδερφή» τους όταν ο Έλγιν αποφάσισε να πάρει στην πατρίδα του την κα­λύ­τε­ρα σωζόμενη...
● Κατά τη διάρκεια της Επανάστασης, το 1827, μια οβίδα έριξε κάτω τη μία από αυ­τές...


Η πανέμορφη αρχαϊκή Κόρη βρίσκεται στην προβεβλημένη θέση της, στο πρώτο ε­πί­πε­δο του Μουσείου που σχηματίζει μπαλκόνι. Την αγκαλιάζει μια πλατφόρμα που μπο­ρεί να α­­νε­βο­κα­τε­βαί­νει. Εκεί βρίσκονται τα μηχανήματα του λέιζερ. Ο χώρος θυ­μί­ζει χειρουργείο.

Η μεγάλη στιγμή φτάνει!

Η προστατευτική κουρτίνα κλείνει· δεν πρέπει να κινδυνεύσουν οι επισκέπτες από το λέι­ζερ. Την πρώτη μικρή απογοήτευση του κοινού, επειδή θα παρακολουθούσε τον κα­θα­ρι­­σμό σε οθόνη μέσω κάμερας, διαδέχεται ο ενθουσιασμός.

Τυχεροί οι φωτορεπόρτερ: έχουν ειδική άδεια να δουν
από ψηλά τι συμβαίνει πίσω από την κουρτίνα

Η πλατφόρμα σηκώνεται ψηλά. Οι δύο συντηρήτριες, με ειδικές μάσκες στα μάτια και με με­γε­θυ­ντι­κό φακό, έχουν κατανείμει την εργασία:
● Η μία βρέχει το σημείο από την κοτσίδα της Καρυάτιδας που θα καθαριστεί με μία μπα­­το­νέ­τα. Με το ειδικό υγρό που χρησιμοποιεί (διάλυμα νερού και ανθρακικού α­σβε­στί­ου) θα α­πορ­ρο­φη­θεί καλύτερα η ενέργεια του λέιζερ.
● Η άλλη χρησιμοποιεί το λέιζερ, μια μπλε φωτεινή δέσμη που πέφτει κάθετα στην ε­πι­φά­­νει­α του γλυπτού, και καθαρίζει σιγά σιγά τη βρομισμένη, σκούρα ε­πι­φά­νει­α.
● Ταυτόχρονα, ένας σωλήνας ρουφάει ό,τι περιττό υπάρχει στον αέρα.


Η συντηρήτρια επί το έργον με ειδικά γυαλιά και χέρι σταθερό...

Είναι όντως εντυπωσιακό: Η μαυρισμένη κοτσίδα «πυροβολείται» από το λέιζερ και γί­νε­­ται «λευκή». Με αυτήν την τεχνολογία έχει ήδη «καθαριστεί» η ζωφόρος του Παρ­θε­νώ­­να αλ­λά και μία από τις Καρυάτιδες –η πιο «τραυματισμένη».


Ένα τέταρτο αργότερα η παράσταση τελειώνει. Ο συντηρητής του μουσείου Κώστας Βα­­σι­λει­ά­δης μαζί με τον Δημήτρη Παντερμαλή και τον επικεφαλής του ΙΤΕ Κρήτης, Κώ­στα Φω­τά­κη, απαντούν στις απορίες του κοινού. Μαθαίνουμε πως:

● Η τελευταία φορά που συντηρήθηκαν τα αγάλματα ήταν το 1970.

● Για να καθαριστεί κάθε Καρυάτιδα χρειάζονται 3-4 μήνες, ανάλογα με το πάχος της κρού­στας. Η μαύρη κρούστα είναι συγκεντρωμένη κυρίως στα σημεία όπου ήταν στε­γα­­σμέ­νο το γλυπτό. Η βροχή ξέπλενε (ευτυχώς) την ακάλυπτη πλευρά του, ό­μως μα­ζί με την κρούστα παρέσερνε και λεπτομέρειες από τον γλυπτό διάκοσμο.

● Η εργασία, ακόμη και με το θαυματουργό λέιζερ, απαιτεί πολλή ενέργεια και είναι ε­ξαι­­ρε­τι­κά χρονοβόρα. Ο καθαρισμός ελάχιστων εκατοστών χρειάζεται τρεις ώρες δου­λειάς. Με­τά από δύο ώρες ο συντηρητής βάζει στην άκρη το λέιζερ· το χέρι του έ­χει αρχίσει να σι­γο­τρέ­μει. Η φυσική κόπωση είναι τεράστια και κανείς δε θέλει να δι­α­κιν­δυ­νεύ­σει κάποιο λά­θος με τόσο σημαντικά γλυπτά.

● Η εμπορική αξία κάθε μηχανήματος ανέρχεται σε 50.000-60.000 ευρώ, αλλά αυ­τήν τη στιγ­μή δεν κυκλοφορούν στην αγορά.

Οι εργασίες συντήρησης και καθαρισμού συνεχίζονται. Δείτε και το σχετικό βιντεάκι:


ΠΗΓΕΣ: εφημερίδες «Ελευθεροτυπία», «Τα Νέα» και «Έθνος» (όλες 31.01.2011), www.blog.gr | ΒΙΝΤΕΟ: Μουσείο Ακρόπολης
ΕΙΚΟΝΕΣ: drasi.skai.gr (1), www.antoniohernandez.es (2), www.ethnos.gr (3,6), www.enet.gr (4-5), www.tanea.gr (7-8)



ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: τέχνη


3 σχόλια:

maranda είπε...

Όταν η τεχνολογία έρχεται να συνδράμει στη διατήρηση και την ανάδειξη της πολιτιστικής μας κληρονομιάς, χαίρομαι πολύ...

δάσκαλος98 είπε...

Δίκιο έχεις. Άλλωστε, όταν τα χέρια ή το μυαλό μας "τρέμουν", προκαλούν μεγαλύτερες ή μικρότερες Χιροσίμες...

maranda είπε...

Ποιητική μεταφορά! :)

Δημοσίευση σχολίου

Παρακαλώ μη γράφετε με greeklish ή κεφαλαία (σημαίνει ότι φωνάζετε), γιατί τα σχόλια θα διαγράφονται. Πριν τη δημοσίευση ελέγξτε για τυχόν λάθη απροσεξίας, πατώντας στο κουμπί «Προεπισκόπηση». Περισσότερα εδώ.