Ο 15ος αιώνας

Από το 1401 στο 1500

Ο αιώνας αυτός αναγνωρίζεται από τους περισσότερους μελετητές ως το τέλος του Μεσαίωνα και η αυγή της Νεότερης Εποχής. Στη διάρκειά του λαμβάνουν χώρα τρία σημαντικά γεγονότα για την ευρωπαϊκή ιστορία με παγκόσμιες επιπτώσεις:

1 Η δεύτερη και οριστική Άλωση της Κωνσταντινούπολης το 1453, την οποία ακολουθεί η ραγδιαία ισχυροποίηση και γιγάντωση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

2 Η θεμελίωση της τυπογραφικής μεθόδου από τον Γουτεμβέργιο, που φέρνει ραγδιαίες εξελίξεις στην ευρωπαϊκή γραμματεία. Εξάλλου, συνεχίζεται η Αναγέννηση (ξεκίνησε τον προηγούμενο αιώνα και θα κορυφωθεί στον επόμενο).

3 Η έναρξη της ευρωπαϊκής αποικιοκρατίας, με ορόσημο την Ανακάλυψη της Αμερικής το 1492 από τον Χριστόφορο Κολόμβο. Την αρχή κάνει η Πορτογαλία και ακολουθεί η Ισπανία.

Όλες οι περιοχές του κόσμου που κάποτε ήταν
μέρος της Πορτογαλικής Αυτοκρατορίας

Μικρό χρονολόγιο

1405

• Ο Κινέζος ναύαρχος Τσενκ Χι ξεκινά το πρώτο εξερευνητικό ταξίδι του.

1415

• Η Πορτογαλία καταλαμβάνει τη Θέουτα (ΒΔ Αφρική) από τους Μαυριτανούς, κάτι που σηματοδοτεί τις απαρχές της ευρωπαϊκής αποικιοκρατίας στις άλλες ηπείρους.

1416

• Η Δημοκρατία του Ντουμπρόβνικ (στη σημερινή Κροατία) γίνεται η πρώτη χώρα στην Ευρώπη που κηρύσσει παράνομη τη δουλεία.

1419

• Οι Πορτογάλοι πλοίαρχοι Ζοάο Γκονσάλβες Ζάρκο και Τριστάο Βαζ Τεϊσέιρα ανακαλύπτουν τη νήσο Μαδέρα (δυτικά του Μαρόκου).

1421

• Πορτογάλοι ναυτικοί φθάνουν μέχρι τη σημερινή Δυτική Σαχάρα.

1425

• Η νέα πρωτεύουσα της Κίνας, το Πεκίνο, γίνεται η πολυπληθέστερη πόλη του κόσμου.

1428

• Στο Μεξικό σχηματίζεται η Αυτοκρατορία των Αζτέκων με τη συμμαχία τριών πόλεων-κρατών.

1430

• Οι Οθωμανοί αρχίζουν να κατακτούν την Ήπειρο.

1432

• Η Πορτογαλία κατακτά τις Αζόρες.

1434

• Πορτογάλοι έμποροι «ξεφορτώνουν» το πρώτο «φορτίο» Αφρικανών σκλάβων στη Λισαβόνα.

1437

• Το Εδιμβούργο ανακηρύσσεται πρωτεύουσα της Σκωτίας.

1445

• Ο Πορτογάλος εξερευνητής Ντίνις Ντίας ανακαλύπτει το Πράσινο Ακρωτήριο στη δυτική ακτή της Αφρικής.

1446

• Οι Οθωμανοί κατακτούν τη Λαμία.
• Οι Πορτογάλοι φτάνουν στη σημερινή Σενεγάλη (Δυτική Αφρική).

1449

• Ο Κωνσταντίνος ΙΑ΄ Παλαιολόγος στέφεται βυζαντινός αυτοκράτορας στον Μυστρά.

1451

• Ο σουλτάνος Μωάμεθ Β΄ κληρονομεί τον θρόνο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.
• Ο Γερμανός Νικόλαος Κουζάνος επινοεί γυαλιά με αποκλίνοντες φακούς για τη μυωπία.

1452

• Ο Πάπας Νικόλαος Ε΄ νομιμοποιεί το αποικιακό δουλεμπόριο.
• Μεγάλη έκρηξη του ηφαιστείου Kuwae στο Βανουάτου (νότιος Ειρηνικός) απελευθερώνει τεράστιες ποσότητες διοξειδίου του θείου στην ατμόσφαιρα με αποτέλεσμα την πτώση της μέσης θερμοκρασίας στην επιφάνεια του πλανήτη.

1453

• Οι Οθωμανοί κατακτούν την Κωνσταντινούπολη και δίνουν τέλος στην Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία (Βυζάντιο). Το επακόλουθο κλείσιμο της παραδοσιακής χερσαίας διαδρομής από την Ευρώπη προς την Άπω Ανατολή και η ανάγκη ανεύρεσης νέων θαλάσσιων οδών οδηγούν στην Εποχή των Ανακαλύψεων, τερματίζοντας τον Μεσαίωνα.
• Λήγει ο Εκατονταετής Πόλεμος Αγγλίας-Γαλλίας (1337-1453) με νίκη των γαλλικών δυνάμεων.

1455

• Ο Γερμανός Ιωάννης Γουτεμβέργιος εισάγει στην Ευρώπη την τυπογραφία με κινητά τυπογραφικά στοιχεία. Το πρώτο βιβλίο που τυπώνει είναι η Βίβλος στη λατινική της μετάφραση. Ακολουθεί η μαζική παραγωγή βιβλίων.
• Οι Οθωμανοί αρχίζουν να κατακτούν τα νησιά του Βορείου Αιγαίου.

1458

• Οι Οθωμανοί κατακτούν την Αθήνα και την Κόρινθο.

1460

• Οι Πορτογάλοι φθάνουν στις ακτές της σημερινής Σιέρα Λεόνε.
• Οι Οθωμανοί κατακτούν το Δεσποτάτο του Μυστρά, την τελευταία βυζαντινή κτήση σε ευρωπαϊκό έδαφος.

1461

• Οι Οθωμανοί κατακτούν την Αυτοκρατορία της Τραπεζούντας, το τελευταίο κατάλοιπο της Ρωμαϊκής/Βυζαντινής Αυτοκρατορίας.

1462

• Η Πορτογαλία αρχίζει να εποικίζει τα νησιά του Πράσινου Ακρωτηρίου με δούλους από την ακτή της Γουινέας.

1463

• Οι Οθωμανοί κατακτούν το Βασίλειο της Βοσνίας.

1470

• Οι Οθωμανοί αρχίζουν να κατακτούν την υπόλοιπη Στερεά Ελλάδα.

1472

• Το δημοτικό συμβούλιο του Άμστερνταμ απαγορεύει (!) τον χιονοπόλεμο.
• Στη Σιένα της Ιταλίας ιδρύεται η αρχαιότερη τράπεζα του κόσμου που λειτουργεί μέχρι σήμερα, η Banca Monte dei Paschi di Siena.

1479

• Οι Οθωμανοί κατακτούν την Αλβανία.

1480

• Τα τελευταία υπολείμματα του Φάρου της Αλεξάνδρειας εξαφανίζονται όταν ο σουλτάνος της Αιγύπτου Καΐτμπεης χτίζει στη θέση του το «Φρούριο του Καΐτμπεη».

1483

• Η Ισπανία αποικεί τα Κανάρια Νησιά, θεμελιώνοντας την Ισπανική Αποικιακή Αυτοκρατορία της.

1484

• Ο βασιλιάς της Πορτογαλίας ορίζει μια επιτροπή μαθηματικών για να τελειοποιήσουν πίνακες που θα βοηθούν τους θαλασσοπόρους να βρίσκουν το γεωγραφικό πλάτος της περιοχής τους.

1488

• Ο Πορτογάλος Βαρθολομαίος Ντιάζ περνά από το Ακρωτήριο της Καλής Ελπίδας (Νότια Αφρική) και γίνεται ο πρώτος γνωστός Ευρωπαίος που ταξίδεψε τόσο νότια.

1490

• Ο Ιταλός Λεονάρντο ντα Βίντσι σχεδιάζει τον «Άνθρωπο του Βιτρούβιου».

1492

• Τα χριστιανικά βασίλεια της Ισπανίας και της Πορτογαλίας ανακτούν τα μουσουλμανικά εδάφη της νότιας Ιβηρικής (οι μουσουλμάνοι τα κατείχαν από το 718, πάνω από εφτά αιώνες).
• Οι Εβραίοι εκδιώκονται από την Ισπανία. Περίπου 100.000 Εβραίοι εκδιώκονται από το Βασίλειο της Σικελίας.
• Ο Ιταλός Χριστόφορος Κολόμβος σαλπάρει για λογαριασμό της Ισπανίας με σκοπό να φτάσει στην Ασία διασχίζοντας τον Ατλαντικό Ωκεανό. Η αποστολή του φτάνει στις Μπαχάμες (Καραϊβική), αλλά ο ίδιος πιστεύει ότι έχει φτάσει στις Ινδίες. Στη συνέχεια αποβιβάζεται στην Κούβα και στο νησί Ισπανιόλα.
• Ο Γερμανός Μάρτιν Μπέχαϊμ κατασκευάζει την πρώτη σωζόμενη υδρόγειο σφαίρα. Καθώς όμως ο Χριστόφορος Κολόμβος θα επιστρέψει από το ταξίδι του το 1493, δεν απεικονίζεται ακόμη ο Νέος Κόσμος.

1493

• Ο Χριστόφορος Κολόμβος ανακαλύπτει την Ντομίνικα (Καραϊβική) και αποβιβάζεται στο Πουέρτο Ρίκο.

1494

• Ο Χριστόφορος Κολόμβος αντικρίζει για πρώτη φορά την Τζαμάικα.
• Η Ισπανία και η Πορτογαλία υπογράφουν τη Συνθήκη της Τορδεσίγιας, η οποία μοιράζει τον Νέο Κόσμο στις δύο χώρες.

1496

• Ο Λεονάρντο ντα Βίντσι δοκιμάζει ανεπιτυχώς μία ιπτάμενη μηχανή.
• Η Πορτογαλία εκδίδει διάταγμα απέλασης των Εβραίων από τη χώρα.

1497

• Ο Ιταλός Τζοβάννι Καμπότο αποβιβάζεται στο καναδικό νησί της Νέας Γης.
• Ο Πορτογάλος Βάσκο ντα Γκάμα διασχίζει το Ακρωτήριο της Καλής Ελπίδας και φτάνει στο σημείο όπου ο Βαρθολομαίος Ντιάζ (το 1488) είχε επιστρέψει στην Πορτογαλία.

1498

• Οι Οθωμανοί κατακτούν τη Μεσσηνία.
• Ο Βάσκο ντα Γκάμα επισκέπτεται τη σημερινή Κένυα και τη Μοζαμβίκη, και ανακαλύπτει τον θαλάσσιο δρόμο για την Ινδία, φτάνοντας στο Κοζικόντε (νότια Ινδία).
• Ο Χριστόφορος Κολόμβος ανακαλύπτει το νησί του Τρινιντάντ (νότια Καραϊβική) και επισκέπτεται τη χώρα που σήμερα ονομάζεται Βενεζουέλα.

1499

• Οι Οθωμανοί κατακτούν το Μαυροβούνιο, την τελευταία ελεύθερη μοναρχία στα Βαλκάνια.

1500

• Ο Πορτογάλος Πέδρο Άλβαρες Καμπράλ φτάνει στη Βραζιλία.
• Ο Πορτογάλος Ντιόγκο Ντιάζ ανακαλύπτει το νησί που αργότερα θα γίνει γνωστό ως Μαδαγασκάρη.

ΜΕ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΑΠΟ: el.wikipedia.org
ΕΙΚΟΝΕΣ: el.wikipedia.org (1-2), newsbeast.gr (3)