Ανάλογα με το αν διαθέτουν πυρήνα, τα κύτταρα ονομάζονται ευκαρυωτικά (έχουν πυρήνα) ή προκαρυωτικά (δεν έχουν πυρήνα). Τα προκαρυωτικά κύτταρα εμφανίστηκαν στην εξέλιξη της ζωής πολύ πριν τα ευκαρυωτικά.
Από όλα τα βασίλεια μόνο τα μονήρη περιλαμβάνουν οργανισμούς με προκαρυωτικά κύτταρα. Στα υπόλοιπα (πρώτιστα, μύκητες, φυτά, ζώα) οι οργανισμοί έχουν ευκαρυωτικά κύτταρα.
Μονήρη
Είναι οι απλούστερες μορφές ζωής και οι μόνοι οργανισμοί που είναι προκαρυωτικοί. Αποτελούνται από ένα κύτταρο και διακρίνονται στα βακτήρια και στα αρχαία.
Τα περισσότερα βακτήρια είναι αβλαβή για τους άλλους ζωντανούς οργανισμούς, ακόμη και χρήσιμα. Μερικά όμως είναι παθογόνα και προκαλούν ασθένειες.
Βακτήριο (τομή)
Πρώτιστα
Είναι οι απλοί ευκαρυωτικοί οργανισμοί που δεν υπάγονται στα ζώα, τα φυτά ή τους μύκητες. Τα πιο πολλά είναι μονοκύτταρα, όπως οι αμοιβάδες, αλλά υπάρχουν και μερικά πολυκύτταρα (κάποια φύκη).
Πρώτιστα
Μύκητες
Οι μύκητες είναι μονοκύτταροι ή πολυκύτταροι. Τρέφονται με τα οργανικά συστατικά ζωντανών ή νεκρών οργανισμών, γι’ αυτό και θεωρούνται τα βιολογικά εργαστήρια που διασπούν τις οργανικές ουσίες.
Υπάρχουν πολλά και διαφορετικά είδη μυκήτων.
Κάποιοι μάς είναι χρήσιμοι, όπως η μαγιά που διογκώνει το ψωμί.
Κάποιοι σχηματίζουν τη μούχλα στα φρούτα ή στο ταβάνι μας.
Κάποιοι είναι παθογόνοι και μας αρρωσταίνουν.
Κάποιους άλλους απλώς τους τρώμε (μανιτάρια).
Μύκητες
ΜΕ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΑΠΟ: el.wikipedia.org, myschlab.com
ΕΙΚΟΝΕΣ: kpe-kastor.kas.sch.gr, commons.wikimedia.org, geeksforgeeks.org, en.wikipedia.org
Τα φυτά είναι οι πολυκύτταροι ευκαρυωτικοί οργανισμοί που φτιάχνουν την τροφή τους από το περιβάλλον με τη λειτουργία της φωτοσύνθεσης.
Τα περισσότερα είναι σπερματόφυτα, δηλαδή παράγουν σπέρματα (σπόρους, κουκούτσια). Τα υπόλοιπα (βρύα, φτέρες, πράσινα φύκη) αναπαράγονται με σπόρια, που είναι πολύ πιο απλά από τους σπόρους.
Είδη φυτών
Αριθμός ειδών
Ποσοστό
Σπερματόφυτα
259.511
85,9%
Βρυόφυτα
20.200
6,7%
Πτεριδόφυτα
12.200
4,0%
Πράσινα φύκη
10.300
3,4%
Τα σπερματόφυτα
Πάνω από το 99% των σπερματόφυτων είναι αγγειόσπερμα, δηλαδή έχουν άνθη και οι σπόροι τους βρίσκονται μέσα σε προστατευτικά αγγεία (καρπούς). Τα αγγειόσπερμα λέγονται και «ανθόφυτα».
Είδη σπερματόφυτων
Αριθμός ειδών
Ποσοστό
Αγγειόσπερμα (ανθόφυτα)
258.650
99,7%
Γυμνόσπερμα
861
0,3%
Σχεδόν όλα τα φυτά που γνωρίζουμε, από τα μεγάλα δέντρα μέχρι τις πόες, ανήκουν στην κατηγορία των αγγειόσπερμων.
Αγγειόσπερμο
Από τα λίγα γυμνόσπερμα, πιο γνωστά είναι τα κωνοφόρα (κέδροι, πεύκα, κυπαρίσσια, έλατα κ.ά.). Δεν έχουν άνθη και οι σπόροι τους αναπτύσσονται μέσα σε ειδικούς ξυλώδεις κώνους, τα κουκουνάρια.
Τα ζώα είναι οι πολυκύτταροι ευκαρυωτικοί οργανισμοί που βρίσκουν την τροφή τους στο περιβάλλον. Αυτή μπορεί να είναι φυτά, μύκητες (π.χ. μανιτάρια) ή και άλλα ζώα.
Ανάλογα με το αν έχουν σπονδυλική στήλη, διακρίνονται σε δύο μεγάλες κατηγορίες: τα ασπόνδυλα (δεν έχουν σπονδυλική στήλη) και τα σπονδυλωτά (έχουν).
Κάθε κατηγορία διακρίνεται σε επιμέρους ομάδες:
Ασπόνδυλα
Σπονδυλωτά
Αρθρόποδα
Ψάρια
Μαλάκια
Ερπετά
Κνιδόζωα
Πτηνά
Εχινόδερμα
Αμφίβια
Σπόγγοι
Θηλαστικά
Σκώληκες
Αρθρόποδα
Τα πιο πολλά από τα γνωστά ζώα είναι ασπόνδυλα, κυρίως αρθρόποδα αλλά και μαλάκια.
Είδη ζώων
Αριθμός ειδών
Ποσοστό
Αρθρόποδα
1.149.252
86,6%
Μαλάκια
105.900
8,0%
Σπονδυλωτά
67.051
5,1%
Άλλα ασπόνδυλα
3.947
0,3%
Ασπόνδυλα
Η ποικιλία των ασπόνδυλων ζώων είναι τεράστια. Τα περισσότερα είναι αρθρόποδα, και μάλιστα έντομα.
Είδη ασπόνδυλων
Αριθμός ειδών (%)
Αρθρόποδα (έντομα)
79,4%
Αρθρόποδα (όχι έντομα)
11,9%
Μαλάκια
8,4%
Κνιδόζωα
< 1%
Εχινόδερμα
< 1%
Σπόγγοι
< 1%
Σκώληκες
< 1%
Αρθρόποδα
Έντομα (μέλισσες, πεταλούδες, σκαθάρια)
Αραχνοειδή (αράχνες, σκορπιοί, ακάρεα)
Καρκινοειδή (καβούρια, αστακοί, γαρίδες)
Μυριάποδα (σαρανταποδαρούσες)
Μαλάκια
Γαστερόποδα (σαλιγκάρια, πεταλίδες)
Δίθυρα (μύδια, στρείδια, αχιβάδες)
Κεφαλόποδα (καλαμάρια, σουπιές, χταπόδια)
Κνιδόζωα
Μέδουσες και τσούχτρες
Θαλάσσιες ανεμώνες και κοράλλια
Εχινόδερμα
Αστερίες και αχινοί
Θαλάσσιοι κρίνοι
Σπόγγοι
Σφουγγάρια
Σκώληκες
Γεωσκώληκες και βδέλλες
Σπονδυλωτά
Τα πιο οικεία σε εμάς ζώα είναι τα σπονδυλωτά. Τα μισά περίπου σπονδυλωτά είναι ψάρια.
Είδη σπονδυλωτών
Αριθμός ειδών (%)
Ψάρια
49,4%
Ερπετά
16,0%
Πτηνά
15,5%
Αμφίβια
10,9%
Θηλαστικά
8,2%
Ο άνθρωπος ανήκει στα σπονδυλωτά, και συγκεκριμένα στα θηλαστικά.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) είναι μια ιδιαίτερη οικονομική και πολιτική ένωση 27 ευρωπαϊκών χωρών, οι οποίες καλούνται «κράτη μέλη» ή «χώρες της ΕΕ».
Αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες οικονομικές και πολιτικές οντότητες στον κόσμο και ένα πρωτότυπο, μοναδικό στο είδος του, πείραμα συνεργασίας μεταξύ ανεξάρτητων χωρών.
Η έκταση της ΕΕ
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει έκταση 4.225.134 τ.χλμ. Είναι μικρότερη από την Αυστραλία αλλά μεγαλύτερη από την Ινδία.
Κράτος
Έκταση*
1
Ρωσία
17.098.246
2
Καναδάς
9.984.670
3
ΗΠΑ
9.833.517
4
Κίνα
9.596.961
5
Βραζιλία
8.515.767
6
Αυστραλία
7.692.024
-
Ευρωπαϊκή Ένωση
4.225.134
7
Ινδία
3.287.240
8
Αργεντινή
2.780.400
* σε τετραγωνικά χιλιόμετρα
Εντός των συνόρων της τα μεγαλύτερα σε έκταση κράτη μέλη είναι η Γαλλία, η Ισπανία, η Σουηδία και η Γερμανία.
Η Ελλάδα βρίσκεται στην 9η θέση, ανάμεσα στη Ρουμανία και τη Βουλγαρία.
Ο πληθυσμός της ΕΕ
Η Ευρωπαϊκή Ένωση κατοικείται από 450.380.320 ανθρώπους. Έχει λιγότερο πληθυσμό από την Ινδία και την Κίνα αλλά περισσότερο από τις ΗΠΑ.
Κράτος
Πληθυσμός
1
Ινδία
1.417.492.000
2
Κίνα
1.408.280.000
-
Ευρωπαϊκή Ένωση
450.380.320
3
ΗΠΑ
340.110.988
4
Ινδονησία
284.438.782
5
Πακιστάν
241.499.431
Εντός των συνόρων της τα μεγαλύτερα σε πληθυσμό κράτη μέλη είναι η Γερμανία, η Γαλλία, η Ιταλία και η Ισπανία.
Η Ελλάδα βρίσκεται στη 12η θέση, ανάμεσα στη Σουηδία και την Ουγγαρία.
Το έργο της Ευρωπαϊκής Ένωσης καθοδηγείται από τις κοινές αξίες και τους κοινούς στόχους που ενώνουν τα κράτη μέλη της.
1. Κοινές αξίες
Η ΕΕ είναι θεμελιωμένη σε έξι βασικές αξίες, οι οποίες αποτελούν και τη βάση της κοινωνίας μας:
Ανθρώπινη αξιοπρέπεια Η ανθρώπινη αξιοπρέπεια είναι απαραβίαστη. Κάθε άτομο έχει το δικαίωμα στην αξιοπρέπεια και στον σεβασμό γι’ αυτό που είναι.
Ελευθερία Όλοι οι πολίτες της ΕΕ είναι ελεύθεροι. Μπορούμε να σκεφτόμαστε και να εκφραζόμαστε ελεύθερα, να επιλέγουμε τη θρησκεία μας, καθώς και να έχουμε δικαίωμα στην εκπαίδευση, την ιδιωτική ζωή και την ιδιοκτησία.
Δημοκρατία Οι χώρες της ΕΕ και η ίδια η ΕΕ είναι αντιπροσωπευτικές δημοκρατίες. Αυτό σημαίνει, για παράδειγμα, ότι μπορούμε να ψηφίζουμε και να βάζουμε υποψηφιότητα στις εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
Σχετικό βιντεάκι
Ισότητα Όλοι οι πολίτες της ΕΕ είναι ίσοι. Αυτό σημαίνει ότι οι νόμοι ισχύουν για όλους με τον ίδιο τρόπο και ότι κανένα άτομο δεν υφίσταται διακρίσεις εξαιτίας του φύλου, της θρησκείας, της φυλής ή άλλων προσωπικών χαρακτηριστικών του.
Κράτος δικαίου Η δράση της ΕΕ και των κρατών μελών της βασίζεται σε γραπτούς νόμους που έχουν εγκριθεί με δημοκρατικό τρόπο. Το κράτος δικαίου διασφαλίζεται από την ανεξαρτησία της δικαιοσύνης.
Ανθρώπινα δικαιώματα Είναι τα βασικά δικαιώματα και οι ελευθερίες που έχουν όλοι οι άνθρωποι παγκοσμίως, από τη γέννηση μέχρι τον θάνατό τους, ακόμη και αν ανήκουν σε μειονοτικές ομάδες.
2. Κοινοί στόχοι
Οι κύριοι στόχοι της ΕΕ είναι οι εξής:
Ειρήνη, προώθηση των αξιών της, ευημερία όλων των πολιτών της.
Ελευθερία, ασφάλεια, δικαιοσύνη. Πρόληψη και καταστολή της εγκληματικότητας.
Ισχυρές και βιώσιμες ευρωπαϊκές οικονομίες. Ισόρροπη οικονομική ανάπτυξη με προστασία του περιβάλλοντος.
Επιστημονική και τεχνολογική πρόοδος.
Καταπολέμηση κοινωνικού αποκλεισμού και διακρίσεων. Ισότητα μεταξύ γυναικών και ανδρών, αλληλεγγύη μεταξύ των γενεών, προστασία των δικαιωμάτων του παιδιού.
Αλληλεγγύη μεταξύ των χωρών της ΕΕ.
Σεβασμός των πολιτισμών και των γλωσσών της Ευρώπης. Προστασία και ανάπτυξη της ευρωπαϊκής πολιτιστικής κληρονομιάς.
Οικονομική και νομισματική ένωση με νόμισμα το ευρώ.
Οι στόχοι της ΕΕ στις σχέσεις της με τον υπόλοιπο κόσμο είναι οι εξής:
Προάσπιση και προώθηση των αξιών και των συμφερόντων της.
Συμβολή στην ειρήνη, την ασφάλεια και τη βιώσιμη ανάπτυξη της Γης.
Συμβολή στην αλληλεγγύη και τον αμοιβαίο σεβασμό μεταξύ των λαών, στο ελεύθερο και δίκαιο εμπόριο, στην εξάλειψη της φτώχειας και στην προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ιδίως των δικαιωμάτων του παιδιού.
Αυστηρή τήρηση του διεθνούς δικαίου.
Διεθνής αναγνώριση
Το 2012, ως αναγνώριση των προσπαθειών της για την προάσπιση της ειρήνης, της δημοκρατίας και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Ευρώπη και σε ολόκληρο τον κόσμο, η Ευρωπαϊκή Ένωση τιμήθηκε με το Βραβείο Νόμπελ Ειρήνης.
Η Ένωση αποφάσισε να δωρίσει το χρηματικό έπαθλο των 930.000 € (συν επιπλέον ποσό 930.000 € από δικούς της πόρους) σε παιδιά που δεν είχαν την τύχη να μεγαλώσουν σε συνθήκες ειρήνης.
Κουίζ
Πατήστε στην εικόνα και ελέγξτε τις γνώσεις σας:
ΜΕ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΑΠΟ: op.europa.eu
ΕΙΚΟΝΕΣ: european-union.europa.eu, op.europa.eu
ΚΟΥΙΖ: podilato98.blogspot.com
ΕΙΚΟΝΕΣ: podilato98.blogspot.com (η πρώτη από geeksforgeeks.org, η δεύτερη από τη Βιολογία Α΄ Γυμνασίου)