Οξέα, βάσεις, άλατα

Πατήστε στην εικόνα και κάντε την επανάληψή σας:

Επιστήμη

ΠΗΓΗ: photodentro.edu.gr

Το ταξίδι της τροφής

Η διαδικασία της πέψης

Πατήστε στην εικόνα και ακολουθήστε την οδηγία:

Πεπτικό σύστημα

ΠΗΓΗ: photodentro.edu.gr

Όταν ο Στέφανος βρήκε στον δρόμο του ένα πορτοφόλι

Της Λίνας Γιάνναρου
Μάιος 2023

Έχει ωραίες ιστορίες αυτή η πόλη. Και ωραίους ανθρώπους. Να, σαν τον Στέφανο που όταν μια μέρα βρήκε στον δρόμο ένα πορτοφόλι, κίνησε γη και ουρανό για να βρει τον κάτοχό του.

Στα 34 του ο Στέφανος Θανόπουλος κάνει δύο δουλειές για να τα φέρει βόλτα. Το πρωί τον βρίσκεις σε συνεργείο που τοποθετεί οπτικές ίνες στο κέντρο της Αθήνας και το απόγευμα καβαλά το μηχανάκι του ντελίβερι. Ξέρει τις δυσκολίες της καθημερινότητας, ξέρει πόσο επίπονη μπορεί να γίνει για κάποιους εξαιτίας μιας αναποδιάς. Γι’ αυτό όταν μια μέρα βρέθηκε ένα πορτοφόλι λίγο πιο μακριά από εκεί που έσκαβαν, ο Στέφανος αμέσως κινητοποιήθηκε.

Αλληλεγγύη

«Το άνοιξα και είδα μέσα ταυτότητα, δίπλωμα οδήγησης και άδεια παραμονής. Το πορτοφόλι ανήκε σε ένα νέο παιδί από το Μαρόκο», λέει. Θέλησε να τον βρει. Είχε πρόσφατα χάσει και ο ίδιος το πορτοφόλι του και τον «ένιωθε». «Σκέφτηκα ότι σίγουρα ο άνθρωπος θα είχε επικοινωνήσει με την πρεσβεία του οπότε παίρνω τηλέφωνο». Η υπάλληλος στην άλλη άκρη της γραμμής τον ευχαρίστησε για τη διάθεσή του να βοηθήσει και τον ρώτησε αν θα μπορούσε να πάει το πορτοφόλι στην πρεσβεία (βρίσκεται στο Ψυχικό).

Ο Στέφανος όμως δεν προλάβαινε να ανέβει ως εκεί, σε λίγο έπιανε δουλειά στην πιτσαρία. Η υπάλληλος του πρότεινε τότε να το παραδώσει στο πλησιέστερο αστυνομικό τμήμα.

Υπευθυνότητα

Πράγματι, πάει στο αστυνομικό τμήμα. «Ανεβαίνω πάνω και συναντώ στο γραφείο έναν νεαρό αστυνομικό, ο οποίος προφανώς είχε μια κακή μέρα. Δεν είχε διάθεση, πετούσε χαρτιά κάτω και τέτοια». Όταν του εξηγεί για ποιο λόγο βρίσκεται εκεί, εκείνος του ζητά να αφήσει το πορτοφόλι και ένα τηλέφωνο «μην τυχόν θελήσουν να σε ευχαριστήσουν». «Τότε τον ρώτησα αν θα καταγράψει το περιστατικό. Το πορτοφόλι είχε μέσα ένα σωρό χαρτιά, πιστωτικές κάρτες, ταυτότητα. Πίστευα ότι ήταν υποχρέωσή μου, και δική του, να γραφτούν αυτά τα πράγματα σε ένα επίσημο χαρτί», λέει ο κ. Θανόπουλος.

Ο αστυνομικός όμως του απάντησε ότι έχει πολλή δουλειά, ένα αυτόφωρο σε εξέλιξη. «Μου είπε ότι αν θέλω να γίνει καταγραφή να περιμένω να τελειώσει και ότι αυτό μπορεί να έπαιρνε μιάμιση ώρα. Του είπα ότι δε γίνεται καθώς έχω δουλειά και ότι η πρεσβεία μου σύστησε να το αφήσω εδώ. Με το που άκουσε τη λέξη “πρεσβεία”, μου λέει “αυτό ήταν, δεν το παραλαμβάνω, πάρ’ το και φύγε”. Κατεβαίνω κάτω στραβωμένος. Ήμουν έξαλλος, γιατί προσπαθούσα να κάνω μια καλή πράξη για έναν συνάνθρωπό μου και δεν μπορούσα!»

Επιμονή

Περπατώντας ξανανοίγει το πορτοφόλι μήπως βρει κάτι άλλο μέσα που θα τον βοηθούσε να εντοπίσει τον κάτοχό του. Βρίσκει μια κάρτα μέλους ενός συλλόγου μεταναστών. «Παίρνω τηλέφωνο, μήπως βρεθεί άκρη. Οι άνθρωποι έψαξαν τα χαρτιά τους, με πήραν πολλές φορές πίσω, αλλά δεν είχαν το τηλέφωνο του ανθρώπου».

Αμέσως μετά πήγε ξανά στο μέρος όπου είχε βρεθεί το πορτοφόλι. «Άρχισα να ρωτάω στα μαγαζιά τριγύρω μήπως τον γνωρίζει κανείς ή μήπως κάποιος είχε περάσει αναζητώντας το πορτοφόλι. Σε ένα μαγαζί ανοίγουμε ξανά το πορτοφόλι και βρίσκουμε σε μια θήκη το καρτελάκι από μια κάρτα SIM στο οποίο αναγραφόταν ένα τηλέφωνο. Πήρα, αλλά δεν απάντησε».

Κουρασμένος, ξεκίνησε τη βάρδια στην πιτσαρία. Δεν το ήξερε ακόμα, αλλά ο Στέφανος είχε βρει τον άνθρωπο που έψαχνε.

Ο Αμπντουλάχ

Ο 21χρονος Αμπντουλάχ Μουφίντ δεν άκουσε έγκαιρα την κλήση. Ήταν μια πολύ δύσκολη μέρα γεμάτη στρες και άγχος. Μολονότι είχε κινήσει γη και ουρανό, δεν είχε βρει ακόμη το πορτοφόλι του.

Ο Αμπντουλάχ βρίσκεται στη χώρα μας με σπουδαστική βίζα. Το πρωί σπουδάζει διοίκηση επιχειρήσεων στο Κολέγιο Webster, ενώ παράλληλα εργάζεται εθελοντικά σε μια οργάνωση για πρόσφυγες. Ήταν την προηγούμενη ημέρα στη σχολή όταν διαπίστωσε ότι είχε χάσει το πορτοφόλι του. Τελευταία φορά το είχε χρησιμοποιήσει εκείνο το πρωί παίρνοντας καφέ.

«Τρελάθηκα. Είχα μέσα τα πάντα, κάρτες από Ελλάδα και Μαρόκο, δίπλωμα οδήγησης, τη φοιτητική μου κάρτα, την άδεια παραμονής, πάρα πολλά πράγματα», λέει σε σπαστά ελληνικά. Αμέσως πήγε στην αστυνομία να κάνει δήλωση απώλειας. «Έμεινα ξύπνιος όλο το βράδυ. Είχα τρομερό στρες, δεν μπορούσα να κοιμηθώ. Το να βγάλεις ξανά όλα αυτά τα χαρτιά δεν είναι απλό, έχει πολύ τρέξιμο και έχει και πολλά έξοδα». Είχε μόλις κλείσει έναν χρόνο στην Ελλάδα, ωραίος τρόπος να το γιορτάσει…

Εκείνο το βράδυ όμως βρίσκει μια αναπάντητη κλήση στο κινητό. Ένας άγνωστος άντρας είχε βρει το πορτοφόλι! «Θα έρθω όπου κι αν είσαι!» λέει ο Αμπντουλάχ στο Στέφανο. Πράγματι, πήρε αμέσως το τρένο για να πάει να τον βρει στην πιτσαρία που εργάζεται. «Τα δέκα λεπτά της διαδρομής μού φάνηκαν δυο ώρες. Φοβόμουν μήπως είχα χάσει την άδεια παραμονής ή τις κάρτες ή και τα δύο».

Όταν έφτασε, διαπίστωσε ότι όλα ήταν μέσα. Αγκάλιασε τον Στέφανο, ευχαριστώντας τον ξανά και ξανά. «Του πρότεινα να του δώσω χρήματα, αλλά δε δέχτηκε. Έστω ένα κέρασμα, του είπα, αλλά δεν ήθελε τίποτα. Με έσωσε. Εκτίμησα πολύ ότι με έψαξε με τόσο πείσμα».

Τελικά, όντως το πορτοφόλι τού είχε πέσει βγαίνοντας από την καφετέρια που είχε πάρει καφέ. Ο Στέφανος το βρήκε πέντε μέτρα πιο μακριά.

ΑλληλεγγύηΔιαβάσαμεΠρόσωπα

ΠΗΓΗ: Η Καθημερινή (25.05.2023)

Ο πρώτος ξύλινος δορυφόρος

ΕΙΔΗΣΕΙΣ
Νοέμβριος 2023

Η NASA και η JAXA, η ιαπωνική υπηρεσία Διαστήματος, σχεδιάζουν να εκτοξεύσουν τον πρώτο ξύλινο δορυφόρο στο Διάστημα, σε μια προσπάθεια να καταστούν οι διαστημικές αποστολές πιο βιώσιμες. Ο LignoSat, ένας δορυφόρος από ξύλο μανόλιας, έχει μέγεθος όσο μια κούπα καφέ και θα τεθεί σε τροχιά γύρω από τη Γη τον Νοέμβριο του 2024.

Το ξύλο δεν καίγεται ούτε σαπίζει στο διαστημικό κενό, ενώ μετατρέπεται σε λεπτή στάχτη κατά την επανείσοδο στη γήινη ατμόσφαιρα, κάτι που το καθιστά ένα εντυπωσιακά χρήσιμο, λιγότερο επιβαρυντικό και βιοδιασπώμενο υλικό για τους δορυφόρους του μέλλοντος.

(καλλιτεχνική απεικόνιση του δορυφόρου)

Μετά την επιτυχή δοκιμή ξύλινων δειγμάτων στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό (ΔΔΣ) φέτος, οι επιστήμονες εκτιμούν πως ο δοκιμαστικός δορυφόρος τους είναι κατάλληλος για εκτόξευση. «Τρία ξύλινα δείγματα δοκιμάστηκαν και δεν έδειξαν σημάδια παραμόρφωσης μετά την έκθεσή τους στο Διάστημα», αναφέρουν οι ερευνητές σε ανακοίνωσή τους τον περασμένο Μάιο.

«Παρά το ακραίο περιβάλλον του Διαστήματος, που περιλαμβάνει μεταξύ άλλων σημαντικές μεταβολές θερμοκρασίας και έκθεση σε ισχυρή κοσμική ακτινοβολία και επικίνδυνα ηλιακά σωματίδια, οι δεκάμηνες δοκιμές δεν επιβεβαίωσαν αποσύνθεση ή παραμορφώσεις, όπως ρωγμές, αλλοιώσεις, ξεφλουδίσματα ή επιφανειακές ζημιές», προσθέτουν στην ανακοίνωση.

Προκειμένου να αποφασίσουν τι είδους ξύλο θα χρησιμοποιούσαν για την κατασκευή του δορυφόρου, οι επιστήμονες έστειλαν στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό τρία δείγματα (μανόλιας, κερασιάς και σημύδας), τα οποία φυλάχθηκαν σε μονάδα εκτεθειμένη στο Διάστημα. Οι επιστήμονες κατέληξαν στο ξύλο μανόλιας, καθώς ήταν λιγότερο πιθανό να διασπαστεί ή να σκιστεί κατά τη διάρκεια της κατασκευής του αντικειμένου.

Σημειώνεται πως πάνω από 9.300 τόνοι διαστημικών αντικειμένων —⁠συμπεριλαμβανομένων διαστημικών σκουπιδιών, όπως δορυφόροι σε αχρηστία ή τμήματα χρησιμοποιημένων πυραύλων⁠— βρίσκονται αυτήν τη στιγμή σε τροχιά γύρω από τη Γη.

Τα γυαλιστερά μέταλλα από τα οποία είναι κατασκευασμένα τα αντικείμενα αυτά, όπως το τιτάνιο και το αλουμίνιο, αυξάνουν τη φωτεινότητα του νυχτερινού ουρανού κατά τουλάχιστον 10% σε πολλά σημεία του πλανήτη, προκαλώντας φωτορύπανση, η οποία καθιστά πολύ δυσκολότερη την παρατήρηση αστρονομικών φαινομένων στο σύμπαν.

Πέραν όμως της ρύπανσης, τα διαστημικά οχήματα από μέταλλο είναι ακριβότερα αλλά και πολύ πιο επικίνδυνα στο ενδεχόμενο πρόσκρουσής τους με τον ΔΔΣ, με διαστημόπλοια που έχουν πλήρωμα, ακόμη και με τη Γη (στην περίπτωση που επιβιώσουν και δεν αναφλεγούν διαλυόμενα κατά την επανείσοδό τους στην ατμόσφαιρα).

ΔιαβάσαμεΔορυφόροι

ΠΗΓΗ: Η Καθημερινή (15.11.2023)
ΕΙΚΟΝΑ: naftemporiki.gr

Φτιάξτε τις παροιμίες

Πατήστε στην εικόνα και συμπληρώστε τις παροιμίες. Για περισσότερη εξάσκηση κάντε κλικ στο κουμπί «Επόμενη άσκηση» (πάνω).

Φράσεις και Παροιμίες

ΠΗΓΗ: users.sch.gr/vaskitsios/

Ανάγλυφοι χάρτες της Αττικής

Τα βουνά που περικλείουν το Λεκανοπέδιο της Αθήνας (ή Αττικής) είναι το Αιγάλεω, η Πάρνηθα, η Πεντέλη και ο Υμηττός. Μπορείτε να τα θυμάστε και με αλφαβητική σειρά!

Τρισδιάστατος χάρτης της Ελλάδας 1. Ανάγλυφοι χάρτες της Ελλάδας 2. Ανάγλυφοι χάρτες της Αττικής

ΧΑΡΤΕΣ: fineartamerica.com (1-2), geografitness@facebook (3)

Ανάγλυφοι χάρτες της Ελλάδας

Τρισδιάστατος χάρτης της Ελλάδας 1. Ανάγλυφοι χάρτες της Ελλάδας 2. Ανάγλυφοι χάρτες της Αττικής

ΧΑΡΤΕΣ: fineartamerica.com

Ο παγκόσμιος πληθυσμός των ανθρώπων

Σήμερα ζουν στον πλανήτη μας πάνω από 8 δισεκατομμύρια άνθρωποι. Οι περισσότεροι κατοικούν στην Ασία (58,7%) και την Αφρική (18,8%).

Ήπειρος	Πληθυσμός*	Ποσοστό
Ασία	4.835	58,7%
Αφρική	1.550	18,8%
Αμερική	1.056	12,8%
Ευρώπη	744	9,0%
Ωκεανία	47	0,6%

* σε εκατομμύρια

Για να φτάσει ο ανθρώπινος πληθυσμός το ένα δισεκατομμύριο χρειάστηκαν πάνω από 200.000 χρόνια ανθρώπινης προϊστορίας και ιστορίας. Για να αγγίξει όμως τα 8 δισ. χρειάστηκαν μόλις 218 χρόνια.

Τις τελευταίες δεκαετίες, ωστόσο, ο παγκόσμιος πληθυσμός αυξάνεται πολύ γρήγορα: ένα δισ. κάθε 11-12 χρόνια.

Πληθυσμός	Έτος	Έτη που πέρασαν*
1 δισ.	1804	200.000+
2 δισ.	1927	123
3 δισ.	1960	33
4 δισ.	1974	14
5 δισ.	1987	13
6 δισ.	1999	12
7 δισ.	2011	12
8 δισ.	2022	11

* από το προηγούμενο δισεκατομμύριο

Κατανομή πληθυσμού

Όπως είναι αναμενόμενο, οι περισσότεροι άνθρωποι κατοικούν στα ημισφαίρια που περιλαμβάνουν μεγάλες μάζες στεριάς (βόρειο, ανατολικό), και ειδικά στο βορειοανατολικό κομμάτι του πλανήτη μας:

Αν μάλιστα ταξινομήσουμε τις χώρες σε τέσσερις ομάδες με ίδιο πληθυσμό, προκύπτει ο παρακάτω εντυπωσιακός χάρτης:

Η μοβ και η κόκκινη ομάδα καταλαμβάνουν πολύ μικρή έκταση της στεριάς, άρα είναι ιδιαίτερα πυκνοκατοικημένες. Πρόκειται για τις περιοχές όπου βρίσκονται, μεταξύ άλλων, οι μεγαλύτερες σε πληθυσμό χώρες (Ινδία, Κίνα).

Δείτε στη συνέχεια

Ο παγκόσμιος πληθυσμός των ανθρώπων 1. Ποσοστά έκτασης και πληθυσμού ανά ήπειρο 2. Οι μεγαλύτερες χώρες σε πληθυσμό

Άνθρωποι - ΛαοίΑφιερώματα

ΜΕ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΑΠΟ: el.wikipedia.org
ΧΑΡΤΕΣ: brilliantmaps.com

Οι μεγαλύτερες χώρες σε πληθυσμό

Οι χώρες με τον μεγαλύτερο πληθυσμό είναι —⁠με διαφορά⁠— η Ινδία και η Κίνα. Έχουν τόσο πολλούς κατοίκους, ώστε περίπου ο ένας στους τρεις ανθρώπους είναι Ινδός ή Κινέζος!

	Χώρα	Πληθυσμός
1	Ινδία	1.417.492.000
2	Κίνα	1.404.890.000
3	ΗΠΑ	341.784.857
4	Ινδονησία	284.438.782
5	Πακιστάν	241.499.431
6	Νιγηρία	237.528.000
7	Βραζιλία	213.421.037
8	Μπαγκλαντές	172.920.000
9	Ρωσία	146.119.900
10	Μεξικό	126.014.024

	Χώρα	Ποσοστό
1	Ινδία	17,63%
2	Κίνα	17,47%
3	ΗΠΑ	4,25%
4	Ινδονησία	3,54%
5	Πακιστάν	3,00%
6	Νιγηρία	2,95%
7	Βραζιλία	2,65%
8	Μπαγκλαντές	2,15%
9	Ρωσία	1,82%
10	Μεξικό	1,57%

	Χώρα	Ήπειρος
1	Ινδία	ΑΣΙΑ
2	Κίνα	ΑΣΙΑ
3	ΗΠΑ	ΑΜΕΡΙΚΗ
4	Ινδονησία	ΑΣΙΑ
5	Πακιστάν	ΑΣΙΑ
6	Νιγηρία	ΑΦΡΙΚΗ
7	Βραζιλία	ΑΜΕΡΙΚΗ
8	Μπαγκλαντές	ΑΣΙΑ
9	Ρωσία	ΕΥΡΩΠΗ/ΑΣΙΑ
10	Μεξικό	ΑΜΕΡΙΚΗ

❯

Μάλιστα, αν παίξουμε λίγο με τα ποσοστά, θα παρατηρήσουμε ότι στις πρώτες εφτά χώρες κατοικούν περισσότεροι από τους μισούς ανθρώπους (το 51,5%) του πλανήτη:

Παγκόσμιος πληθυσμός

Περισσότερα

• Ο πληθυσμός της Ελλάδας
• Οι μεγαλύτερες σε έκταση χώρες

Ο παγκόσμιος πληθυσμός των ανθρώπων 1. Ποσοστά έκτασης και πληθυσμού ανά ήπειρο 2. Οι μεγαλύτερες χώρες σε πληθυσμό

ΜΕ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΑΠΟ: el.wikipedia.org
ΕΙΚΟΝΕΣ: stock.adobe.com, podilato98.blogspot.com

Ποσοστά έκτασης και πληθυσμού ανά ήπειρο

Ο πληθυσμός της Γης δεν κατανέμεται εξίσου σε όλη την επιφάνεια του πλανήτη. Ορισμένες περιοχές είναι πυκνοκατοικημένες, άλλες αραιοκατοικημένες και άλλες ακατοίκητες.

Αυτό συμβαίνει επειδή δεν είναι όλες οι περιοχές κατάλληλες για τη διαβίωση των ανθρώπων.

Η έκταση των ηπείρων

Αν η κατανομή του ανθρώπινου πληθυσμού ήταν ομοιόμορφη, στην Ασία θα κατοικούσε το 29,7% των ανθρώπων και στην Ωκεανία το 5,8% (όσο και το ποσοστό της στεριάς που καταλαμβάνουν).

Ο πληθυσμός των ηπείρων

Όπως όμως φαίνεται από τις γραφικές παραστάσεις:

1 Στην Ασία κατοικεί ο διπλάσιος πληθυσμός από αυτό που θα περιμέναμε, είναι επομένως ιδιαίτερα πυκνοκατοικημένη. Το ίδιο, αλλά σε μικρότερο βαθμό, παρατηρούμε και στην Ευρώπη.

2 Στην Αμερική, από την άλλη πλευρά, κατοικούν οι μισοί άνθρωποι σε σχέση με αυτό που θα δικαιολογούσε η έκτασή της, είναι επομένως ιδιαίτερα αραιοκατοικημένη. Στη δε Ωκεανία κατοικούν δέκα φορές λιγότεροι!

3 Στην Αφρική προς το παρόν υπάρχει ισορροπία μεταξύ έκτασης και πληθυσμού, ενώ η Ανταρκτική δεν έχει μόνιμους κατοίκους —⁠τουλάχιστον ανθρώπινους!

Οι ήπειροι της Γης

Ο παγκόσμιος πληθυσμός των ανθρώπων 1. Ποσοστά έκτασης και πληθυσμού ανά ήπειρο 2. Οι μεγαλύτερες χώρες σε πληθυσμό

Επεξεργασία δεδομένωνΠοσοστά

ΜΕ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΑΠΟ: el.wikipedia.org

Εννιά κορίτσια

Στην ελληνική μυθολογία οι Μούσες ήταν εννέα θεότητες, κόρες του Δία και της Μνημοσύνης. Ζούσαν στην Πιερία και ηγέτης τους ήταν ο Απόλλωνας.

Για τον Ελικώνα μονοπάτι πήρα
Κι όταν ο Απόλλωνας θα παίζει λύρα
Μες στη νύχτα ευκαιρία θα γυρέψω
Τα εννιά κορίτσια που φυλάει να του κλέψω

Θα κλέψω την Καλλιόπη, θα πάρω την Κλειώ
Χαρτί και καλαμάρι να μάθω να κρατώ
Θα πάρω την Ευτέρπη, θα ’ρθει κι η Ερατώ
Το ποίημα της αγάπης να μάθω σαν νερό
Να παίζει κωμωδία κι η Θάλεια θα ’ρθει
Η Μελπομένη μόνη αν μείνει θα χαθεί

Κάτω από τον θρόνο τον λαμπρό του Δία
Ζουν εννιά κορίτσια από την Πιερία
Ο Απόλλωνας για ύπνο σαν πλαγιάσει
Τα εννιά κορίτσια που φυλάει θα τα χάσει

Για τον Ελικώνα μονοπάτι πήρα…

Μα και την Τερψιχόρη ν’ αφήσω δεν μπορώ
Γιατί στα βήματά της θα μάθω τον χορό
Πολύμνια τη λένε και είναι ευβλαβική
Θα ’ρθει για να με μάθει ζωή ασκητική
Κοντά μου η Ουρανία στ’ αστέρια θα βρεθεί
Θα κλέψω εννιά κορίτσια τον χρόνο που θα ’ρθει.

Κάτω από τον θρόνο τον λαμπρό του Δία…

Για τον Ελικώνα μονοπάτι πήρα…

ΣΤΙΧΟΙ: Βασίλης Φωτεινάκης
ΜΟΥΣΙΚΗ: Κώστας Ξενάκης
ΕΡΜΗΝΕΙΑ: The Sounds (Τάκης Αντωνιάδης)
ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ: 1970

Το τραγούδι σε άλλη εκτέλεση

ΜυθολογίαΤραγούδια

ΜΕ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΑΠΟ: el.wikipedia.org
ΕΙΚΟΝΑ: SocratesPosters@facebook

Γεια σου, κύριε μενεξέ

Δύο συ και τρία εγώ, πράσινο πεντόβολο
Μπαίνω μέσα στον μπαξέ: Γεια σου, κύριε μενεξέ!

Σιντριβάνι και νερό και χαμένο μου όνειρο

Χοπ αν κάνω δεξιά, πέφτω πάνω στη ροδιά
Χοπ αν κάνω αριστερά, πάνω στη βατομουριά

Το ’να χέρι μου κρατεί μέλισσα θεόρατη
Τ’ άλλο στον αέρα πιάνει πεταλούδα που δαγκάνει

Δύο συ και τρία εγώ…

ΠΟΙΗΣΗ: Οδυσσέας Ελύτης
ΜΟΥΣΙΚΗ: Δημήτρης Λάγιος
ΕΡΜΗΝΕΙΑ: Ελένη Βιτάλη
ΔΙΣΚΟΣ: Ο ήλιος ο ηλιάτορας (1982)

Μελοποιημένα ποιήματα του Ελύτη ⦁ Γεια σου, κύριε μενεξέ ⦁ Ε, σεις, στεριές και θάλασσες ⦁ Κάτω στης μαργαρίτας τ’ αλωνάκι ⦁ Ντούκου ντούκου μηχανάκι ⦁ Παιδί με το γρατζουνισμένο γόνατο ⦁ Τα τζιτζίκια (1) ⦁ Τα τζιτζίκια (2) ⦁ Το δελφινοκόριτσο ⦁ Το θαλασσινό τριφύλλι ⦁ Το τρελοβάπορο

Τραγούδια

Το «ίντερνετ των ζώων» μπορεί να σώσει την άγρια ζωή

ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΕΣ
Μάιος 2026

Μετά από δεκαετίες εξελίξεων στην επιστημονική κοινότητα οι συνθήκες φαίνεται πως ωριμάζουν στο μέτωπο της παρατήρησης της άγριας ζωής. Τα νέα έρχονται αυτήν τη φορά από το Διάστημα, καθώς ο νέος δορυφόρος «Ίκαρος» είναι σε θέση να ανιχνεύει κινήσεις και σήματα που σχετίζονται με τη συμπεριφορά των ζώων, γεγονός που θα μπορούσε να σώσει τη ζωή των τσιτάχ, των ρινόκερων, των ελεφάντων και άλλων ειδών.

Στα μέσα του 2024, στη μακρινή Ναμίμπια, στην άκρη του καταφυγίου άγριας ζωής Okambara Elephant Lodge, εμφανίστηκε ένα φορτηγάκι. Τέσσερα άτομα —⁠το ένα οπλισμένο με τουφέκι⁠— βγήκαν από το όχημα για κυνήγι ή, πιο σωστά, για να προσποιηθούν ότι κυνηγούν άγρια ζώα.

Στην πραγματικότητα ήταν τέσσερα μέλη μιας επιστημονικής ομάδας που προσέγγιζαν θηράματα και στη συνέχεια πυροβολούσαν — όχι φυσικά προς το ζώο, μόνο για να ακούγεται ο χαρακτηριστικός δυνατός κρότος. Τη στιγμή του πυροβολισμού ο φόβος διαπερνούσε τα ζώα που τον άκουγαν στην ευρύτερη περιοχή: τα σπρίνγκμποκ πηδούσαν, οι ζέβρες κινούνταν νευρικά και τα γκνου ξεκινούσαν να τρέχουν, κάποια για εκατοντάδες μέτρα, επιχειρώντας να απομακρυνθούν από τον κίνδυνο.

Οι επιστήμονες είναι πλέον σε θέση να μελετήσουν αυτές τις συμπεριφορές που αποτυπώνουν τον πανικό των ζώων χάρη σε ένα νέο δορυφορικό σύστημα, το «Ίκαρος», το οποίο παρακολουθεί την κίνηση και τη συμπεριφορά τους από το Διάστημα. Μελετώντας τον τρόπο με τον οποίο τα ζώα αντιδρούν στην παρουσία κυνηγών, οι οικολόγοι ελπίζουν να εντοπίζουν και να καταπολεμούν πιο αποτελεσματικά τους λαθροθήρες.

Οι τέσσερις επιστήμονες έμειναν στην περιοχή περίπου τρεις ημέρες, προβαίνοντας σε τουλάχιστον 30 ομοβροντίες πυροβολισμών, όλες καταγεγραμμένες από τον φακό ενός ντρόουν πάνω από τα κεφάλια τους. Από αυτή την οπτική γωνία η ταχεία διασπορά των ζώων στη γύρω περιοχή μετά τους πυροβολισμούς επαναλαμβανόταν ξανά και ξανά, με τα ζώα να ακολουθούν χαρακτηριστικά μοτίβα πανικού και υποχώρησης. Όταν η επιστημονική ομάδα πυροβολούσε, όλα τα θηράματα διασκορπίζονταν, εκτός από τις καμηλοπαρδάλεις οι οποίες συνήθως παρέμεναν ατάραχες και παρακολουθούσαν αμέριμνες.

Οι οπλισμένοι «εισβολείς» συμμετείχαν σε ένα πείραμα για την ανάπτυξη ενός συστήματος παρακολούθησης σε πραγματικό χρόνο, το οποίο θα μπορούσε να σώσει τις ζωές πολλών ζώων της Αφρικής που απειλούνται από λαθροθήρες. Καταγράφοντας τα χαρακτηριστικά μοτίβα που ακολουθούν τα διάφορα είδη όταν αντιδρούν στην παρουσία κυνηγών, η ομάδα στοχεύει τελικά να εκπαιδεύσει έναν αλγόριθμο που θα μπορεί να στέλνει προειδοποιητικό σήμα στους δασοφύλακες.

Αυτά τα συστήματα προειδοποίησης βρίσκονται ακόμη σε φάση ανάπτυξης στα φυσικά καταφύγια, αλλά η πρόσφατη εκτόξευση του δορυφόρου παρακολούθησης άγριας ζωής, γνωστού και ως «ίντερνετ των ζώων», αποσκοπεί στη δημιουργία ενός παγκόσμιου συστήματος ειδοποιήσεων σε πραγματικό χρόνο.

Το μεγαλεπήβολο αυτό όραμα καθίσταται εφικτό χάρη σε μικροσκοπικά ηλεκτρονικά εξαρτήματα που φέρουν πλέον χιλιάδες ζώα. Ορισμένα μπορούν να καταγράφουν όχι μόνο τη θέση αλλά και τη δραστηριότητα, τον καρδιακό ρυθμό και τη θερμοκρασία του σώματός τους, καθώς και να λειτουργούν ως κινητοί αισθητήρες που καταγράφουν τη θερμοκρασία του περιβάλλοντος και την ατμοσφαιρική πίεση.

Στόχος είναι μέχρι τα μέσα του 2027 το πρόγραμμα «Ίκαρος» του Ινστιτούτου Μαξ Πλανκ να διαθέτει έξι λειτουργικούς δορυφόρους, καθιστώντας εφικτή τη λήψη δεδομένων σε πραγματικό χρόνο σχετικά με τις κινήσεις ζώων σε ολόκληρο τον πλανήτη.

Δορυφορική καταμέτρηση των ελεφάντων 1. Διαστημικός περίπατος για τα ζώα της Γης 2. Το «ίντερνετ των ζώων» μπορεί να σώσει την άγρια ζωή

ΠΗΓΗ: Η Καθημερινή (25.05.2026)

Η αχλάδα

Ποια φράση κρύβεται στην εικόνα;  

— Πίσω έχει η αχλάδα την ουρά.

Βρείτε τις φράσεις και παροιμίες ⦁ Αναποφάσιστος! ⦁ Άσ’ τους να με ψάχνουν! ⦁ Βγαίνω για λίγο ⦁ Βοήθεια! Πνίγομαι! ⦁ Βρίσκεστε εδώ ⦁ Ένα για Χάρυβδη ⦁ Έχασα κάτι ψύλλους ⦁ Έχεις κοιταχτεί ποτέ στον καθρέφτη; ⦁ Η αχλάδα ⦁ Με βρήκε! ⦁ Μεγάλη μπουκιά φάε ⦁ Ο ειδικός ⦁ Ο καπετάνιος ⦁ Ο πλάτανος ⦁ Οι εκκρεμότητες ⦁ Πάλι εγώ; ⦁ Πετάει καλύτερα… ⦁ Πολλά κεράσια ⦁ Των φρονίμων τα παιδιά

ΠΗΓΗ: Glossologia@facebook

Dance me to the end of love

Μια κλασική μπαλάντα σε μια κεφάτη διασκευή:

Dance me to your beauty with a burning violin
Dance me through the panic ’til I’m gathered safely in
Lift me like an olive branch and be my homeward dove
Dance me to the end of love

Let me see your beauty when the witnesses are gone
Let me feel you moving like they do in Babylon
Show me slowly what I only know the limits of
Dance me to the end of love

Dance me to the wedding now, dance me on and on
Dance me very tenderly and dance me very long
We’re both of us beneath our love, we’re both of us above
Dance me to the end of love

Dance me to the children who are asking to be born
Dance me through the curtains that our kisses have outworn
Raise a tent of shelter now, though every thread is torn
Dance me to the end of love

Dance me to your beauty with a burning violin
Dance me through the panic ’til I’m gathered safely in
Touch me with your naked hand or touch me with your glove
Dance me to the end of love

ΣΤΙΧΟΙ-ΜΟΥΣΙΚΗ: Leonard Cohen
ΔΙΑΣΚΕΥΗ: Pieter Embrechts & The New Radio Kings
ΔΙΣΚΟΣ: Time is a thief (2010)

Το πρωτότυπο τραγούδι (1984)

Μεγάλοι έρωτεςΤραγούδια

Καλημέρα, τι κάνεις

Καλημέρα, τι κάνεις; Να ’σαι πάντα καλά
Κι όταν είσαι κοντά μου κι όταν είσαι μακριά
Να ’ναι κάθε σου μέρα μια καινούργια αρχή
Καλημέρα, τι κάνεις; Σ’ αγαπάω πολύ!

Καλημέρα, τι κάνεις; Να ’σαι πάντα καλά
Το κουράγιο μη χάνεις, το κεφάλι ψηλά
Καλημέρα, χαρά μου· καλημέρα, ζωή
Καλημέρα, τι κάνεις; Σ’ αγαπάω πολύ!

Καλημέρα, τι κάνεις; Να ’σαι πάντα καλά
Κι όταν είσαι κοντά μου κι όταν είσαι μακριά
Να ’ναι κάθε σου μέρα μια καινούργια αρχή
Καλημέρα, τι κάνεις; Σ’ αγαπάω πολύ!

Καλημέρα, τι κάνεις; Να ’σαι πάντα καλά
Κι όταν όλα νομίζεις ότι πάνε στραβά
Πάντα κάτι θα γίνει, μη ρωτάς το γιατί
Καλημέρα, τι κάνεις; Σ’ αγαπάω πολύ!

Καλημέρα, τι κάνεις; Να ’σαι πάντα καλά
Κι όταν είσαι κοντά μου κι όταν είσαι μακριά
Να ’ναι κάθε σου μέρα μια καινούργια αρχή
Καλημέρα, τι κάνεις; Σ’ αγαπάω πολύ!

ΣΤΙΧΟΙ-ΜΟΥΣΙΚΗ: Σταμάτης Σπανουδάκης
ΕΡΜΗΝΕΙΑ: Γιάννης Πάριος
ΔΙΣΚΟΣ: Επαφή (1992)

Μεγάλοι έρωτεςΤραγούδια

Η ανανεώσιμη ενέργεια στις χώρες της ΕΕ

Οι πιο πρόσφατοι αριθμοί

Περίπου το ένα τέταρτο της κατανάλωσης ενέργειας στην ΕΕ το 2024 προήλθε από ανανεώσιμες πηγές. Η Σουηδία (62,8%), η Φινλανδία (52,1%) και η Δανία (46,4%) κατέγραψαν τα υψηλότερα ποσοστά.

Η χώρα μας βρίσκεται στον μέσο όρο (25,3%).

Μορφές ενέργειας 1. Πηγές ενέργειας 2. Ανανεώσιμες και μη ανανεώσιμες πηγές ενέργειας 3. Η ανανεώσιμη ενέργεια στις χώρες της ΕΕ

Ευρωπαϊκή Ένωση

ΠΗΓΗ: EPHellas@facebook

Τα παιδιά της Μασάκα

Ο ρυθμός μέσα τους

To «Masaka Kids Africana» είναι ένα ορφανοτροφείο στη Μασάκα της νότιας Ουγκάντας το οποίο, πέρα από τη σίτιση και την ανατροφή των παιδιών, έχει και έναν άλλο ιδιαίτερο ρόλο: να τους προσφέρει εκπαίδευση και ιδανικές συνθήκες ώστε να αναπτύξουν τα ταλέντα τους.

Στο ορφανοτροφείο συναντά κανείς παιδιά από δύο ετών και πάνω. Πολλά από αυτά έχουν χάσει τους γονείς τους από τον λιμό, τον πόλεμο και τις ανίατες ασθένειες. Όμως, χάρη στους μεγάλους που ενδιαφέρονται, έχουν τη δυνατότητα να ξεφύγουν από μια ζωή δίχως μέλλον και να διεκδικήσουν μια διαφορετική εξέλιξη.

Παρά τις τραγωδίες που έχουν συναντήσει, τα παιδιά ακτινοβολούν ελπίδα. Έχουν βρει τον τρόπο να ξαναγαπήσουν και να είναι χαρούμενα. Ο τρόπος αυτός είναι η μουσική, ο χορός και το τραγούδι.

Τα παιδιά βρίσκουν και πάλι την παιδικότητά τους, κάνουν όνειρα και πλέον χαρίζουν σε όλο τον κόσμο χαμόγελα, καθώς τα βίντεό τους είναι πολύ δημοφιλή στο διαδίκτυο.

Τα χρήματα από τις εμφανίσεις τους πηγαίνουν απευθείας στο μεγάλωμά τους, αναφέρει το ορφανοτροφείο. Δεν είναι μάλιστα λίγες οι φορές που έχουν αποσπάσει διεθνή βραβεία σε διαγωνισμούς.

Περισσότερα για τα παιδιά της Μασάκα

• Το επίσημο κανάλι στο YouTube
• Σχετικό ντοκιμαντέρ στο Netflix

Δείτε στη συνέχεια

Τα παιδιά της Μασάκα 1. Only you 2. Go to school

ΑλληλεγγύηΑφιερώματαΔικαιώματα παιδιώνΧορός

ΕΙΚΟΝΑ: masakakidsafricana.com

Go to school

Η αξία του σχολείου

Show me the way to my journey
Show me the way to my dreams
Show me the way to my future

Couse if I don’t go now, I won’t make it
If I don't go right, I won’t make it
If I don’t go now — everybody, sing with me

Me go go go go to school again!

My mother, give me the chance
My father, give me the chance
My guardian, give me the opportunity
My relatives, my future’s in your hands

Every boy on earth would like to be a superstar
Every girl on earth would like to be the best
Just hold on to your dream — everybody now, we go so

Me go go go go to school again!

Couse if I don’t go now, I won’t make it…

Me go go go go to school again!

ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ: Masaka Kids Afrikana
ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ: 2025

Τα παιδιά της Μασάκα 1. Only you 2. Go to school

Ειδικά τραγούδιαΣχολείο και εκπαίδευση

Only you

Ένα τραγούδι για τα φιλαράκια

We’ve been together, we’ve played together
We sing together, we’re together again
A friend in need, a friend indeed
Together we’re strong, divided we fall
(Together we’re strong)

Only you, my friend!
Oh, my friend!

(A friend is there for you
The one you ask for help when you’re hopeless
The one you talk to and hold for you)

Oh, my friend, thank you being there for me
My friend, thank you being there for me

Only you, my friend!
Oh, my friend!

ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ: Masaka Kids Afrikana
ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ: 2025

Τα παιδιά της Μασάκα 1. Only you 2. Go to school

ΤραγούδιαΦιλία