Οι χώρες με τον μεγαλύτερο πληθυσμό είναι —με διαφορά— η Ινδία και η Κίνα. Έχουν τόσο πολλούς κατοίκους, ώστε περίπου ο ένας στους τρεις ανθρώπους είναι Ινδός ή Κινέζος!
Μάλιστα, αν παίξουμε λίγο με τα ποσοστά, θα παρατηρήσουμε ότι στις πρώτες εφτά χώρες κατοικούν περισσότεροι από τους μισούς ανθρώπους (το 51,5%) του πλανήτη:
Ο πληθυσμός της Γης δεν κατανέμεται εξίσου σε όλη την επιφάνεια του πλανήτη. Ορισμένες περιοχές είναι πυκνοκατοικημένες, άλλες αραιοκατοικημένες και άλλες ακατοίκητες.
Αυτό συμβαίνει επειδή δεν είναι όλες οι περιοχές κατάλληλες για τη διαβίωση των ανθρώπων.
Η έκταση των ηπείρων
Αν η κατανομή του ανθρώπινου πληθυσμού ήταν ομοιόμορφη, στην Ασία θα κατοικούσε το 29,7% των ανθρώπων και στην Ωκεανία το 5,8% (όσο και το ποσοστό της στεριάς που καταλαμβάνουν).
Ο πληθυσμός των ηπείρων
Όπως όμως φαίνεται από τις γραφικές παραστάσεις:
1 Στην Ασία κατοικεί ο διπλάσιος πληθυσμός από αυτό που θα περιμέναμε, είναι επομένως ιδιαίτερα πυκνοκατοικημένη. Το ίδιο, αλλά σε μικρότερο βαθμό, παρατηρούμε και στην Ευρώπη.
2 Στην Αμερική, από την άλλη πλευρά, κατοικούν οι μισοί άνθρωποι σε σχέση με αυτό που θα δικαιολογούσε η έκτασή της, είναι επομένως ιδιαίτερα αραιοκατοικημένη. Στη δε Ωκεανία κατοικούν δέκα φορές λιγότεροι!
3 Στην Αφρική προς το παρόν υπάρχει ισορροπία μεταξύ έκτασης και πληθυσμού, ενώ η Ανταρκτική δεν έχει μόνιμους κατοίκους —τουλάχιστον ανθρώπινους!
Στην ελληνική μυθολογία οι Μούσες ήταν εννέα θεότητες, κόρες του Δία και της Μνημοσύνης. Ζούσαν στην Πιερία και ηγέτης τους ήταν ο Απόλλωνας.
Για τον Ελικώνα μονοπάτι πήρα Κι όταν ο Απόλλωνας θα παίζει λύρα Μες στη νύχτα ευκαιρία θα γυρέψω Τα εννιά κορίτσια που φυλάει να του κλέψω
Θα κλέψω την Καλλιόπη, θα πάρω την Κλειώ Χαρτί και καλαμάρι να μάθω να κρατώ Θα πάρω την Ευτέρπη, θα ’ρθει κι η Ερατώ Το ποίημα της αγάπης να μάθω σαν νερό Να παίζει κωμωδία κι η Θάλεια θα ’ρθει Η Μελπομένη μόνη αν μείνει θα χαθεί
Κάτω από τον θρόνο τον λαμπρό του Δία Ζουν εννιά κορίτσια από την Πιερία Ο Απόλλωνας για ύπνο σαν πλαγιάσει Τα εννιά κορίτσια που φυλάει θα τα χάσει
Για τον Ελικώνα μονοπάτι πήρα…
Μα και την Τερψιχόρη ν’ αφήσω δεν μπορώ Γιατί στα βήματά της θα μάθω τον χορό Πολύμνια τη λένε και είναι ευβλαβική Θα ’ρθει για να με μάθει ζωή ασκητική Κοντά μου η Ουρανία στ’ αστέρια θα βρεθεί Θα κλέψω εννιά κορίτσια τον χρόνο που θα ’ρθει.
Μετά από δεκαετίες εξελίξεων στην επιστημονική κοινότητα οι συνθήκες φαίνεται πως ωριμάζουν στο μέτωπο της παρατήρησης της άγριας ζωής. Τα νέα έρχονται αυτήν τη φορά από το Διάστημα, καθώς ο νέος δορυφόρος «Ίκαρος» είναι σε θέση να ανιχνεύει κινήσεις και σήματα που σχετίζονται με τη συμπεριφορά των ζώων, γεγονός που θα μπορούσε να σώσει τη ζωή των τσιτάχ, των ρινόκερων, των ελεφάντων και άλλων ειδών.
Στα μέσα του 2024, στη μακρινή Ναμίμπια, στην άκρη του καταφυγίου άγριας ζωής Okambara Elephant Lodge, εμφανίστηκε ένα φορτηγάκι. Τέσσερα άτομα —το ένα οπλισμένο με τουφέκι— βγήκαν από το όχημα για κυνήγι ή, πιο σωστά, για να προσποιηθούν ότι κυνηγούν άγρια ζώα.
Στην πραγματικότητα ήταν τέσσερα μέλη μιας επιστημονικής ομάδας που προσέγγιζαν θηράματα και στη συνέχεια πυροβολούσαν — όχι φυσικά προς το ζώο, μόνο για να ακούγεται ο χαρακτηριστικός δυνατός κρότος. Τη στιγμή του πυροβολισμού ο φόβος διαπερνούσε τα ζώα που τον άκουγαν στην ευρύτερη περιοχή: τα σπρίνγκμποκ πηδούσαν, οι ζέβρες κινούνταν νευρικά και τα γκνου ξεκινούσαν να τρέχουν, κάποια για εκατοντάδες μέτρα, επιχειρώντας να απομακρυνθούν από τον κίνδυνο.
Οι επιστήμονες είναι πλέον σε θέση να μελετήσουν αυτές τις συμπεριφορές που αποτυπώνουν τον πανικό των ζώων χάρη σε ένα νέο δορυφορικό σύστημα, το «Ίκαρος», το οποίο παρακολουθεί την κίνηση και τη συμπεριφορά τους από το Διάστημα. Μελετώντας τον τρόπο με τον οποίο τα ζώα αντιδρούν στην παρουσία κυνηγών, οι οικολόγοι ελπίζουν να εντοπίζουν και να καταπολεμούν πιο αποτελεσματικά τους λαθροθήρες.
Οι τέσσερις επιστήμονες έμειναν στην περιοχή περίπου τρεις ημέρες, προβαίνοντας σε τουλάχιστον 30 ομοβροντίες πυροβολισμών, όλες καταγεγραμμένες από τον φακό ενός ντρόουν πάνω από τα κεφάλια τους. Από αυτή την οπτική γωνία η ταχεία διασπορά των ζώων στη γύρω περιοχή μετά τους πυροβολισμούς επαναλαμβανόταν ξανά και ξανά, με τα ζώα να ακολουθούν χαρακτηριστικά μοτίβα πανικού και υποχώρησης. Όταν η επιστημονική ομάδα πυροβολούσε, όλα τα θηράματα διασκορπίζονταν, εκτός από τις καμηλοπαρδάλεις οι οποίες συνήθως παρέμεναν ατάραχες και παρακολουθούσαν αμέριμνες.
Οι οπλισμένοι «εισβολείς» συμμετείχαν σε ένα πείραμα για την ανάπτυξη ενός συστήματος παρακολούθησης σε πραγματικό χρόνο, το οποίο θα μπορούσε να σώσει τις ζωές πολλών ζώων της Αφρικής που απειλούνται από λαθροθήρες. Καταγράφοντας τα χαρακτηριστικά μοτίβα που ακολουθούν τα διάφορα είδη όταν αντιδρούν στην παρουσία κυνηγών, η ομάδα στοχεύει τελικά να εκπαιδεύσει έναν αλγόριθμο που θα μπορεί να στέλνει προειδοποιητικό σήμα στους δασοφύλακες.
Αυτά τα συστήματα προειδοποίησης βρίσκονται ακόμη σε φάση ανάπτυξης στα φυσικά καταφύγια, αλλά η πρόσφατη εκτόξευση του δορυφόρου παρακολούθησης άγριας ζωής, γνωστού και ως «ίντερνετ των ζώων», αποσκοπεί στη δημιουργία ενός παγκόσμιου συστήματος ειδοποιήσεων σε πραγματικό χρόνο.
Το μεγαλεπήβολο αυτό όραμα καθίσταται εφικτό χάρη σε μικροσκοπικά ηλεκτρονικά εξαρτήματα που φέρουν πλέον χιλιάδες ζώα. Ορισμένα μπορούν να καταγράφουν όχι μόνο τη θέση αλλά και τη δραστηριότητα, τον καρδιακό ρυθμό και τη θερμοκρασία του σώματός τους, καθώς και να λειτουργούν ως κινητοί αισθητήρες που καταγράφουν τη θερμοκρασία του περιβάλλοντος και την ατμοσφαιρική πίεση.
Στόχος είναι μέχρι τα μέσα του 2027 το πρόγραμμα «Ίκαρος» του Ινστιτούτου Μαξ Πλανκ να διαθέτει έξι λειτουργικούς δορυφόρους, καθιστώντας εφικτή τη λήψη δεδομένων σε πραγματικό χρόνο σχετικά με τις κινήσεις ζώων σε ολόκληρο τον πλανήτη.
Dance me to your beauty with a burning violin Dance me through the panic ’til I’m gathered safely in Lift me like an olive branch and be my homeward dove Dance me to the end of love
Let me see your beauty when the witnesses are gone Let me feel you moving like they do in Babylon Show me slowly what I only know the limits of Dance me to the end of love
Dance me to the wedding now, dance me on and on Dance me very tenderly and dance me very long We’re both of us beneath our love, we’re both of us above Dance me to the end of love
Dance me to the children who are asking to be born Dance me through the curtains that our kisses have outworn Raise a tent of shelter now, though every thread is torn Dance me to the end of love
Dance me to your beauty with a burning violin Dance me through the panic ’til I’m gathered safely in Touch me with your naked hand or touch me with your glove Dance me to the end of love
ΣΤΙΧΟΙ-ΜΟΥΣΙΚΗ: Leonard Cohen ΔΙΑΣΚΕΥΗ: Pieter Embrechts & The New Radio Kings ΔΙΣΚΟΣ: Time is a thief (2010)
Καλημέρα, τι κάνεις; Να ’σαι πάντα καλά Κι όταν είσαι κοντά μου κι όταν είσαι μακριά
Να ’ναι κάθε σου μέρα μια καινούργια αρχή Καλημέρα, τι κάνεις; Σ’ αγαπάω πολύ!
Καλημέρα, τι κάνεις; Να ’σαι πάντα καλά Το κουράγιο μη χάνεις, το κεφάλι ψηλά
Καλημέρα, χαρά μου· καλημέρα, ζωή Καλημέρα, τι κάνεις; Σ’ αγαπάω πολύ!
Καλημέρα, τι κάνεις; Να ’σαι πάντα καλά Κι όταν είσαι κοντά μου κι όταν είσαι μακριά
Να ’ναι κάθε σου μέρα μια καινούργια αρχή Καλημέρα, τι κάνεις; Σ’ αγαπάω πολύ!
Καλημέρα, τι κάνεις; Να ’σαι πάντα καλά Κι όταν όλα νομίζεις ότι πάνε στραβά
Πάντα κάτι θα γίνει, μη ρωτάς το γιατί Καλημέρα, τι κάνεις; Σ’ αγαπάω πολύ!
Καλημέρα, τι κάνεις; Να ’σαι πάντα καλά Κι όταν είσαι κοντά μου κι όταν είσαι μακριά
Να ’ναι κάθε σου μέρα μια καινούργια αρχή Καλημέρα, τι κάνεις; Σ’ αγαπάω πολύ!
Περίπου το ένα τέταρτο της κατανάλωσης ενέργειας στην ΕΕ το 2024 προήλθε από ανανεώσιμες πηγές. Η Σουηδία (62,8%), η Φινλανδία (52,1%) και η Δανία (46,4%) κατέγραψαν τα υψηλότερα ποσοστά.
To «Masaka Kids Africana» είναι ένα ορφανοτροφείο στη Μασάκα της νότιας Ουγκάντας το οποίο, πέρα από τη σίτιση και την ανατροφή των παιδιών, έχει και έναν άλλο ιδιαίτερο ρόλο: να τους προσφέρει εκπαίδευση και ιδανικές συνθήκες ώστε να αναπτύξουν τα ταλέντα τους.
Στο ορφανοτροφείο συναντά κανείς παιδιά από δύο ετών και πάνω. Πολλά από αυτά έχουν χάσει τους γονείς τους από τον λιμό, τον πόλεμο και τις ανίατες ασθένειες. Όμως, χάρη στους μεγάλους που ενδιαφέρονται, έχουν τη δυνατότητα να ξεφύγουν από μια ζωή δίχως μέλλον και να διεκδικήσουν μια διαφορετική εξέλιξη.
Παρά τις τραγωδίες που έχουν συναντήσει, τα παιδιά ακτινοβολούν ελπίδα. Έχουν βρει τον τρόπο να ξαναγαπήσουν και να είναι χαρούμενα. Ο τρόπος αυτός είναι η μουσική, ο χορός και το τραγούδι.
Τα παιδιά βρίσκουν και πάλι την παιδικότητά τους, κάνουν όνειρα και πλέον χαρίζουν σε όλο τον κόσμο χαμόγελα, καθώς τα βίντεό τους είναι πολύ δημοφιλή στο διαδίκτυο.
Τα χρήματα από τις εμφανίσεις τους πηγαίνουν απευθείας στο μεγάλωμά τους, αναφέρει το ορφανοτροφείο. Δεν είναι μάλιστα λίγες οι φορές που έχουν αποσπάσει διεθνή βραβεία σε διαγωνισμούς.
We’ve been together, we’ve played together We sing together, we’re together again
A friend in need, a friend indeed Together we’re strong, divided we fall
(Together we’re strong)
Only you, my friend! Oh, my friend!
(A friend is there for you
The one you ask for help when you’re hopeless
The one you talk to and hold for you)
Oh, my friend, thank you being there for me My friend, thank you being there for me
Όταν γράφουμε χρησιμοποιούμε κάποια σημάδια που μας βοηθούν στην ορθή αναπαράσταση του προφορικού λόγου. Αυτά, εκτός βέβαια από τα γράμματα, είναι τα ορθογραφικά σημεία (π.χ. τόνος) και τα σημεία στίξης (π.χ. τελεία).
Το κόμμα ( , ) σημειώνεται στις παρακάτω περιπτώσεις:
1 Ανάμεσα σε λέξεις που είναι ασύνδετες και έχουν την ίδια συντακτική λειτουργία (π.χ. είναι όλες υποκείμενα, ρήματα ή αντικείμενα):
Η Μαρία, ο Κώστας και η Έφη είναι ξαδέρφια.
Με τους φίλους μας παίζουμε, χαιρόμαστε και τραγουδάμε.
Αγόρασε ένα βιβλίο, ένα τετράδιο και μια γόμα.
2 Ανάμεσα σε προτάσεις (κύριες ή δευτερεύουσες) που είναι ασύνδετες μεταξύ τους:
Ανεβήκαμε το βουνό, φτάσαμε στο καταφύγιο, μείναμε εκεί μερικές ώρες και ύστερα ξεκινήσαμε για την κορυφή.
3 Για να ξεχωρίζουμε τα ονόματα και τις ονοματικές φράσεις που βρίσκονται σε κλητική πτώση:
Καλημέρα, Πέτρο μου!
Έλα, Βασιλική, στην παρέα μας!
Κρίμα, μωρέ…
4 Για να ξεχωρίζουμε τις παρενθετικές φράσεις από τις λέξεις του υπόλοιπου κειμένου:
O περιφερειάρχης, ο κ. Γεωργίου, επισκέφθηκε το σχολείο μας.
«Έλα», είπε ο πατέρας, «μη στέκεσαι στην πόρτα».
5 Για να ξεχωρίζουμε κάποιες δευτερεύουσες προτάσεις (π.χ. υποθετικές ή αιτιολογικές) από τις κύριες, ιδίως όταν προηγούνται ή είναι πολύ μεγάλες:
Αν θέλεις να πας στο χωριό, πρέπει να πάρεις το αυτοκίνητο.
Η Ανδρομάχη χάρηκε, γιατί πήρε καλό βαθμό στο διαγώνισμα.
Με κόμμα διακρίνουμε επίσης:
6 Ένα μόριο ή ένα επίρρημα (συνήθως βεβαιωτικό ή αρνητικό) που βρίσκεται στην αρχή της περιόδου και συνδέει τα προηγούμενα με τα επόμενα:
Ναι, έρχεται αύριο.
Καλά, θα τηλεφωνηθούμε.
Ίσως, δεν ξέρω ακόμα.
Ειδικότερα, η ανεργία μειώθηκε κατά δύο ποσοστιαίες μονάδες.
7 Τις φράσεις «όπως είναι φυσικό», «όπως είναι λογικό», «όπως είναι αναμενόμενο», «όπως είναι γενικά αποδεκτό» κ.ο.κ.
Και κάτι ακόμη
Το κόμμα δηλώνει ένα μικρό σταμάτημα της φωνής στο εσωτερικό μιας περιόδου ή σε μεγάλες φράσεις. Ωστόσο, αν και το χρησιμοποιούμε πολύ συχνά, είναι το πιο σύνθετο σημείο στίξης. Περισσότερα όμως θα μάθουμε στο γυμνάσιο…
Η τελεία ( . ) σημειώνεται στις παρακάτω περιπτώσεις:
1 Στο τέλος μιας φράσης που έχει ακέραιο νόημα και φανερώνει σταμάτημα ή κατέβασμα της φωνής. Ύστερα από τελεία γράφουμε την πρώτη λέξη με κεφαλαίο αρχικό γράμμα:
Ο Γιάννης έφυγε βιαστικά. Δεν ήθελε να αργήσει.
Χτύπησε το τηλέφωνο. Κανένας δεν το άκουσε.
Η τελεία δε σημειώνεται σε τίτλους βιβλίων, επιγραφές, επικεφαλίδες και λεζάντες.
2 Σε συντομογραφίες και αρκτικόλεξα, στη θέση των γραμμάτων που εννοούνται:
Η κ. Ιωάννου παρουσίασε το έργο της.
Η απόσταση που διένυσα δεν είναι πάνω από 100 μ.
3 Στις αριθμητικές ημερομηνίες, για να διακρίνουμε την ημέρα, τον μήνα και το έτος:
Στις 28.10.1940 η Ιταλία κήρυξε τον πόλεμο στην Ελλάδα.
Το άρθρο της δημοσιεύθηκε στις 12.08.2024.
4 Στους αριθμούς που έχουν περισσότερα από τρία ψηφία, για λόγους ευκολίας στην ανάγνωση (διαχωριστικές τελείες):
5.800, 167.010, 38.765.000
Στις εκλογές συμμετείχαν 7.342.156 ψηφοφόροι.
Η τελεία δε σημειώνεται στους αριθμούς που δείχνουν χρονολογίες (το 1821), στους τηλεφωνικούς αριθμούς και στους διάφορους κωδικούς.
Το ερωτηματικό ( ; ) σημειώνεται στο τέλος μιας ευθείας ερωτηματικής πρότασης:
Τι κάνεις;
Πότε θα φύγεις;
Στις πλάγιες ερωτήσεις, όμως, μπαίνει τελεία:
Σε ρώτησα τι κάνεις.
Με ρώτησε πότε θα φύγω.
Επιπλέον
Κάποιες φορές στον δημοσιογραφικό λόγο σημειώνεται μέσα σε παρένθεση ένα ερωτηματικό, για να δηλώσει την αβεβαιότητα του ομιλητή για ένα στοιχείο της πρότασης: Ο κύριος Νικολάου είναι ο κατάλληλος (;) άνθρωπος στην κατάλληλη θέση.
Και κάτι ακόμη
(α) Ύστερα από ερωτηματικό αρχίζουμε με κεφαλαίο γράμμα, εκτός αν η φράση συνεχίζεται: «Πού πήγες;» με ρώτησε με αυστηρό ύφος.
(β) Το ελληνικό ερωτηματικό είναι «;». Το «?» το χρησιμοποιούμε μόνο σε ξένες γλώσσες (π.χ. στα αγγλικά, στα γερμανικά ή στα γαλλικά).
(γ) Τα σημεία στίξης σε καμία περίπτωση δεν πολλαπλασιάζονται και καλό είναι να αποφεύγεται η κατάχρησή τους. Ένα ερωτηματικό είναι αρκετό!
