Πέμπτη, 1 Μαρτίου 2012

Η ποντιακή διάλεκτος

Η Ποντιακή είναι μια διάλεκτος της ελληνικής γλώσσας που ξεκινάει από τον 8ο αι. π.Χ., όταν οι Έλληνες της Ιωνίας αποίκησαν τον Πόντο. Εκεί οργανώθηκαν σε ο­χυ­ρω­μέ­νες πόλεις, όπως η Τραπεζούντα, η Κερασούντα, η Σινώπη, η Αμισός (Σαμ­ψού­ντα) και η Αμά­σεια.

Αρκετούς αιώνες αργότερα, το 301 π.Χ., ο Πόντος οργανώνεται σε ανεξάρτητο κρά­τος, ενώ κατά τη Ρωμαιοκρατία (63 π.Χ.-335 μ.Χ.) οι βασιλείς του βρίσκονται υ­πό την κηδε­μονία των Ρωμαίων.

Τα βυζαντινά χρόνια ο Πόντος αποτελεί το ακριτικό προπύργιο κατά των επιδρομών της Ανατολής. Μάλιστα η αυτοκρατορία της Τραπεζούντας (1204-1461) α­ντι­στά­θη­κε στην τουρκική προέλαση περισσότερα χρόνια από την Κωνσταντινούπολη.

Άποψη της Τραπεζούντας σήμερα

Αρκετά απομονωμένος γλωσσικά, ο Πόντος διατήρησε πολλά αρχαϊκά στοιχεία. Με­ρι­κά από αυτά είναι:

 1  Η προφορά του «η» ως «ε».
 1  (το πεγάδιν = το πηγάδι, η νύφε = η νύφη, ζελεύω = ζηλεύω)

 2  Η χρήση ψιλών συμφώνων αντί δασέων.
 1  (ασπαλίζω = ασφαλίζω, σπίγγω = σφίγγω)

 3  Η αρχαϊκή προστακτική των ρημάτων.
 1  (γράψον, ποίσον = ποίησον)

 4  Οι ασυνίζητοι τύποι.
 1  (η καρδία, η λαλία, τα παιδία, τα ψωμία)

Τέλος, η ποντιακή διάλεκτος δέχθηκε, όπως και η κοινή νεοελληνική γλώσσα, πολ­λές δά­νει­ες λέξεις από τα λατινικά, τα τουρκικά κ.ά.

ΠΗΓΗ: Ο «Αστερίξ» στα ποντιακά (εκδ. ΜΑΜΟΥΘΚΟΜΙΞ) | ΕΙΚΟΝΑ: www.panoramio.com



Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Παρακαλώ μη γράφετε με greeklish ή κεφαλαία (σημαίνει ότι φωνάζετε), γιατί τα σχόλια θα διαγράφονται. Πριν τη δημοσίευση ελέγξτε για τυχόν λάθη απροσεξίας, πατώντας στο κουμπί «Προεπισκόπηση». Περισσότερα εδώ.